این شهرستان سالانه بهطور میانگین ۱۲ تا ۱۳ هزار تُن تولید گشنیز دارد که بهدلیل نبود صنایع تبدیلی و فرآوری لازم متأسفانه این میزان تولید گیاه دارویی گشنیز پس از برداشت و بوجاری بهصورت فلهای از طریق واسطهها به کشورهایی چون پاکستان صادر شده و این کشورها با سرمایهگذاریهایی که برای توسعه زیرساختهای فرآوری این محصول ارزشمند انجام دادهاند نسبت به فرآوری گشنیز تولید شده نهاوندیها اعم از اسانس و عصاره گشنیز، ادویه و روغن گشنیز اقدام داشته و از این طریق ارزش افزوده و بهره اقتصادی دو چندانی را از این برند ایرانی نصیب خود و در کنار آن دلالان میکنند.
تولیدکنندگان و گشنیزکاران ماهر نهاوندی معتقدند ایجاد زیرساختهای فرآوری محصول گشنیز و حمایت از صادرات و تقویت بازاریابی داخلی و بینالمللی میتواند به رشد اقتصادی شهرستان نهاوند و افزایش درآمد کشاورزان گشنیز کار این منطقه منجر شود.
۷۰ درصد گشنیز کشور در همدان تولید میشود
رئیس سازمان جهادکشاورزی استان همدان با بیان اینکه بیش از ۷۰ درصد گشنیز کشور در نهاوند تولید میشود، به ایسنا گفت: ۹۹ درصد سطح زیر کشت گشنیز در این استان مربوط به شهرستان نهاوند و مابقی به شهرستانهای تویسرکان و اسدآباد اختصاص دارد.
رضا بهراملو با بیان اینکه گشنیز یکی از محصولات کمآببر و کمهزینه است که به دو روش بهاره و پاییزه در نهاوند کشت میشود، خاطرنشان کرد: تمامی مراحل کشت این محصول بهصورت مکانیزه انجام و بهطور متوسط در هر هکتار بیش از دو تُن گشنیز برداشت میشود.
وی گفت: گشنیز تولیدی به علت نداشتن دستگاه و کارخانههای فرآوری مناسب در استان، به شکل خام به خارج از کشور صادر و سود آن نصیب دیگر کشورها میشود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با بیان اینکه سطح زیرکشت گشنیز در نهاوند هر ساله بهطور میانگین به ۵۵۰۰ هکتار میرسد، افزود: هر سال بخش عمدهای از گشنیز بهصورت خامفروشی به کشورهای منطقه بهویژه پاکستان صادر میشود این در حالیست که با توسعه زیرساختهای فرآوری، میتوان ارزش افزوده بالاتری برای این برند مهم ایرانی ایجاد کرد.
بهراملو با اشاره به فعالیت ۳۰ واحد بوجاری گشنیز در شهرستان نهاوند، یادآور شد: اسانس مرغوب گشنیز نهاوند پایه تولید ۲۶۰ نوع عطر و ادکلن در کشورهای اروپایی است.
وی فرآوری گشنیز را یکی از محورهای اصلی برنامه توسعه نهاوند برشمرد و گفت: گشنیز نهاوند قابلیت ثبت جهانی دارد و باید فرآوری این محصول در شهرستان انجام شود.
صنایع تبدیلی گشنیز اولویت استان همدان است
مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان هم در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: توسعه کشت گیاهان دارویی به عنوان کشتهای کم آببر با بهرهوری و توجیه اقتصادی خوب یکی از برنامههای در دست اجرای جهاد کشاورزی در استان همدان بوده که توجه ویژه به صنایع تبدیلی مرتبط با آن نیز در استان ضرورت دارد.
حسن محمدی با اشاره به انگشت شمار بودن واحدهای صنایع تبدیلی مرتبط با گیاهان دارویی در استان همدان، ادامه داد: در حال حاضر چهار واحد صنایع تبدیلی و واحد فرآوری گیاهان دارویی و عرقیات در استان همدان در حال احداث بوده ضمن اینکه دو واحد گلابگیری و یک واحد بستهبندی و دمنوش گیاهان دارویی نیز در سطح استان دارای فعالیت هستند. همچنین در راستای توسعه صنایع تبدیلی مرتبط با گیاهان دارویی، سازمان جهاد کشاورزی استان از سرمایهگذاران در این حوزه استقبال و حمایت میکند.
محمدی با اشاره به اینکه گشنیز نهاوند و رازیانه رزن از جمله گیاهان دارویی مهم و مطرح استان همدان در سطح کشور و حتی دنیا به شمار میرود، خاطرنشان کرد: صنایع تبدیلی مرتبط با گشنیز و رازیانه بهویژه در بحث اسانس و عصاره این گیاهان دارویی جز اولویتهای استان همدان برای جذب سرمایهگذار است.
محمدی بیان کرد: در حال حاضر در رابطه با سورت و بستهبندی گشنیز در شهرستان نهاوند سه واحد دارای پروانه بهرهبرداری با مجموع ظرفیت سالیانه ۷۰۰۰ تُن در حال فعالیت است ضمن اینکه علاوه بر آن چهار واحد سورت و بستهبندی گشنیز نیز با ظرفیت سالیانه ۸۰۰۰ تُن در حال احداث داریم.
وی با بیان اینکه در زمینه گشنیز در کنار واحدهای سورت و بستهبندی این گیاه دارویی پیگیر احداث و ایجاد صنایع تبدیلی عصاره و اسانس گشنیز نیز با جذب سرمایهگذار بخش خصوصی هستیم، گفت: با سورت و بستهبندی گشنیز تولید شده در نهاوند، این محصول سپس به کشورهای هدف از جمله پاکستان و هند ارسال شده و این کشورها خود نسبت به فرآوری آن اقدام میکنند.
محمدی با اشاره به ضرورت ایجاد واحدهای عصاره و اسانس گشنیز در استان همدان بویژه در شهرستان نهاوند قطب تولید گشنیز کشور، گفت: بهطور قطع با ایجاد واحدهای صنایع تبدیلی اسانس و عصاره گشنیز در شهرستان نهاوند و استان همدان، ارزش افزوده دو چندانی را با بازاریابی مناسب برای تولیدکنندگان و کشاورزان به همراه خواهد داشت و از خامفروشی آن جلوگیری میشود.
تولید سالیانه ۱۳ هزار تُن گشنیز در نهاوند
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان نهاوند هم به ایسنا، گفت: شهرستان نهاوند سالیانه بهطور میانگین دارای ۵۵۰۰ هکتار سطح زیر کشت گشنیز با تولید ۱۳ هزار تُن بوده که با توجه به این میزان سطح زیر کشت و تولید، رتبه نخست تولید گشنیز استان و کشور را به خود اختصاص داده است.
توکل آبشناس افزود: در حال حاضر ۷۰ درصد گشنیز کل کشور و ۹۰ درصد گشنیز استان توسط کشاورزان نهاوندی تولید میشود که نشاندهنده جایگاه شهرستان در زمینه کاشت این محصول است.
وی با بیان اینکه اکثریت کشاورزان نهاوندی به عنوان کشت واسطه در اواسط و یا اواخر زمستان نسبت به کشت گشنیز اقدام و در خرداد نسبت به برداشت آن اقدام میکنند، خاطرنشان کرد: پس از برداشت گشنیز تا فصل پاییز، کشاورزان مجدد به کشت دیگری در همان مزرعه کشاورزی خود اقدام دارند و از این طریق درآمد مناسبی را کسب میکنند.
وی با اشاره به اینکه کشت گشنیز به عنوان یک کشت کم آببر و از نوع کشتهای کوتاه مدت با توجیه اقتصادی بسیار خوب و درآمد مازاد بوده که هر هکتار از این کشت بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان از کشاورزان خریداری میشود، بیان کرد: با توجه به ظرفیت بالای تولید و برداشت گشنیز در این شهرستان، در حال پیگیری برای ثبت ملی و جهانی این محصول هستیم تا در نظام میراث کشاورزی جهان(جیاس) به ثبت برسد.
آبشناس با بیان اینکه گشنیز نهاوند نیز همانند انگور ملایر و گردوی تویسرکان باید دارای نظام تولید مخصوص خود باشد، افزود: پس از ثبت ملی الزامات ثبت جهانی گشنیز نیز باید با همکاری و همفکری مجموعه این شهرستان مهیا شود تا بتوانیم نهاوند را صاحب عنوان جهانی در میراث کشاورزی جهان کنیم.
وی بیان کرد: گشنیز برداشت شده از مزارع شهرستان پس از بوجاری و گرفته شدن دانههای ریز و ناخالصیهای آن، به کشورهایی چون پاکستان و هند ارسال میشود.
آبشناس با بیان اینکه شهرستان نهاوند دارای تعدادی واحد سورت و بستهبندی گشنیز بوده و چهار مورد مجوز جدید نیز صادر شده است، افزود: متأسفانه تحریمها موجب مشکلات مختلفی برای بازاریابی و صادرات گشنیز نهاوند بوده است بهطوریکه یک واحد روغن و اسانس گشنیز نیز در شهرستان دارای فعالیت بود که متأسفانه به دلیل تحریم و مشکلات بازاریابی این واحد در حال حاضر غیر فعال شده و دو تُن از تولیدات آن هنوز در این کارخانه باقی مانده است.
وی بیان کرد: توسعه واحدهایی چون اسانس و عصاره گشنیز یکی از جمله نیازهای شهرستان برای فرآوری این گیاه دارویی بوده که از نقش مؤثری در جلوگیری از خامفروشی و بهره اقتصادی دو چندان برای کشاورزان برخوردار خواهد بود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان نهاوند با اشاره به اینکه گیاه گشنیز در کنترل آفات و بیماریها نقش مهمی دارد و از عصاره آن در صنایع دارویی و مصارف بهداشتی استفاده میشود، یادآور شد: علاوه بر آن گیاه گشنیز نقش مهمی در تغذیه زنبورهای عسل و تولید عسل طبیعی دارد که به همین دلیل هر ساله کندوهای زیادی در شهرستان مستقر میشوند.
به گزارش ایسنا، بهطور قطع توسعه زیرساختهای صنایع فرآوری، زمینه فراهم کردن تقویت صادرات و هدفگذاری بازارهای جدید دیگر برای صادرات محصولات گشنیز البته به صورت فرآوری شده، ثبت ملی و جهانی گشنیز، هر یک به فراخور خود میتواند راهکاری برای حذف خامفروشی گشنیز نهاوند باشد.
ایجاد کارخانههای فرآوری گشنیز میتواند به تولید محصولات مختلفی از جمله اسانس، پودر و عصاره گشنیز منجر شود که نهتنها ارزش اقتصادی بیشتری دارند بلکه امکان صادرات آنها به بازارهای جهانی نیز فراهم میشود و این امر نیازمند سرمایهگذاری دولتی و خصوصی در این حوزه بوده که نباید از آن غافل شد.
انتهای پیام
نظرات