به گزارش ایسنا، شهروند نوشت: پیامها و واکنشهای یکسان، بدون خلاقیت و وام گرفته از مکالمات مجازی مستمر! صحبت از تمام مکالمات و محتوای منتشرشده در گروههای مجازیست. از خواص میوهها و سبزی ها گرفته تا خداحافظی بایدن از کاخ سفید. حالا دیگر شبکههای اجتماعی مجال تولیدمحتوا و تازگی نمیدهند؛ پیامهایی که صرفا تیتر آنها خوانده و بین هزاران کاربر آشنا و غریبه دست به دست میشوند. فناوری ای که روزگاری قرار بود، راهی برای به اشتراک گذاشتن خلاقیت و نوآوری بشریت باشد حالا مدتهاست گرفتار کاربران منفعلی شده که چیزی جز ارسال پیام به خاطر ندارند! کاربرانی با غرق شدن در فضای مجازی، خلاقیت را قربانی کردند. در این گزارش نگاهی داریم به تاثیر فضای مجازی بر خلاقیت و نوآوری کاربران که در ادامه میخوانید.
مخاطب مصرفگرا کیست؟
مخاطبان مصرفگرا آن دسته از مخاطبانی هستند که نه تنها در ایجاد پیامهای مناسب در فضای مجازی و شبکههای ارتباطی و اجتماعی نقشی ندارند، بلکه در مواجهه با آنها نیز عاری از تفکر انتقادی هستند؛ یعنی به شبکههای اجتماعی نگاهی منبعگونه دارند و صرف قرارگرفتن اطلاعات در این فضا، نشانگر ارزش و درستی آن را میدانند؛ فارغ از آنکه آن محتوا چیست و چقدر صحت دارد. تنها کار مخاطب مصرفگرا در فضای مجازی، انتقال پیام از تولیدکننده آن به دیگر مخاطبان است که اغلب بهصورت مقلدانه و بدون بررسی است و به «کپیبرداری کورکورانه» مشهور است. کپیبرداری کورکورانه در مسائل مختلفی دیده میشود. بهعنوان مثال، کپیبرداریهای کورکورانه در اخبار بسیار رایج است که اغلب به شایعات منجر میشوند. یکی از حوزههایی که بهشدت با این موضوع دستوپنجه نرم میکند، حوزه پزشکی است. در حال حاضر در شبکههای اجتماعی مانند تلگرام و اینستاگرام انبوهی از اطلاعات پزشکی ارائه میشود که مخاطبان آن میتوانند در برخورد با آن تأمل داشته باشند و دست به بررسی آن بزنند یا اینکه بدون هیچگونه بررسی و تحقیقی آن را پذیرفته و نشر دهند. یکی دیگر از نشانههای رفتار مصرفگرا در فضای مجازی، در سبک زندگی افراد خود را نشان میدهد. فضای مجازی مدلهای متنوعی از رفتار را در اختیار ما قرار میدهد. اگر ما عادت به مصرفگرایی در فضای مجازی و معتقد باشیم که در فضای مجازی هرچه پیش آید، خوش آید، هر رفتاری را شیرین میبینیم، آن را ارزیابی میکنیم و میپذیریم. نهتنها آن را میپذیریم که پا فراتر گذاشته آن رفتار را انجام میدهیم.
آسیبهای رفتار مصرفگرا
گمشدن واقعیت: اولین آسیب این پدیده، یعنی مصرفگرایی و انفعال در برابر موج اطلاعات در فضای مجازی، گمشدن واقعیت است. وقتی تمامی اطلاعات بدون هیچ کم و کاستی و بدون اینکه به درستی یا نادرستی آن پی برده شود، انتشار پیدا کند، درواقع هم اطلاعات درست و هم اطلاعات غلط در سطح وسیعی پخش شود. آنوقت ما در برابر سیل عظیمی از تضادها قرار میگیریم و پیداکردن حقیقت و درستی در میان آنها بسیار مشکل میشود.
فقدان رژیم مصرف: آسیب دیگری که مصرفگرایی به همراه خواهد داشت، فقدان رژیم مصرف مناسب است. زمانی که کاربران در فضای مجازی به استقبال همه پیامها و اطلاعات بروند، نوعی آشفتگی برایشان به وجود میآید؛ درواقع، به جای اینکه آنها انتخاب کنند که از کجا اطلاعات را دریافت کنند و اصلاً با چه اطلاعاتی روبهرو شوند، اطلاعات هستند که آنها را انتخاب میکنند و حق انتخاب را از آنها میگیرند. مصرفگرای صرف بودن بهتدریج روحیه مصرفگرایی را نیز در فرد نهادینه میکند؛ یعنی فرد پس از مدتی بدون اینکه بفهمد در میان انبوهی از اطلاعات قرار میگیرد که هیچ منبع و پشتوانهای ندارد.
تیغ دولبه فضای مجازی
معصومه نصیری، دبیرکل باشگاه مدیریت رسانه و توسعه سواد رسانهای یونسکوی ایران، به «شهروند» میگوید:« برای فضای مجازی دو حالت متصوریم؛ یعنی این اتفاق هم مسبب افزایش و هم باعث کاهش خلاقیت است. چرا که برخی بر این باور هستند که فضاهای برخط باعث شدند که خلاقیت در افراد از بین برود به جهت اینکه کاربران