دشت بابونههای جنگل فندقلوی اردبیل - نمین در سالهای اخیر به یکی از شناختهشدهترین جلوههای طبیعی این منطقه تبدیل شده است؛ دشتی سپیدپوش که علاوه بر زیبایی چشمنواز، ظرفیت قابل توجهی برای گردشگری، فرهنگسازی محیطزیستی و معرفی گیاهان دارویی دارد. این دشت هر ساله در فصل گلدهی، شمار زیادی از طبیعتدوستان و گردشگران را به سوی خود میکشاند و همین موضوع آن را در کانون توجه برنامهریزان حوزه گردشگری قرار داده است.
گیاه بابونه در کنار جنبههای بصری و جاذبههای گردشگری، از دیرباز در طب سنتی نیز جایگاهی ویژه داشته است. این گیاه بهعنوان آرامبخش، ضدالتهاب و کمککننده به بهبود برخی مشکلات گوارشی معرفی میشود و در سالهای اخیر نیز در فرآوردههای گیاهی و مراقبتی مورد استفاده قرار گرفته است. با این حال کارشناسان تأکید میکنند که استفاده درمانی از این گیاه باید با احتیاط و آگاهی همراه باشد؛ زیرا در برخی افراد بهویژه افرادی که به خانواده کاسنیان حساسیت دارند، ممکن است واکنشهای آلرژیک ایجاد کند.
از نگاه مسئولان منابع طبیعی، برگزاری جشنوارهها در عرصههایی از این دست زمانی میتواند موفق باشد که هدف آن صرفاً تجمع گردشگر نباشد؛ بلکه برنامهها باید به ارتقای فرهنگ عمومی در زمینه حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی منجر شود.
علی حیدر راثینظام معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اردبیل در گفتوگو با ایسنا با اشاره به فلسفه برگزاری جشنوارهها در عرصههای طبیعی میگوید: این برنامهها باید با هدف افزایش فرهنگ مشارکتی، حفظ و احیای منابع طبیعی و فراهم کردن زمینه بهرهبرداری اصولی از ظرفیتهای طبیعی اجرا شود.
به گفته او، حضور گردشگران در این عرصهها باید در چارچوب مشخص و در مکانهای تعیین شده صورت گیرد و حفاظت از منابع طبیعی نیز مسئولیتی اجتماعی است که تنها بر عهده یک اداره یا یک گروه خاص نیست.
راثینظام تأکید میکند که آموزش از سطح خانواده و مدارس آغاز میشود و برای حفظ چنین عرصههایی باید فرهنگ درست استفاده از طبیعت در جامعه نهادینه شود. او همچنین نصب بنرهای آموزشی، توزیع بستههای ترویجی، استقرار نیروهای حفاظتی و بهرهگیری از ظرفیت سازمانهای مردمنهاد را از جمله اقداماتی عنوان میکند که در مسیر حفاظت از این مناطق مورد توجه قرار میگیرد.
از سوی دیگر مسئولان میراث فرهنگی و گردشگری شهرستان نمین نیز بر ظرفیت بالای منطقه برای جذب گردشگر و برگزاری رویدادهای فرهنگی تأکید دارند.
ایرج سپیدکار مسئول میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان نمین، دشت بابونههای اردبیل - نمین را بستری مناسب برای برگزاری جشنوارههای سبک، طبیعتمحور و سازگار با محیط زیست میداند. او معتقد است این منطقه با فضای باز، مناظر چشمنواز، آبوهوای مطلوب و نزدیکی به محورهای ارتباطی میتواند میزبان جشنوارههای متنوعی از جمله جشنواره بابونه، رویدادهای عکاسی، موسیقی طبیعتگردی، برنامههای فرهنگی محلی و تورهای پیادهروی باشد.
سپیدکار بر این باور است که برگزاری این جشنوارهها اگر بهدرستی طراحی و مدیریت شود میتواند هم به جذب گردشگران داخلی و خارجی کمک کند و هم ماندگاری مسافران در منطقه را افزایش دهد؛ موضوعی که در نهایت به رونق اقتصاد محلی، فروش محصولات بومی، رشد صنایع دستی و ایجاد اشتغال در حوزه خدمات منجر میشود. با این حال او نیز مانند کارشناسان منابع طبیعی، توسعه گردشگری را بدون تقویت زیرساختها ممکن نمیداند.
سپیدکار میگوید؛ برای میزبانی گسترده از گردشگران، منطقه نیازمند تقویت زیرساختهایی مانند اقامتگاه، خدمات بهداشتی، حملونقل داخلی، اینترنت و ایمنی است و با همکاری بخشهای دولتی و خصوصی میتوان این کاستیها را برطرف کرد تا از ظرفیت دشت بابونهها به شکل پایدار بهرهبرداری شود.
در کنار نگاه مسئولان، نظر ساکنان محلی نیز بر اهمیت تعادل میان رونق گردشگری و حفاظت از طبیعت تأکید میکند.
یکی از ساکنان روستایی نزدیک به دشت فندقلو در گفتوگو با ایسنا، حضور گردشگران را فرصتی برای شناخته شدن منطقه دانست و گفت: ما هر سال سرِ موعد گلها و گیاهان را برداشت میکنیم، اما در اصل نفسِ عمل مهم است. اینکه بی دلیل گیاه و گلی را از شریان زمین جدا نکنیم.
او افزود: طبیعت مثل آدمهاست؛ اگر با احترام با آن رفتار کنیم شاداب میماند. ما دوست داریم مردم بیایند و لذت ببرند، اما نباید کسی بیجهت به گلها و گیاهان و زمین آسیب بزند.
این روستایی با تأکید بر اینکه رعایت اصول حضور در طبیعت باید از سوی گردشگران جدی گرفته شود، ادامه داد: اگر آموزش باشد اگر مشخص شود کجا میشود رفت و کجا نباید پا گذاشت یا گیاه و گلی را چید هم طبیعت حفظ میشود و هم جشنواره معنا پیدا میکند. او همچنین گفت: خانه ما همین اطراف است؛ اگر طبیعت آسیب ببیند اول از همه ما لطمه میبینیم. پس انتظار داریم مسئولان هم با برنامهریزی جلوی رفتارهای پرخطر را بگیرند.
دشت بابونههای فندقلو از این منظر نمونهای از یک فرصت و یک هشدار همزمان است؛ فرصتی برای رونق گردشگری، معرفی اردبیل به عنوان مقصدی طبیعی و فرهنگی و تقویت اقتصاد محلی و در عین حال هشداری نسبت به فشارهای ناشی از حضور بیضابطه گردشگران بر محیط زیست. این تضاد ضرورت برنامهریزی دقیق، مدیریت هوشمند و آموزش مستمر را بیش از پیش برجسته میکند.
در مجموع اگر جشنوارهها و برنامههای گردشگری در دشت بابونههای فندقلو با رویکردی مسئولانه، محدود، طبیعتمحور و مبتنی بر حفاظت طراحی شوند میتوانند به الگویی برای توسعه پایدار در مناطق طبیعی تبدیل شوند؛ الگویی که هم به رونق استان کمک میکند و هم از سرمایههای طبیعی آن پاسداری خواهد کرد.
انتهای پیام
