تغییرات اقلیمی، چالشی است که امروزه همه کشورهای جهان را درگیر خود کرده و برگزاری هر ساله اجلاسیه‌ای جهانی در این خصوص با حضور سران کشورها به خصوص کشورهای صنعتی نیز حاکی از اهمیت آن است.

توجه کشورهای اروپایی به موضوع گرمایش زمین که شرایط آب‌وهوای متفاوتی نسبت به ایران و خصوصا شهر کم‌آب و کویری مانند یزد دارند، بیانگر این موضوع است که این مبحث بیش از این‌ها باید در یزد مورد توجه قرار گرفته چرا که اندک تغییرات در این حوزه، پیامدهای سنگینی را برای استان به همراه خواهد داشت.

طبق بررسی‌های انجام شده در بدبینانه‌ترین حالت ممکن طی ۱۰۰ سال آینده، احتمال افزایش ۴.۵ درجه‌ای دما وجود دارد که این افزایش دما با توجه به شرایط آب و هوایی یزد محتمل است و می‌تواند مصرف انرژی را ۲ تا ۳ برابر کند.

از طرفی، با کاهش ۲۰ تا ۲۵ درصدی بارندگی‌ها طی ۵۰ سال گذشته و تشدید تبخیر تا ۳۰ درصد در مناطق خشک، منابع آبی به میزان ۵۰ درصد کاهش خواهد یافت.

استان یزد یکی از قطب‌های صنعتی کشور محسوب می‌شود و سالانه بخش اعظمی از درآمدهای کشور را تامین می‌کند اما فرسودگی ماشین‌آلات و تجهیزات صنایع استان باعث شده علاوه بر افزایش راندمان انرژی و کاهش ظرفیت و کیفیت تولید، این استان را با چالش‌های زیست محیطی متفاوتی نیز مواجه کند.

به حداکثر رسیدن بهره‌وری صنایع را اگر در کنار هشدار کارشناسان در مورد افزایش دما و مصرف انرژی در سال‌های آینده قرار دهیم، تردیدی در ناسازگاری صنایع آب‌بر و انرژی‌بر با اقلیم این خطه باقی نمی‌گذارد و بازنگری در صنایع استان، نوسازی زیرساخت‌ها و حرکت به سمت صنایع با فناوری ‌بالا را امری اجتناب ناپذیر متصور می‌سازد.

بنا بر آمارها هم‌اکنون برق مصرفی صنایع استان یزد ۷۰ درصد یعنی بیش از دو برابر میانگین کشوری است اما این میزان تنها و تنها در صورت نوسازی الکترومورتورهای فرسوده کارخانجات استان، قابل کاهش به میزان یک نیروگاه هزارمگاواتی است.

یکی دیگر از راهکارهای خلق ثروت و ایجاد اشتغال در این مسیر توسعه صنایع‌ با تکنولوژی بالا (های‌تک) است؛ این نوع صنایع ضمن آن که به آب قابل توجهی نیاز ندارد، کاملاً با شرایط اقلیمی و زیست محیطی استانی مانند یزد سازگار هستند.

این صنایع مغزافزار و دانش‌محور می‌توانند با تکیه بر استفاده از نخبگان بومی در کنار حفظ دارایی‌های فعلی و صنایع موجود، چالش بیکاری اقشار تحصیل‌کرده را مرتفع کرده و از مهاجرت آن‌ها نیز جلوگیری کنند.

اهمیت توجه و اهتمام به توسعه صنایع های‌تک، زمانی محسوس‌تر خواهد بود که بدانیم یونیدو(سازمان توسعه صنعتی ملل متحد) در گزارش ماهانه خود از تولید جهانی در ماه فوریه ۲۰۲۵ با تفکیک شاخص‌های تولید براساس سطح فناوری، اعلام می‌کند؛ صنایع با فناوری متوسط‌ رو به ‌بالا و بالا (Medium-high & High-tech industries)  با رشد ۱.۱درصدی، نقش پررنگی در رشد صنعتی این ماه میلادی داشته‌ و در مقابل، سایر صنایع تنها افزایش جزئی‌تری را ثبت کرده‌ بودند.

همین شکاف عملکردی، تاکیدی بر محوریت یافتن نوآوری و فناوری در مسیر رشد صنعتی آینده است لذا نوسازی و بهسازی صنایع و معادن و حمایت و توسعه صنایع های‌تک از اولویت‌های مورد تاکید مقامات استان یزد است.

کاظم صادقیان مدیر کل صنعت، معدن و تجارت استان یزد در گفت‌وگو با ایسنا در این رابطه از نوسازی و بهسازی به عنوان یکی از محورهای مهم سیاست‌های این دستگاه اجرایی یاد کرد و گفت: این موضوع به لحاظ ارتقای بهره‌وری، پایداری تولید و افزایش توان رقابت‌پذیری واحدهای تولیدی استان و تداوم فعالیت آن‌ها بسیار حائز اهمیت است.

وی با بیان این که موضوع صدور جواز نوسازی و بهسازی صنایع با هدف جایگزینی ماشین‌آلات فرسوده، انتقال و به‌روزرسانی فناوری، بهینه‌سازی مصرف انرژی و افزایش کیفیت و کمیت تولید مکرراً توسط اداره کل صمت استان با وزارت متبوع مورد پیگیری قرار گرفته است، گفت: خوشبختانه در نهایت ایجاد و فعال‌سازی جواز تأسیس بازسازی و نوسازی صنایع استان طی نیمه دوم سال جاری ابلاغ و عملیاتی شد.

صادقیان اظهار کرد: این مجوزها به واحدهای صنعتی دارای پروانه بهره‌برداری با قدمت بیش از ۱۰ سال که ماشین‌آلات آن‌ها مستهلک یا فرسوده شده است، تعلق خواهد گرفت.

مدیر کل صمت استان امکان ثبت سفارش ماشین‌آلات جدید، بهره‌مندی از تسهیلات بانکی، استفاده از حمایت‌های دولتی، ارتقای فناوری تولید و کاهش هزینه‌های انرژی را از مهمترین مزایای این مجوزها خواند و گفت: در حال حاضر، واحدهای صنعتی فعال و واجد شرایط استان می‌توانند با مراجعه و ثبت درخواست در سامانه بهین‌یاب، نسبت به اخذ مجوز بازسازی و نوسازی اقدام کنند.

این مسئول در رابطه با وضعیت صنایع استان به لحاظ های تک بودن نیز گفت: تعداد صنایع مشمول ضوابط و معیارهای واحدهای های‌تک و پیشرفته در استان یزد از مجموع ۳۶۰۰ واحد صنعتی دارای پروانه بهره برداری حدود ۱.۵ درصد یعنی معادل ۵۳ واحد صنعتی است.

وی عمده فعالیت این واحدها را در حوزه‌های فناورانه و دانش‌بنیان اعلام کرد و افزود: از جمله آن‌ها می‌توان به صنایع برق و الکترونیک، تجهیزات ارتباطی، تولید خدمات نرم‌افزاری، تجزیه و تحلیل اطلاعات، ساخت ماشین‌آلات پیشرفته، صنایع دارویی و زیست‌فناوری و تولید محصولات شیمیایی اشاره کرد.

صادقیان در پایان متذکر شد: صنایع نوین و های‌تک براساس تقسیم‌بندی وزارت صمت در هفت گروه اصلی نانوفناوری، زیست‌فناوری (بیوتکنولوژی)، مواد نو، لیزر و اپتیک، الکترونیک و مخابرات، فناوری اطلاعات، هوافضا فعالیت دارند.

به گزارش ایسنا، صنایع های‌تک با خلق ارزش‌افزوده بالا، علاوه بر تقویت رشد صنعتی و ایجاد اشتغال گسترده، زمینه‌ساز جهش قابل‌توجهی در حوزه صادرات خواهند بود؛ اما کمبود نقدینگی و دشواری در تأمین مالی یکی از دلایل اصلی حضور کم‌رنگ صنایع های‌تک و تکنولوژی‌محور در صادرات کشور به شمار می‌آید. این در حالی است که ارتقای جایگاه صنعتی ایران و رشد صادرات پایدار، در گرو نوآوری و توسعه صنایع پیشرفته است.

چندی قبل حمید بازرگان معاون توسعه و پروژه‌های پیشرفته سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) تحریم‌ها و تنگناهای مالی را مانع بزرگ شیفت ایران به صنایع های‌تک و علت کند عمل کردن ایدرو در تحقق اهداف کشور در توسعه صنایع پیشرفته دانسته بود با این حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد که فارغ از چالش‌هایی مانند تحریم، بی‌توجهی به تحقیق و توسعه موجب شده تا بنگاه‌های پیشرفته سهم چشمگیری در اقتصاد و صادرات کشور و یزد نداشته باشند.

انتهای پیام