زعفران به عنوان استراتژیکترین محصول صادراتی بخش کشاورزی ایران، همواره با چالش نوسان عملکرد در واحد سطح روبرو بوده است. اکنون پژوهشگران مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس در جریان یک پروژه ملی، موفق شدهاند نقشه راه علمی برای افزایش بهرهوری این محصول را ترسیم کنند.
تلفیق اقلیم و مدیریت؛ فرمول طلایی تولید
هادی پیراسته انوشه، محقق و عضو هیئات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس امروز دوشنبه، ۲۸ اردیبهشت در حاشیه بازدید از مزارع کشت زعفران در تشریح این دستاورد اظهار کرد: بررسیهای میدانی گسترده در مناطق مهم زعفرانکاری کشور نشان میدهد که دستیابی به بالاترین سطح عملکرد، در گرو ترکیبی دقیق از فاکتورهای اقلیمی و مدیریتی است.
وی با اشاره به اهمیت موقعیت جغرافیایی مزارع افزود: یافتههای این پژوهش تأکید میکند که ارتفاع بالای ۱۰۰۰ متر از سطح دریا، برخورداری از دمای خنک در اوایل پاییز برای تحریک گلدهی و همچنین هوای گرم و آفتابی در فصل بهار برای تضمین ذخیرهسازی انرژی در پیازها و عملکرد سال بعد، سه پارامتر اقلیمی حیاتی برای زعفرانکاران است.
مدیریت خاک و آبیاری؛ فراتر از حجم آب
این محقق کشاورزی در ادامه با بیان اینکه بسیاری از مناطق ایران پتانسیل بالایی برای کشت این محصول دارند، تصریح کرد: کلید بهرهوری تنها در اقلیم نیست، بلکه مدیریت صحیح «بافت خاک سبک» و «تعادل pH آب و خاک» نقش تعیینکنندهای دارد.
وی بیان کرد: یکی از یافتههای مهم ما این است که «تعداد دفعات آبیاری» نسبت به «حجم کلی آب مصرفی» تأثیر بسیار بیشتری بر عملکرد دارد؛ موضوعی که میتواند در شرایط خشکسالی، راهگشای کشاورزان برای مدیریت بهینه منابع آبی باشد.
تغذیه هوشمند و طول عمر اقتصادی مزارع
عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس در ادامه به نتایج بخش تغذیه گیاهی پرداخت و گفت: مصرف متعادل کودهای شیمیایی شامل نیتروژن، فسفر، پتاسیم، گوگرد، آهن و اسید هیومیک در زمانهای مناسب، زمانی که با کود دامی فرآوریشده ترکیب شود، ساختار خاک را اصلاح کرده و منجر به جهش تولید میشود. همچنین محلولپاشی عناصر میکرو در زمانهای طلایی، تفاوت معنیداری در میزان برداشت ایجاد میکند.
پیراسته انوشه درباره دوره بهرهوری مزارع نیز گفت: نتایج تحقیق نشان داد که عملکرد زعفران تا سال ششم یا هفتم روند صعودی دارد و پس از آن کاهش مییابد، اما با مدیریت صحیح، مزرعه تا سال دهم همچنان توجیه اقتصادی دارد که این امر ضرورت مدیریت بلندمدت را برجسته میکند.
افقهای روشن؛ از کشت دیم در زاگرس تا اقتصاد مقاومتی
وی یکی از دستاوردهای امیدوارکننده این طرح را شناسایی مناطق مستعد برای «کشت دیم» عنوان کرد و افزود: در مناطقی مانند نواحی زاگرس، پتانسیل بالایی برای کشت دیم زعفران وجود دارد که میتواند بهرهوری آب را به حداکثر رسانده و هزینههای تولید را کاهش دهد.
به گزارش ایسنا، این پژوهش ملی که با حمایت مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور انجام شده، گامی کلیدی در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار در بخش کشاورزی محسوب میشود که میتواند جایگاه ایران را در بازار جهانی طلای سرخ تثبیت و ارتقا بخشد.
انتهای پیام
