• شنبه / ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ / ۱۸:۰۸
  • دسته‌بندی: صنفی،فرهنگی‌ودانشجویی
  • کد مطلب: 1405012211767

رستمی: علوم انسانی باید به آزمایشگاه نقد نظریات غرب تبدیل شود

رستمی: علوم انسانی باید به آزمایشگاه نقد نظریات غرب تبدیل شود

رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها با تأکید بر ضرورت تحول در علوم انسانی گفت: دانشگاه‌ها باید به فضایی برای آزمون، نقد و بازاندیشی نظریات غربی تبدیل شوند و نظریه‌های بومی و اثرگذار تولید کنند.

به گزارش ایسنا، حجت‌الاسلام مصطفی رستمی امروز در آیین بزرگداشت شهدای دانشگاه در جنگ تحمیلی سوم که با میزبانی دانشگاه علامه طباطبایی به صورت مجازی برگزار شد، با اشاره به انسجام ملی در جریان حوادث اخیر و نقش اقشار مختلف در دفاع از کشور، تأکید کرد: ملت ایران در آزمون‌های سخت تاریخی، از جمله دفاع مقدس و تحولات اخیر، بار دیگر ظرفیت‌های خود را به نمایش گذاشت و گفتمان «ما می‌توانیم» به یک واقعیت عینی در عرصه‌های مختلف تبدیل شده است.

تسلیت به مناسبت شهدای اخیر و قدردانی از برگزارکنندگان نشست

رستمی در ابتدای سخنان خود با ابراز تسلیت به مناسبت شهادت جمعی از فرزندان ایران اسلامی، اظهار کرد: سلام و درود بر همه اساتید و حاضران. بنده شهادت جمعی از بهترین فرزندان این مرز و بوم را از کودکان تا فرماندهان نظامی، از دانشجویان تا اساتید دانشگاه و سیاستمداران، تسلیت عرض می‌کنم.

وی با اشاره به نقش رهبر معظم انقلاب اسلامی در هدایت کشور افزود: در رأس همه تسلیت‌ها، این ضایعه بزرگ را به محضر رهبر معظم انقلاب اسلامی تسلیت عرض می‌کنم و از ریاست دانشگاه علامه طباطبایی و برگزارکنندگان این نشست نیز قدردانی دارم.

حماسه ملت و انسجام تاریخی

رستمی با اشاره به رخدادهای اخیر و انسجام ملی ایجادشده تصریح کرد: حماسه ملت قهرمان ایران، حماسه نیروهای نظامی، حماسه دولتمردان و مجموعه تاریخ‌ساز کشور، امروز در تاریخ این سرزمین ثبت شده است.

وی ادامه داد: این انسجامی که در کشور شکل گرفت، یکی از حماسه‌های بزرگ تاریخ معاصر، به‌ویژه در دهه‌های اخیر است که در ادامه همان مسیر دفاع مقدس و مقاومت ملت ایران رقم خورده است.

از تصور برتری غرب تا گفتمان «ما می‌توانیم»

رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به تغییر نگاه علمی و فکری در کشور گفت: پیش از انقلاب و حتی در مقاطعی پس از آن، در فضای فکری و دانشگاهی کشور، نوعی باور به برتری و دست‌نیافتنی بودن غرب وجود داشت و این نگاه در برخی متون و آموزش‌ها نیز تئوریزه می‌شد.

وی افزود: اما پس از انقلاب اسلامی، گفتمان «ما می‌توانیم» در قالب‌های مختلف شکل گرفت و در دوران دفاع مقدس به‌صورت عینی خود را نشان داد. بسیاری تصور می‌کردند در صورت وقوع یک درگیری واقعی، ایران ظرف مدت کوتاهی دچار فروپاشی خواهد شد، اما آنچه رخ داد، اثبات توانمندی‌های واقعی ملت ایران بود.

نقش فناوری، جغرافیا و اراده ملی در قدرت‌آفرینی

وی با اشاره به ابعاد مختلف قدرت در جنگ‌ها و منازعات بین‌المللی، اظهار کرد: اگرچه در حوزه فناوری، قدرت‌های غربی همچنان از ظرفیت‌های بالایی برخوردارند و در برخی حوزه‌ها نقش مسلط دارند، اما تجربه نشان داد که ترکیب موقعیت جغرافیایی، راهبرد و اراده ملی می‌تواند بسیاری از معادلات را تغییر دهد.

رستمی ادامه داد: استفاده هوشمندانه از ظرفیت‌های جغرافیایی و راهبردی، امکان جبران برخی فاصله‌های فناورانه را فراهم کرده و تجربه‌های اخیر نشان داد که ظرفیت‌های این ملت بسیار فراتر از تصور دشمنان بوده است.

نقش فرهنگ دینی و مکتب اهل‌بیت در مقاومت

رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها با تأکید بر نقش باورهای دینی در شکل‌گیری مقاومت ملی گفت: آنچه در میدان‌های مختلف دفاع از کشور مشاهده شد، حضور کسانی بود که با باور عمیق به مکتب اهل‌بیت علیهم‌السلام، با روحیه ایثار و شهادت‌طلبی در صحنه حاضر شدند. این فرهنگ عاشورایی و اعتقاد دینی، یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌دهنده به قدرت نرم و سخت ملت ایران در مواجهه با تهدیدها بوده است.

بازخوانی مأموریت دانشگاه‌ها و علوم انسانی

رستمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت بازتعریف نقش دانشگاه‌ها تصریح کرد: دانشگاه‌ها باید مأموریت خود را در شرایط جدید بازخوانی کنند، به‌ویژه در حوزه علوم انسانی که نقش مهمی در تولید فکر و گفتمان دارند.

وی افزود: همان‌طور که در عرصه‌های میدانی شاهد ایثار و شجاعت هستیم، در حوزه علم نیز نیاز به انسان‌های آزاداندیش و شجاع داریم که بتوانند در برابر سلطه فکری و علمی غرب ایستادگی کنند و جریان علمی مستقل را تقویت کنند.

رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها ادامه داد: این مسیر ممکن است با فشارهایی از سوی جریان‌های علمی غرب‌گرا یا ساختارهای مسلط علمی در جهان همراه باشد، اما حرکت در این مسیر ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای پیشرفت کشور است.

رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها با تأکید بر ضرورت شکل‌گیری جریان نظریه‌پردازی مستقل در علوم انسانی، گفت: دانشگاه‌های کشور باید بتوانند جریان مسلط علمی غرب را به چالش بکشند و در برابر آن، نظریه‌های نو و متناسب با نیازهای جامعه ایرانی ارائه دهند.

ضرورت عبور از سلطه فکری در علوم انسانی

رستمی با اشاره به فشارهای جریان‌های علمی غرب و غرب‌گرایان در داخل و خارج از کشور اظهار کرد: در فضای علمی دنیا، برخی جریان‌های غرب‌گرا یا حتی در داخل کشور، تلاش می‌کنند بر مسیر تولید علم اثر بگذارند، اما امروز نیاز داریم جریان علمی داخلی با اتکا به ظرفیت‌های خود وارد عرصه نظریه‌پردازی شود.

وی افزود: همان‌گونه که در حوزه فناوری‌های دفاعی، مانند موشک‌های فتاح و سجیل، فناوری‌های روز در خدمت دفاع از کشور قرار گرفته و معادلات را تغییر داده است، در حوزه علوم انسانی نیز باید بتوانیم چنین تحولی را ایجاد کنیم و نظریه‌های بومی و اثرگذار ارائه دهیم.

رستمی ادامه داد: دانشگاه‌ها باید به آزمایشگاه‌های واقعی تولید فکر تبدیل شوند؛ جایی که هم نظریات غربی و هم سایر نظریات علمی مورد آزمون، نقد و بازاندیشی قرار گیرند و خروجی آن، تولید اندیشه‌ای نو و اثرگذار باشد که حتی در سطح جهانی نیز قابل عرضه باشد.

نقد تجربه غرب و تحولات اخیر

رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به برخی چهره‌های شاخص اندیشه غرب تصریح کرد: برای مثال اندیشمندی مانند هابرماس در فضای فکری جهان از جایگاه مهمی برخوردار است، اما مواضع او درباره برخی تحولات منطقه‌ای از جمله جنگ غزه نیز قابل بررسی و نقد است.

وی افزود: امروز واقعیت‌های میدانی، بخش‌هایی از ادعاهای تمدن غرب را در معرض آزمون قرار داده است و در همین زمینه حتی برخی خود غربی‌ها نیز اذعان کرده‌اند که رژیم صهیونیستی در برخی اقدامات، نماینده رفتارهای خشن و غیرانسانی غرب تلقی می‌شود.

رستمی تأکید کرد: در چنین شرایطی، جای خالی یک جریان قدرتمند نقد علمی و نظریه‌پرداز در حوزه علوم انسانی، به‌ویژه در دانشگاه‌های کشور، بیش از گذشته احساس می‌شود.

مأموریت دانشگاه‌ها در تولید فکر و بازاندیشی

وی با بیان اینکه دانشگاه‌ها باید پیشگام این تحول باشند، اظهار کرد: انتظار می‌رود دانشگاه‌ها، به‌ویژه مراکز معتبر علوم انسانی مانند دانشگاه علامه طباطبایی، نقش فعال‌تری در تولید نظریه، نقد علمی و بازاندیشی در مبانی فکری ایفا کنند.

رستمی افزود: هزینه‌هایی که در این حوزه‌های علمی و پژوهشی صرف شده، در مقایسه با بسیاری از حوزه‌های دیگر قابل توجه است و انتظار می‌رود این سرمایه‌گذاری‌ها به تولید اندیشه‌ای منجر شود که در خدمت تقویت ایران تمدنی و فرهنگی باشد.

بازخوانی هویت ملی و ادای دین دانشگاه‌ها

رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به جایگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی در حمایت از علم و دانشگاه گفت: بارها از زبان مسئولان مختلف، از دولت‌های گذشته تا دولت‌های فعلی، شنیده شده است که ایشان بزرگ‌ترین حامی علم و پیشرفت کشور بوده‌اند.

وی افزود: به نظر می‌رسد دانشگاه‌ها باید ادای دین جدی نسبت به این نقش داشته باشند و برنامه‌های علمی و فرهنگی خود را در سطحی فاخرتر و اثرگذارتر طراحی کنند؛ به‌گونه‌ای که فراتر از مراسم‌های نمادین، به تولید محتوا و کارهای عمیق علمی منجر شود.

رستمی تأکید کرد: در برخی مقاطع، نسبت به جایگاه و خدمات این شخصیت بزرگ در فضای دانشگاهی جفاهایی صورت گرفته و امروز فرصت مناسبی برای جبران و بازخوانی این موضوع در محیط‌های علمی فراهم است.

نقش دانشگاه در دفاع علمی و فرهنگی

وی در پایان با قدردانی از رزمندگان عرصه‌های مختلف کشور از جمله حوزه نظامی و دیپلماسی اظهار کرد: همان‌گونه که نیروهای نظامی و دیپلماتیک در حال دفاع از منافع کشور هستند، دانشگاه نیز باید در جبهه علم و اندیشه نقش‌آفرینی کند.

رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها تأکید کرد: دانشگاه می‌تواند به میدان اصلی تولید دانش، قدرت نرم و بازتعریف هویت ملی تبدیل شود و این رسالت مهم باید بیش از پیش مورد توجه جامعه علمی کشور قرار گیرد.

انتهای پیام