زهراالسادات موسوی در این یادداشت آورده است؛ «فرا رسیدن ۱۸ آوریل مصادف با ۲۹ فروردینماه و روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی، در سال ۲۰۲۶ میلادی با واقعیتی سهمگین در عرصه صیانت از مواریث تمدنی پیوند خورده است.
شعار محوری این سال «میراث زنده و واکنش اضطراری» تعیین گشته است تا بر لزوم تدوین راهکارهای فوری برای حفاظت از میراث فرهنگی تأکید ورزد.
ارزیابیهای فنی نشان میدهد که تهاجمات نظامی اخیر منجر به وارد آمدن خسارات گسترده به ۱۴۰ اثر تاریخی در ۲۰ استان کشور شده و برآوردها حاکی از آن است که میزان خسارات مالی وارده به این سرمایههای ملی بالغ بر ۷.۵ هزار میلیارد تومان میشود که این حجم از ویرانی، ضرورت بازخوانی مفاد کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه را به یک اولویت حیاتی مبدل میسازد.
بر اساس ارزیابیها، استان تهران با آسیبدیدگی ۶۱ اثر شاخص، بیشترین سهم را در این ضایعه فرهنگی داراست؛ اصابت ترکشها و امواج انفجاری به هفت موزه در مجموعه جهانی کاخ گلستان و ۱۴ موزه در مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد، در کنار تخریب ۱۱ بنای واجد ارزش معماری معاصر نظیر ساختمان سابق ژاندارمری و کلانتری بازار، مصداق بارز تعرض به هویت تاریخی محسوب میشود.
همچنین در بخش زیرساختهای گردشگری، ۶۴ واحد از تأسیسات شامل هتلها و مجتمعهای رفاهی در ۱۰ استان کشور دچار خسارت شدهاند که میزان ضرر مالی این بخش نیز حدود سه هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
آسیب به سایتهای میراثی در استانهای اصفهان (۲۳ اثر)، کردستان (۱۲ اثر) و خوزستان (۱۳ اثر)، لزوم فعالسازی مکانیزمهای بینالمللی را برای جلوگیری از وقوع جنایات جنگی علیه میراث فرهنگی دوچندان میکند.
البته از منظر علمی و پدافندی، راهبردهای نوینی بر استقرار سیستمهای هشدار سریع و همچنین مستندسازی سه بعدی ابنیه برای مراحل احتمالی بازسازی پس از جنگ تدارک دیده شده ولی صیانت از این آثار نه تنها یک اقدام فیزیکی برای حفظ کالبد بنا، بلکه دفاع از حق بر میراث فرهنگی و مقابله با پدیده فرهنگزدایی است که هدف آن گسستن رشتههای پیوند نسلها با پیشینه تمدنی خویش میباشد.
در این روز جهانی، انتظار میرود جامعه بینالملل با تکیه بر ضرورت پاسخ اضطراری به میراث، تعهدات خود را در قبال حفاظت از این گنجینههای تکرارناپذیر ایفا کند چرا که تخریب هر آجر از این بناهای کهن، زخمی عمیق بر پیکره فرهنگ جهانی و صلح پایدار بشری باقی میگذارد.»
انتهای پیام
