به گزارش ایسنا، پژوهش به عنوان موتور محرک توسعه و همچنین ایجاد ارتباط مؤثر و پایدار میان دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی و فناوری با جامعه و صنعت، از ارکان حیاتی پیشرفت کشور محسوب میشود و بر اساس آمار موجود، رشد و پیشرفت کشورهای توسعه یافته عمدتاً از طریق تولید دانش و به کارگیری آن در بخش صنعت محقق شده است.
از این رو ایجاد ارتباط منسجم، هدفمند و سازمان یافته میان دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی و فناوری با صنایع، این امکان را فراهم آورده که فعالیتهای علمی و پژوهشی با نیازهای واقعی جامعه و صنعت همراستا شود و در این راستا، متخصصان و پژوهشگران توانمندی تربیت شوند که قادر به پاسخگویی به چالشهای مختلف جامعه و صنعت باشند.
در سالهای اخیر، خوشبختانه همکاریهای مشترک در برخی حوزهها به دستاوردهای مهمی برای کشور منتهی شده است. با این حال، نیاز به تدوین و اجرای برنامه های منسجم و جامع برای هم افزایی بیشتر و گسترش همکاریها میان دانشگاهها، مؤسسات پژوهشی، فناوری و صنایع همچنان احساس میشود.
در این مسیر، دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی کشور گام های مؤثری برداشته و برنامه ها و الگوهای نوینی در جهت توسعه قراردادهای همکاری با صنعت، بهبود دوره های کارآموزی، ارتقاء اشتغال فارغ التحصیلان و رفع چالشهای ملی طراحی و اجرا کرده اند. در عین حال لازم است اصول و مبانی اصلی و راهبردها به صورت یکپارچه در یک طرح تحول ملی تدوین و مد نظر قرار گیرد.
در فصل ۲۰ برنامه هفتم توسعه، که به ارتقای نظام علمی، فناوری و پژوهشی اختصاص دارد، بر تقویت ارتباط دانشگاه ها و پژوهشگاه ها با صنعت و جامعه تأکید ویژه ای شده است. این فصل موضوعات کلیدی تحقیقات و پژوهش (ماده ۹۴)، آموزش (مواد ۹۵ و ۹۶)، مرجعیت علمی (مواد ۹۷ و ۹۸) و منابع مالی (ماده ۹۹) را پوشش داده است. مهمترین محورهای مطرح شده در این فصل به این شرح است:
- هدایت پژوهشها به نیازهای واقعی کشور و تأمین مالی هدفمند (۵۰ درصد بودجه تحقیقاتی)
- اختصاص حداقل ۲۰ درصد ظرفیت دورههای پسادکتری به پژوهشهای کاربردی، صنعتی و فناورانه
- تدوین و تصویب مقررات مراکز سیاست پژوهی و مدارس حکمرانی جهت ارتقای بهرهوری پژوهشها
فعالیتهای ارتباط با جامعه و صنعت در حوزه دانشگاه و موسسات آموزش عالی تا پیش از این برنامه منسجمی نداشت و در قالب یک برنامه یکپارچه، با رویکردی هم افزا، ارائه نشده بود. طـرح تحول در همکاریهای دانشـگاهها و پژوهشگاهها با جامعه و صنعت در سال ۱۳۹۸ تهیه شده و در سالهای بعد سعی شده است به اجرا درآید. این طرح شامل ۶ هدف کلان، ۸ راهبرد اصلی و ۴۴ اقدام اجرایی است که ضمن انسجام بخشیدن به اقدامات، برنامهای جامع برای ارتقا و توسعه ارتباط دانشگاهها با صنعت و جامعه است.
در چشم انداز این طرح، دانشگاهها و موسسات آموزشی، پژوهشی و فناوری شریک راهبردی جامعه و صنعت در تدوین و اجرای برنامه های توسعه پایدار کشور تلقی شدند
اهداف کلان این طرح نیز به این شرح است:
- همراستایی برنامه ها و تصمیم گیری ها در وزارت عتف و مراکز تابعه با نیازها و اولویت های کشور
- افزایش متوسط سالانه ۱۰ درصدی حجم قراردادهای ارتباط با جامعه و صنعت
- مشارکت حداکثری اعضاء هیات علمی در رفع نیازهای صنعت و جامعه
- اجرای ۲۵ درصد پروژه های تحصیلات تکمیلی به صورت مستقیم به سفارش صنعت و جامعه
- ساماندهی و ایجاد ساختارهای توانمند برای ارتباط، عرضه و تقاضاهای پژوهشی و فناوری
- هم افزایی کامل مراکز علمی با دستگاه های اجرایی جهت شناسایی و رفع نیازها و چالشها در را ستای اهداف کلان مطرح شده
نتایج اجرای برنامه همکاری صنعت و جامعه و دانشگاه
سال های اخیر تفاهم نامه هایی میان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سایر وزارتخانه ها و دستگاه های اجرایی امضا و همکاری های خوبی آغاز شده که نتیجه آن واگذاری پروژه های تحقیقاتی به مراکز علمی، دانشگاه ها و پژوهشگاه های کشور بوده است. اعضای هیأت علمی به عنوان مجری اصلی این پروژه ها نقش تأثیرگذاری در به حرکت درآوردن چرخه ارتباط با صنعت و اقتصاد کشور ایفا کرده اند به گونه ای که در سال ۱۴۰۳ تعداد ۱۱ هزار و ۵۶۸ قرار داد ارتباط با صنعت و جامعه و دانشگاه منعقد شده و از سوی ۶۱۹۹ مجری در حال اجرا است.
با این اقدام در سال ۱۴۰۳ ۷۱۹۲ میلیارد تومان قرار داد ارتباط با صنعت و دانشگاه و جامعه منعقد شد. این میزان برای سال ۱۴۰۲ به مبلغ ۵۸۰۹ میلیارد تومان، برای سال ۱۴۰۰ مبلغ ۳۱۰۶ میلیارد تومان بوده است.
از میزان قرارداد ارتباط دانشگاه با صنعت در سال ۱۴۰۳ مبلغ ۱۶۹۴ میلیارد تومان جذب شده که به عنوان درآمد این همکاری تلقی می شود. مبلغ جذب شده از کل قراردادعای سال ۱۴۰۲ بالغ بر ۱۱۳۶ میلیارد تومان بوده است.
فرصت مطالعاتی اعضای هیـأت علمی دانشگاهها
فرصت های مطالعاتی، زمینه مناسبی را برای ارتقا توانمندی ها و مهارت اعضای هیأت علمی دانشگاه ها و مراکز علمی در جامعه و صنعت در جهت کسب دانش بومی و انتقال یافته های پژوهشی به جامعه فراهم می آورد؛ چرا که عضو هیأت علمی در طی فرصت مطالعاتی، در واحد عملیاتی دولتی یا غیردولتی بخش های صنعتی، اجتماعی و فرهنگی، اقتصادی، خدماتی و کشاورزی حضور می یابد. بر اساس آئین نامه این طرح، اساتید با موافقت دانشگاه می توانند ۳ تا ۱۲ ماه به واحدهای اقتصادی و صنعتی مأمور شده و در جهت کمک و بهبود کیفی و عملیاتی واحدهای صنعتی همکاری کنند.
در این راستا در سال ۱۴۰۳ تعداد ۸۲۵ فرصت ارتباط دانشگاه با جامعه و صنعت توسط اعضای هیات علمی دانشگاه های کشور اجرایی شده است. این تعداد در سال ۱۴۰۲ بالع بر ۱۰۲۱ فرصت و در سال ۱۴۰۱ تعداد ۶۹۰ فرصت بوده است.
ماموریت دانشگاهها و مراکز آموزش عالی در بهبود و پیشرفت استانها
توسعه کشور نیازمند حضور و مشارکت جدی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و فناوری در تمامی حوزه ها است. خوشبختانه در حال حاضر ظرفیت ها و روش های مختلفی در دانشگاه ها وجود دارند که می توان از آنها در جهت اجرای طرح های ماموریت استانی بهره مند شد. بر این اساس لازم است دانشگاه ها و مراکز علمی پس از بررسی شرایط و شناخت توانمندی ها نقش خود را در این راستا تعریف کرده و اقدامات لازم و مناسب را صورت دهند.
در سال ۱۴۰۳ تعداد ۶۵ ماموریت بر اساس توانمندی هر منطقه توسط ۳۴ دانشگاه و مرکز پژوهشی و فناوری کشور با هماهنگی استانداری ها تعریف و به عنوان محورهای اصلی فعالیت انتخاب شدند در این زمینه ۶۵ طرح اجرایی شده است که برخی از اقدامات انجام شده در راستای طرح های ماموریت استانی به این شرح است:
| ردیف | طرح تحول استانی | نامدانشگاه |
| ۱ | طرح جامع بهره برداری از پسماند صنایع مرتبط با محصولات کشاورزی | ارومیه |
| ۲ | توسعه کشت گیاهان دارویی بومی و افزایش بهره وری درصنایع تبدیلی | لرستان |
| ۳ | توسعه اقتصاد گردشگری وسوغات | محققاردبیلی |
| ۴ | وسعه کارآفرینی و نوآوری درصنایع شیلاتی | هرمزگان |
| ۵ | شناسایی عوامل موثر بر زنجیره ارزش گردشگری و تقویت آنها | یزد |
| ۶ | تکمیل و توسعه زنجیره ارزش و افزایش بهره وری منابع معدنی | بیرجند |
| ۷ | توسعه و تقویت زنجیره ارزش صنایع معدنی با تاکید بر حل مشکلات موجود | تبریز |
| ۸ | افزایش کمی و کیفی تولید پسته در دامغان | دامغان |
| ۹ | توسعه راهکارهای کاربردی ازدیاد برداشت از میادین نفتی | ایلام |
| ۱۰ | توسعه و تکمیل زنجیره ارزش ترکیبات درمانی با استفاده از گیاهان دارویی | ایلام |
| ۱۱ | توسعه و کاربرد انرژی های تجدید پذیر بادی و خورشیدی | بینالمللیامامخمینی |
| ۱۲ | افزایش بهرهوری، کنترل آلودگی منابع آب، خاک و گیاه در صنایع فراوری معدنی | زنجان |
| ۱۳ | کمیل و توسعه ارزش تولید گیاهان دارویی در حال انقراض و محصولات کشاورزی خاص | کردستان |
| ۱۴ | رتقاء امنیت غذایی بر پایه اقتصاد دانش بنیان | علومکشاورزی و منابع طبیعی گرگان |
جـذب امـریه های سربـازی ارتبـاط با جـامعه و صنـعت
در راستای تحقق سیاست های کلی اشتغال ابلاغ شده از سوی مقام معظم رهبری و تکالیف وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در برنامه اشتغال فراگیر مصوب ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی، تفاهم نامه همکاری مشترک با ستاد کل نیروهای مسلح با اهداف ارتقا توانمندیهای مهارت های شغلی و حرفه ای مشمولین دانش آموخته دانشگاهی، بهره مندی از دانش آموختگان دارای مهارت به عنوان کارکنان وظیفه مأمور در مراکز آموزشی، پژوهشی و فناوری امضا شد.
همچنین به منظور جذب و ساماندهی، پایش و ارزیابی مستمر و ارائه گزارش های دوره ای وضعیت پرسنل امریه ارتباط با جامعه و صنعت، سامانه و زیرساخت مناسبی در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایجاد شده است. در این راستا از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ تعداد ۸۶۶ امریه صنعتی پذیرش شدند که در سال ۱۴۰۱ رشد چشمگیری را در بین این سال ها نشان می دهد:
انتهای پیام
نظرات