حجت‌الاسلام‌والمسلمین علی ربانی در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه در روایات، نسبت به اصل دعا توجهی ویژه و خاص شده است، اظهار کرد: در روایت نبوی می‌خوانیم «الدُّعَاءُ مُخُّ الْعِبَادَةِ»؛ یعنی دعا مغز عبادت است؛ این روایت را ابن‌فهد حلی در کتاب «عُدَّةِ الدَّاعِی» نقل کرده و پیش و پس از آن نیز مطالبی دارد.

معاون پژوهش پژوهشکده مهدویت و موعودگرایی انتظار پویا تصریح کرد: در بخشی دیگر از این روایت آمده: در نیازهایتان به خدا روی آورید و بدانید هرکس به درگاه سلطانی (غیر خدا) برود، خوار می‌شود یا او را به دیگری حواله می‌دهند، ولی هرکس به درگاه شما آمد، نیازش را برآورده می‌کنید، پس در شداید و گرفتاری‌ها به خدا پناه ببرید؛ به خانه دیگری نروید و از کس دیگری استغاثه نکنید. این دعا، مغز عبادت و عبودیت است؛ یعنی راهوارترین مسیر برای بندگی خداوند و مطمئن‌ترین و ساده‌ترین راه، همین دعاست.

وی با بیان اینکه آثار و برکات دعا در زندگی مومنان جایگاهی ویژه دارد، ادامه داد: خداوند متعال به واسطه دعا، باب رحمتی را به روی بندگان گشوده و اذن و لطفی خاص برای آنان قرار داده تا بتوانند به خانه خدا آمده و از او درخواست کنند؛ پیامبر(ص) می‌فرمایند: هیچ مومنی نیست که دعا کند، مگر اینکه خداوند دعایش را به اجابت برساند؛ این مضمون با آیه ۶۰ سوره غافر نیز هماهنگ است که خداوند می‌فرماید: شما دعا کنید، من اجابت می‌کنم.

ربانی بیان کرد: با این حال، گاه این پرسش پیش می‌آید که ما از خداوند چیزی خواسته‌ایم اما ظاهراً اجابتی در پی نداشته است، در پاسخ باید گفت که استجابت دعا شرایطی دارد و موانعی نیز برای آن بیان شده است. اما تضمینی که در این روایت از پیامبر وجود دارد، تضمینی حقیقی است؛ زیرا نخستین اجابت خداوند به بنده، همان توفیق دعا کردن است. اگر خواسته بنده به نفعش باشد و شرایط فراهم شود، خداوند در همین دنیا آن را برآورده می‌کند و اگر نه، به آخرت موکول می‌شود.

وی در ادامه با اشاره به دعا برای ظهور امام زمان(عج) تأکید کرد: در خصوص دعا برای تعجیل فرج، این پرسش مطرح است که چرا با وجود دعاهای فراوان مومنان، این دعا به اجابت نمی‌رسد؛ نکته اینجاست که خود امام عصر(عج) در دو توقیع بر دعا برای تعجیل فرج تأکید فرموده‌اند: «وَ أَکثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعجِیلِ الفَرَجِ فَإِنَّ ذَلِکَ فَرَجُکُم».  

ربانی اضافه کرد: درباره عبارت «فَرَجُکُم» سه احتمال مطرح است؛ نخست، اشاره به خود فرج است؛ دوم، اشاره به گشایشی است که در اثر دعا حاصل می‌شود؛ و احتمال سوم که قوی‌تر می‌نماید این است که خود زیاد دعا کردن برای فرج، مایه گشایش شماست.

معاون پژوهش پژوهشکده مهدویت و موعودگرایی انتظار پویا ادامه داد: به بیان دیگر، منظور تنها دعای زبانی نیست، بلکه باید این دعا از صورت زبانی فراتر رود، قلبی و حقیقی شود و به درخواستی ملتمسانه و مضطرانه از خدا برای ظهور حجت او تبدیل شود. اگر امروز احساس می‌کنیم دعاهای ما در زمینه ظهور کم‌اثر است، به این دلیل است که شرایط و موانع استجابت دعا را در نظر نمی‌گیریم.

ربانی با بیان اینکه این گونه نیست که دعا نقش نداشته باشد، گفت: در روایات، برای دعا نقش ویژه‌ای در زمینه ظهور قرار داده‌اند. چنانکه در روایتی آمده که قوم بنی‌اسرائیل زمانی که گرفتار عذاب شدند، چهل شبانه‌روز به صورت جمعی و ملتمسانه از خداوند درخواست رفع عذاب کردند و خداوند صد و هفتاد سال از عذاب آنان کاست. سپس امام عصر فرمودند: اگر شما نیز چنین باشید، خداوند فرج ما اهل‌بیت را می‌رساند.

وی یادآور شد: دعا نقش و جایگاهی بسیار اثرگذار در ظهور امام زمان دارد، ولی شرایطی دارد که باید به آن‌ها متعهد بود و موانعی دارد که باید برطرف شوند، تا دعای ما از حالت زبانی خارج شود و قلبی، حقیقی و واقعی گردد.  

معاون پژوهش پژوهشکده مهدویت و موعودگرایی انتظار پویا در پایان اضافه کرد: آن‌گاه است که می‌توانیم آثار و برکات آن را در جامعه ببینیم و ان‌شاءالله زمینه ظهور امام عصر(عج) فراهم آید. همان‌طور که در روایت نیز آمده: «مُسْتَجَابُ الدُّعَاءِ مَعْصُومٌ»؛ یعنی دعای مستجاب، آن است که در آن معصیت نباشد. خداوند حکیم است و چیزی را که به ضرر بنده باشد یا گناه باشد، به او نمی‌دهد.

انتهای پیام