میراث ناملموس
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراث«صبح تیرهرو»؛ در یکی از آبادیهای کهن تهران
در میان آیینهای مذهبی و سنتهای عاشورایی تهران، برخی مراسم محلی همچنان هویت تاریخی خود را حفظ کردهاند و نسل به نسل به یادگار ماندهاند. آیین «صبح تیرهرو» در روستای قدیمی سوهانک، از جمله این سنتهای ارزشمند است که هر ساله در سپیدهدم روز عاشورا برگزار میشود و یادآور اندوه و مصیبت واقعه کربلا است.
-
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثهنری کمتر شناختهشده از محرم + عکس
در میان دهها آیین و هنر وابسته به ماه محرم، نام نخل، علم و کتیبه بیش از دیگر عناصر به گوش میرسد، اما در یزد، هنری وجود دارد که اگرچه کمتر شناخته شده، ولی نقشی اساسی در شکلگیری فضای عزاداری ایفا میکند. «پوشدوزی» هنری است که نتیجه آن هر سال پیش از آغاز محرم بر فراز حسینیهها، تکیهها و فضاهای مذهبی این شهر کویری دیده میشود؛ پارچهای عظیم که مردم یزد آن را «پوش» مینامند.
-
استان ها > همدانکلوچه ملایر؛ میراث ناملموسی مانده در کش و قوس برندسازی و بستهبندی اصولی
عطر کلوچه تازه از تنور در آمده فضای حیاط خانه را پر کرده بود؛ حتی عابران کوچه پس کوچههای ده از بوی پیچیده شده در هوا میدانستند دوباره دستان پینهبسته همسر کدخدا دارد با آتش تنور بازی میکند!
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثصدایی از جنوب؛ بدون ساز و تشریفات
در جنوب ایران، جایی میان گرما و دریا، نوعی آواز شکل گرفته که بدون ساز و تشریفات، تنها با صدا و احساس روایت میشود. «شَروهخوانی» یکی از مهمترین جلوههای موسیقی آوازی جنوب ایران است که در فهرست میراث ناملموس کشور ثبت شده است و همچنان در بستر زندگی اجتماعی و آیینی مردم این منطقه جریان دارد.
-
استان ها > قزوین«پنجاهبهدر»؛ پیوند آسمان و زمین در باغستان سنتی قزوین
پنجاهبهدر آئینی باستانی، مذهبی و منحصربهفرد مخصوص مردم شهر قزوین است. این مراسم همه ساله در پنجاهمین روز از فصل بهار، مصادف با نوزدهم اردیبهشت برگزار میشود و تجلیگر پیوند عمیق مردم این دیار با طبیعت، شکرگزاری از نعمتهای الهی بهویژه باران و همچنین طلب رحمت و برکت برای زمینهای کشاورزی است.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثچرا قهوه یزدی با همه قهوهها فرق دارد؟
عطر هل و قهوه در برخی محلههای قدیمی یزد، هنوز بخشی از فضای مراسم مذهبی و دورهمیهای سنتی است. «شیوه تهیه قهوه یزدی» که رواج آن به دوره قاجار نسبت داده میشود، در طول سالها از یک نوشیدنی آیینی فراتر رفته و امروز علاوهبر حسینیهها و در مراسم عزاداری، در کافهها، فروشگاههای سوغات و مغازههای بینراهی یزد نیز سرو میشود.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثداستان «نان ساجی»
نان ساجی عشایری، یکی از سادهترین و در عین حال عمیقترین جلوههای فرهنگ غذایی کوچنشینان، روایتی زنده از سازگاری انسان با طبیعت و شرایط سخت زیستی است.
-
استان ها > کرمانشاهوقتی گیاهان بهاری سفره کرمانشاهیان را رنگارنگ میکند
بهار که از راه میرسد، در کنار سرسبزی و طراوت طبیعت، رویش گیاهان بهاری را نیز به همراه میآورد. گیاهانی که بخشی از آنها خوراکی بوده و برخی نیز خواص درمانی دارند.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثنوای ماندگاری از شرق ایران
در پهنه وسیع خراسان، جایی که فرهنگهای گوناگون در طول تاریخ بههم رسیده و درآمیختهاند، «موسیقی مقامی» به عنوان یکی از اصیلترین جلوههای میراث ناملموس ایران، همچنان زنده و جاری است. موسیقی مقامی خراسان نه فقط مجموعهای از نغمهها، بلکه بازتابی از هویت، تاریخ و زیست فرهنگی مردمانی است که روایتهای خود را در قالب صدا و کلام حفظ کردهاند.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثهشدار درباره آن بخش از تخریبهای جنگ که پنهان مانده است
یک موسسه ایرانی دارای مقام مشورتی یونسکو در نامهای به این سازمان فرهنگی بینالمللی نسبت به خطرات جنگ برای میراث جهانی، آیینها و جوامع فرهنگی ایران هشدار جدی داد.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثیک جشن متفاوت برای نوروز
در روزهایی که نوروز در بسیاری از خانهها با سفرههای هفتسین و دیدوبازدیدهای خانوادگی شناخته میشود، در روستای قاضیخانی در استان همدان، سال نو با آیینی متفاوت و در دل طبیعت آغاز میشود؛ جایی که رودخانه، به جای خانه، به مرکز جشن تبدیل میشود و «سورِ چَم» روایت دیگری از نوروز را پیش چشم میگذارد.
-
فرهنگی و هنری > فرهنگ عمومیراهی برای حاجتخواهی در شب هفدهم رمضان
در تقویم آیینی ماه رمضان، برخی روزها و شبها در میان مردم جایگاه ویژهای پیدا کردهاند و همین اهمیت، زمینه شکلگیری رسمها و سنتهایی را فراهم کرده است که نسل به نسل منتقل شدهاند. هفدهم ماه رمضان از جمله این مناسبتهاست که در روایتهای دینی و در حافظه فرهنگی برخی مناطق ایران معنای خاصی دارد.
-
استان ها > کردستانمیراثی فراتر از اشیاء/ ثبت سنتها و مهارتهای فرهنگی در کردستان
در سالهای اخیر، توجه به میراث ناملموس بهعنوان یکی از مهمترین ارکان هویت فرهنگی جوامع بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است؛ میراثی که نه در بناها و اشیاء، بلکه در آیینها، مهارتها، سنتها و شیوههای زندگی مردم ریشه دارد و نسلبهنسل منتقل شده است.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثنونپوشی؛ آیینی مادرانه در ماه رمضان
در کوچههای قدیمی و محلههای سنتی استان بوشهر، با فرا رسیدن ماه رمضان، آیینی برگزار میشود که در ظاهر ساده است، اما در لایههای عمیق خود، حامل باور، امید و پیوند اجتماعی است؛ آیینی به نام «نونپوشی».
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثاز آشها تا شیرینیها؛ خوراکهای رمضان و یک ضعف!
با آغاز رمضان، عطر آشهای نذری، شیرینیهای سنتی و نانهای محلی در شهرهای مختلف ایران میپیچد؛ طعمهایی که بخشی از حافظه جمعی مردماند. با وجود تنوع گسترده خوراکهای رمضانی در استانهای مختلف، تنها بخشی از این میراث خوراک ایرانی در فهرست آثار ناملموس کشور ثبت شده و ثبت جهانی آیین افطار، بار دیگر ضرورت توجه به این سنتهای خوراکی را یادآور میشود.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثخورش تره کوهی؛ غذای محلی و بهاری مردم ایلام
خورش تَرِگ یا تره کوهی یکی از غذاهای محلی و پرطرفدار استان ایلام است که با استفاده از گیاهان خوراکی خود رو تهیه میشود و جایگاه ویژهای در فرهنگ غذایی و سفرههای بهاری مردم این منطقه دارد.
-
مدیرکل میراثفرهنگی خراسان رضوی مطرح کرد
استان ها > خراسان رضویچراغبرات؛ فرصتی برای پاسداشت آیینهای بومی و تقویت آرامش اجتماعی
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خراسان رضوی گفت: آیین چراغبرات یکی از سنتهای ریشهدار و ارزشمند فرهنگی و مذهبی مردم خراسان است که نسل به نسل منتقل شده و بیانگر پیوند عمیق جامعه با مفاهیم معنوی، یاد درگذشتگان و همبستگی اجتماعی است.
-
استان ها > خراسان رضویجشن سده؛ آیین کهن کشف آتش و نماد همبستگی اجتماعی در فرهنگ ایرانی
یک پژوهشگر تاریخ، گفت: جشن سده در ردیف جشنهای بزرگ ایرانی همچون نوروز و مهرگان قرار دارد و نهتنها یک آیین فصلی بلکه جلوهای از نظم تقویمی و نگاه فلسفی ایرانیان باستان به زمان، طبیعت و چرخه زندگی است. این جشن که ریشهای اسطورهای، تاریخی و اجتماعی داشته، پیوندی عمیق با مفهوم کشف آتش برقرار میکند.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثایران چرا «آینهکاری» را ثبت جهانی کرد؟ + ویدئو
تدوینگر پرونده جهانی «آینهکاری» میگوید: ثبت جهانی «هنر آینهکاری در معماری ایرانی» از آن جهت قابل توجه است که برای نخستین بار یکی از عناصر مرتبط با معماری ایرانی، با عنوان رسمی «Art of Mirror Work in Persian Architecture»، در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو درج شده و عبارت «Persian Architecture» بهصورت رسمی در اسناد این کنوانسیون مورد استفاده قرار گرفته است.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثجشنی که با وجود گذر زمان و بحرانهای معیشتی زنده مانده است
«شب یلدا» امروز نهتنها یک آیین خانوادگی، بلکه میراث ثبت شدۀ در حافظه جمعی و جهانی است؛ اما راز ماندگاری این آیین کهن چیست؟
-
استان ها > اصفهانوقتی میراث ایرانی در گمنامی به نام دیگران ثبت میشود
ثبت جهانی هنر مینیاتور به سبک بهزاد به نام افغانستان، تنها یک تصمیم اداری در یونسکو نیست؛ این اتفاق آینهای است از سالها تعلل، خاموشی و واگذاری روایت فرهنگی ایران. بهزاد، چهرهای که در متن تاریخ و هنر ایرانی معنا پیدا میکند، امروز در حافظه جهانی بدون نام ایران ثبت شده است.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثاشکال از ایران است یا یونسکو؛ چرا مناقشه به پا میشود؟
عضو پژوهشگاه میراث فرهنگی تأکید کرد: فرایند ثبت میراث ناملموس در ایران، ماهیت پژوهشی خود را از دست داده و به امری کمیتگرا و حساسیتزا تبدیل شده است. با ثبت مثلاً «نگارگری به سبک کمالالدین بهزاد» به نام افغانستان، افکار عمومی از ایران انتظار کنش دارد، اما ضعف دیپلماسی میراثی، نبود دانشنامه ملی و کاهش سواد موجب شده ثبتها به جای صلح فرهنگی، رقابت، سوءتفاهم و مناقشه تولید کنند.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراث«مینیاتور به سبک بهزاد» به نام افغانستان ثبت جهانی شد
«هنر مینیاتور به سبک بهزاد» به نام کشور افغانستان در یونسکو ثبت جهانی شد.
-
از پست «بلا حدید» تا بازخوانی میراث ایرانی در جهان
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثگلاب، فرش ایرانی و تخته نرد در خانه مُدل جهانی چه معنایی میدهد؟
انتشار پست اخیر «بلا حدید»، یکی از چهرههای شناختهشده در دنیای فشن و مد که فلسطینیتبار است، با نمایشِ مجموعهای از عناصر آشنا برای مخاطب ایرانی، از جمله فرش، گلاب، تخته نرد یا خوراکیها و نمادهای خاورمیانهای در پسزمینۀ آن، بار دیگر بحث قدیمی اما مهمی را زنده میکند؛ اینکه چطور عناصر فرهنگی، تاریخی، نمادهای سنتی و هویتی ایران، در زندگی روزمره چهرههای بینالمللی حضور پیدا میکند و چه معنا و پیامدهایی را میتوان برای این حضور قائل شد؛ معنایی فراتر از یک انتخاب صرفاً دکوراتیو یا تصویری و حتی سوغاتگونه.
-
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثایران امروز بحران آب نداشت اگر...!
علیرضا حسنزاده، دانشیار پژوهشکده مردمشناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با اشاره به نظریه «زیستفاجعه ایرانی» تأکید میکند که بحران خشکسالی در ایران نتیجه پیوند فجایع طبیعی با سوءمدیریت و گسست از دانش بومی و پژوهش و بیتوجهی به فقدان «سواد فیروزهای» است و راهحل را در بازگشت به سواد میراثی، میراث کشاورزی و گذار از کنش و دولت پسافاجعه به کنش و دولت پیشافاجعه میداند.
-
استان ها > اصفهاندوغ و گوشفیل؛ خوراکی نوستالژیک اصفهان
دوغ و گوشفیل اصفهان، این همنشینی دلچسبِ شیرینی و تازگی، در آستانه ثبت ملی قرار گرفته است؛ میانوعدهای که نهتنها مزهای محبوب میان مردم دارد، بلکه آیینهای از تاریخ، آیینها و خاطرات نسلهای این دیار است.
-
استان ها > خراسان شمالیثبت ملی چادرشببافی روستای رویین اسفراین در فهرست میراث ناملموس کشور
مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی گفت: مهارت چادرشببافی روستای رویین اسفراین پس از ارزیابیهای کارشناسی و بررسی شیوههای اصیل و سنتی بافت، در فهرست آثار ملی میراث ناملموس به ثبت رسید.
-
مدیرکل دفتر ثبت آثار به ایسنا توضیح داد:
فرهنگی و هنری > گردشگری و میراثافغانستان میتواند «نقاشی کمالالدین بهزاد» را تصاحب کند؟
مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی کشور، درباره پیشنهاد افغانستان برای ثبت پرونده «نقاشی مینیاتور کمالالدین بهزاد» در یونسکو تاکید کرد: میراث فرهنگی این منطقه ریشههای مشترک دارد و مالکیت مطلق برای هیچ کشور قابل تعریف نیست؛ ثبت آثار مشترک تنها با مذاکره و توافق بین کشورها امکانپذیر است.
-
/از گل محمدی تا مینیاتور سبک بهزاد/
چندرسانه ای > استودیوویدیو/ سرنوشت دو میراث ناملموس ایران در یونسکو
با پیوستن ایران به کنوانسیون پاسداری از میراث ناملموس یونسکو در سال 2006، تا کنون 26 آئین، مهارت و دانش بومی ایران در فهرست میراث ناملموس یونسکو به ثبت رسیدهاند؛ آثاری که بعضا برخی از کشورهای همسایه قصد مصادره آنها را داشته و دارند، اما ایران توانسته تا کنون بخش مهمی از آنها را به نام خود جهانی کند و البته برخی از آنها نیز از دست رفتهاند. با توجه به این شرایط به نظر میرسد نیاز است تا در این شرایط یونسکو ضوابط محکمتری برای جلوگیری از مصادره آیینها و حتی برخی از نوابغ و شعرای ایرانی تثبیت کند.