به گزارش ایسنا، تحلیل داده‌محور اظهارات ترامپ، که با استفاده از ابزارهای پردازش متن و دسته‌بندی محتوایی مبتنی بر هوش مصنوعی از پست‌های ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث‌سوشال» و محتوای سخنرانی‌های او انجام شده، نشان می‌دهد، در بازه زمانی ۲۸ فوریه (زمان شروع جنگ) تا ۵ می، دست‌کم ۳۵ تا ۴۵ موضع‌گیری مستقیم از سوی او درباره جنگ ایران قابل شناسایی است؛ مواضعی که در چهار محور اصلی متمرکز بوده‌اند اما در عمل، بارها یکدیگر را نقض کرده‌اند.

الگوی تکرار؛ چهار گزاره کلیدی در روایت ترامپ

در این گزارش اظهارات ترامپ عمدتاً حول چهار گزاره تکرارشونده «تحقق کامل اهداف نظامی»، «نابودی توان نظامی ایران»، «پایان قریب‌الوقوع جنگ» و در عین حال «آمادگی برای تشدید عملیات نظامی» مورد بررسی قرار گرفته است.

در میان این موارد، ترامپ حدود ۱۴ بار از «پایان جنگ» یا «نزدیکی به توافق صلح» سخن گفته است. این در حالی است که تقریباً همزمان، در بیش از ۱۲ مورد جداگانه، از آمادگی آمریکا برای انجام حملات جدید خبر داده است.

همچنین ادعای «نابودی یا تضعیف کامل توان نظامی ایران» نیز در حدود ۱۱ مورد در سخنان او تکرار شده؛ گزاره‌ای که در ادامه، با واقعیت‌های میدانی به چالش کشیده شده است.

نکته قابل توجه آن است که این گزاره‌ها در مواردی در فاصله زمانی بسیار کوتاه، گاهی کمتر از ۴۸ ساعت، از سوی ترامپ مطرح شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که در یک مقطع، از «پایان جنگ» سخن گفته و در فاصله‌ای کوتاه، مجدداً بر «گزینه نظامی» و تشدید جنگ تأکید کرده است.

در همین راستا تحلیل زمانی این اظهارات نشان می‌دهد که تناقض‌ها صرفاً محتوایی نیستند، بلکه در توالی زمانی نیز به‌وضوح قابل مشاهده‌اند.

در چندین مقطع، ترامپ از «پیشرفت در مسیر صلح» یا «دریافت پیشنهاد از ایران» سخن گفته و حتی از «پایان قریب‌الوقوع جنگ» خبر داده، اما در فاصله‌ای کوتاه، مجدداً احتمال «حملات جدید» را مطرح کرده است.

این الگو، از نگاه تحلیل‌گران، نشان‌دهنده تلاش برای مدیریت همزمان چند سطح از مخاطبان، افکار عمومی داخلی، متحدان منطقه‌ای و طرف مقابل، تفسیر می‌شود؛ تلاشی که در عمل به تولید روایت‌های ناپایدار و متناقض انجامیده است.

در همین حال، وقتی ترامپ از «تحقق کامل اهداف نظامی» یا «شکست نظامی ایران» سخن می‌گوید، گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های آمریکایی از جمله شبکه «سی‌ان‌ان»، «ان‌بی‌سی نیوز»، نشریه آمریکایی «نیویورک‌پست» و دیگر رسانه‌های این کشور، تصویر متفاوتی ارائه می‌دهند.

بر اساس این گزارش‌ها، تمامی پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه هدف حملات ایران و گروه‌های مقاومت قرار گرفته و دچار خسارات عملیاتی شده‌اند. از طرفی به اذعان گزارش‌های منتشر شده، توان نظامی ایران به‌عنوان «یک تهدید جدی» علیه نیروهای آمریکایی همچنان پابرجاست و توانمندی‌های نظامی ایران ـ به‌ویژه در حوزه موشکی و پهپادی، همچنان فعال باقی مانده است.

این تفاوت روایت، شکافی معنادار میان «ادعای نابودی کامل» و «واقعیت استمرار توان عملیاتی» ایران ایجاد کرده است.

با وجود منتشر شدن تصاویر ماهواره‌ای از پایگاه‌های آمریکا در منطقه و آشکار بودن صدمات وارده به این پایگاه‌ها، ترامپ در واکنش به گزارش رسانه‌های آمریکایی، در چندین مرتبه، با انتشار بیانیه‌های تکراری، این رسانه‌ها را «فیک‌نیوز» خوانده و ضمن رد گزارش این رسانه‌ها، هدف آن‌ها را هجمه‌ای علیه دولت خود توصیف کرده است. در همین راستا، حساب کاربری رسمی کاخ سفید در شبکه اجتماعی «ایکس» نیز در تلاشی مذبوحانه برای کنترل اذهان عمومی، اخیرا ویدیویی به مدت یک ساعت از ترامپ منتشر کرده که رئیس‌جمهور عبارت «پیروزی» (Winning) را پشت سر هم تکرار می‌کند. این ویدئو بیش از آنکه مورد توجه کاربران قرار گیرد به تمسخر گرفته شد.

آشکار شدن دم خروس دروغ‌های ترامپ در اقتصاد

در حوزه اقتصادی نیز، روایت «کنترل کامل اوضاع» با داده‌های موجود همخوانی ندارد.

افزایش قیمت انرژی، نوسانات بازارهای مالی و نگرانی از اختلال در عرضه جهانی نفت، از جمله پیامدهایی است که حتی در تحلیل‌های رسانه‌های غربی نیز مورد تأکید قرار گرفته است. این تحولات، علاوه بر بازارهای جهانی، بر اقتصاد داخلی آمریکا نیز اثر گذاشته و نگرانی‌هایی درباره هزینه‌های بلندمدت این جنگ ایجاد کرده است.

با وجود ادعاهای مکرر ترامپ درباره «کاهش یافتن سریع قیمت انرژی» در آمریکا «پس از پایان یافتن جنگ» و اظهارات ادعایی او درباره مدیریت بازارهای انرژی این کشور توسط دولت او، به اذعان گزارش روز گذشته شبکه آمریکایی «یو اس ای تودی»، از شروع جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران، قیمت هر گالن بنزین در آمریکا به‌طور میانگین ۴۹ درصد افزایش یافته و در برخی از ایالت‌های این کشور به ۶ دلار رسیده است.

واکنش‌ها در داخل آمریکا؛ از تحلیلگران تا کنگره

همزمان با این تحولات، انتقادات از داخل آمریکا نیز افزایش یافته است. تحلیل‌گرانی همچون «جان مرشایمر» نظریه‌پرداز برجسته واقع‌گرایی تهاجمی، «دنیل دیویس»، افسر بازنشسته ارتش آمریکا و تحلیلگر ارشد مسائل راهبردی و «داگلاس مک‌گرگور» که مشاور وزیر دفاع آمریکا در دولت اول ترامپ بود هشدار داده‌اند که درگیری با ایران می‌تواند به یک «باتلاق راهبردی» برای واشنگتن تبدیل شود.

در سطح سیاسی نیز، برخی نمایندگان دموکرات در کنگره، اظهارات ترامپ را «گمراه‌کننده» توصیف کرده و نسبت به شکاف میان روایت رسمی و واقعیت‌های میدانی هشدار داده‌اند و در تازه‌ترین اقدام خود، این حزب با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» رئیس‌جمهور آمریکا را «دروغگو» توصیف کرد.

قانون‌گذاران این حزب در مجلس نمایندگان نیز تلاش می‌کنند طرح استیضاح رئیس‌جمهور طبق متمم ۲۵ قانون اساسی را پیش ببرند.

این عبارات و پیام‌ها در تاریخ ریاست‌جمهوری آمریکا به این شکل علنی کم‌سابقه است، اگرچه پیش‌تر در فوریه ۲۰۲۰، نانسی پلوسی رئیس پیشین مجلس نمایندگان آمریکا متن سخنرانی ترامپ را که یک نسخه مکتوب از آن به او ارائه شده بود، بلافاصله پس از پایان سخنرانی «وضعیت کشور» پاره کرد و وقتی درباره دلیل آن از او سوال شد، گفته بود به دنبال صفحه‌ای در آن بود که دروغ نداشته باشد و آن را پیدا نکرده، و سپس تصمیم گرفت کل آن را پاره کند.

همچنین طبق نظرسنجی‌های انجام شده از سوی «رویترز» و «ایپسوس» میزان محبوبیت ترامپ در میان مردم آمریکا و میزان رضایت آن‌ها از عملکرد رئیس‌جمهور به پایین‌ترین میزان از زمان آغاز ریاست‌جمهوری او یعنی ۳۴ درصد رسیده است.

در همین راستا، به اذعان سی‌ان‌ان، ترامپ به یکی از نامحبوب‌ترین رئیس‌جمهور تاریخ آمریکا تبدیل شده است.

ترامپ؛ دروغ‌گوترین رئیس‌جمهور آمریکا

تناقض‌ها در سخنان و موضع‌گیری‌های ترامپ در حالی مورد توجه افکار عمومی آمریکا و دنیا قرار گرفته که پیش‌تر نیز سابقه‌ای از طرح ادعاهای نادرست از سوی ترامپ ثبت شده است.

بر اساس گزارش نشریه آمریکایی «واشنگتن‌پست» که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ نگاشته شده است، او در دوره ریاست‌جمهوری پیشین خود به‌طور میانگین روزانه ده‌ها ادعای نادرست یا گمراه‌کننده مطرح کرده است. همچنین برآوردهای آماری منتشرشده در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که مجموع این موارد به حدود ۳۰ هزار و ۵۷۳ ادعا در طول یک دوره ریاست‌جمهوری رسیده است. بسیاری از تحلیلگران و مورخان سیاسی با استفاده از آمارهای واشنگتن‌پست ترامپ را از نظر حجم اظهارات خلاف واقع در تاریخ مدرن آمریکا بی‌رقیب می‌دانند.

تاکنون، با گذشت تقریبا ۲ سال از زمان روی کار آمدن دولت دوم ترامپ، تحقیقاتی به گستردگی گزارش واشنگتن‌پست برای صحت‌سنجی تمامی اظهارات او در دور دوم ریاست جمهوری خود صورت نگرفته است، با این وجود، نشریات مختلف آمریکایی به‌طور پراکنده سخنرانی‌های مهم ترامپ را بررسی کرده‌ و دروغ‌های او را شفاف‌سازی کرده‌اند.

در همین راستا، شبکه سی‌ان‌ان و نشریه نیویورک‌تایمز در گزارش‌هایی جداگانه فاش کردند که ترامپ در طول سخنرانی سالانه اخیر خود بیش از ۳۰ مرتبه اظهاراتی بی‌اساس یا سراسر کذب بیان کرده است.

چنین شرایطی، از نگاه منتقدان، باعث شده است که اظهارات فعلی او درباره جنگ علیه ایران نیز با تردید بیشتری مورد ارزیابی قرار گیرد.

در مجموع، تحلیل آماری و زمانی اظهارات ترامپ نشان می‌دهد که روایت او از جنگ ایران، با نوعی ناپایداری ساختاری همراه است؛ ناپایداری‌ که در کنار گزارش‌های میدانی و تحلیل‌های مستقل، به شکل‌گیری شکافی عمیق میان «گفتمان رسمی» و «واقعیت‌های عملیاتی» منجر شده است.

در چنین شرایطی، مقامات ایرانی بارها تأکید کرده‌اند که مسیر پایان این بحران، نه از طریق تداوم فشار نظامی، بلکه از مسیر پذیرش واقعیت‌های میدانی و حرکت به‌سوی یک توافق مبتنی بر شرایط متوازن امکان‌پذیر خواهد بود.

به‌نظر می‌رسد در صورت تداوم این روند، جنگ ایران بیش از آنکه صرفاً یک درگیری نظامی باشد، به صحنه‌ای برای تقابل روایت‌های یک سویه تبدیل خواهد شد؛ تقابلی که در آن، اعتبار و انسجام گفتار سیاسی نیز به اندازه توان نظامی، تعیین‌کننده خواهد بود.

انتهای پیام