حمید صالحی در گفت‌وگو با ایسنا در تحلیل گفتمان سیاست خارجی امام‌ خمینی، اظهار کرد: تمام اندیشه و گفتمان امام راحل در این حوزه، کاملاً انقلابی و به معنای واقعی کلمه ایدئولوژیک‌محور بوده است. سیاست داخلی و خارجی امام براساس ایدئولوژی و تفسیر اسلام شکل گرفته بود. در آن مقطع، امام با نظریات و رویکردهای کلاسیک رایج در نظام بین‌الملل قرابتی نداشت و تمام حوزه گفتمانی ایشان بر اساس گفتمان ایدئولوژیک و انقلابی تفسیر و دنبال می‌شد.

وی بزرگترین هنر امام خمینی(ره) را خروج ایران از انزوای بین‌المللی و زنده کردن «خودباوری» در ملت ایران دانست و افزود: سابق بر این، تمام توان نظامی و تجهیزات ما وابسته به شرق یا غرب بود و مؤلفه‌ای به نام قدرت مردمی یا منافع ملی به معنای مستقل، جایگاهی نداشت. اما امام بزرگترین هنر خود را در این دید که منافع ملی را با ایدئولوژی عجین کرد و محوریت را بر مردم قرار داد.

عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: امام باور «ما می‌توانیم» را در مردم زنده کرد. برای مثال، اگر در دوران رضاشاه، لشکری ۱۲۰ هزار نفری نتوانست در برابر بیگانگان ایستادگی کند، گفتمان امام باوری را در ملت ایجاد کرد که همین ملت توانست با تکیه بر جوانان خود، سپاه ششم عراق را برای ۳۰ روز پشت دروازه‌های خرمشهر متوقف کند.

صالحی اضافه کرد: ما در برابر ۳۵ کشور ایستادیم و ایران را به جایگاهی رساندیم که امروز پس از گذشت نزدیک به پنج دهه، علی‌رغم تمام توطئه‌ها، آن پایه‌هایی که امام بر اساس اتکا به مردم بنا نهاد، توانسته است در مقابل هجمه‌ها مقاومت کند. محصول نهایی این باور، ناتوانی ابرقدرت‌هایی مانند آمریکا و تمام قدرت‌های بیگانه در برابر این گفتمان و ایدئولوژی است.

وی با بیان اینکه در این ۳۶ سال پس از رحلت امام نیز این گفتمان ساختارمندتر شده و اولویت‌بندی درستی یافته است، عنوان کرد: این گفتمان، عاملی بنیادین در شکل‌دهی به هویت و جایگاه بین‌المللی کشور است. مفاهیم کلیدی سیاست خارجی ایران، از جمله حمایت از مستضعفین، حمایت از جنبش‌های رهایی‌بخش و استراتژی نه شرقی، نه غربی که در قانون اساسی نیز منعکس شده‌اند، اهداف و استراتژی‌های محوری نظام محسوب می‌شوند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: این اهداف، به طور ذاتی در تقابل با نظام سلطه جهانی تعریف شده‌اند و این تقابل، از ابتدای انقلاب، همواره چالش‌ها و موانع جدی و بنیادینی را پیش روی جمهوری اسلامی قرار داده است. مشکلات جدی ما در سیاست خارجی، ناشی از این است که شعارها و استراتژی‌هایی که دنبال کردیم، توسط نظام سلطه برتافته نشده و از همان ابتدا، علیه آن‌ها برنامه‌ریزی صورت گرفته است.

صالحی، حفظ موقعیت کنونی کشور را مدیون ظرفیت‌های داخلی دانست و بیان کرد: نقطه قوت ما در برابر این فشارهای نظام سلطه، اتکاء به حمایت مردمی و حضور نیروهای متعصب و فداکار در کنار این ایدئولوژی بوده است که به عنوان سربازان این گفتمان عمل کرده‌اند.

وی همچنین به یک نقطه ضعف اساسی در ساختار کشور اشاره کرد که مانع از تحقق کامل پتانسیل‌ها شده و گفت: ما سرباز نظامی و جان‌برکف داریم، اما سرباز اقتصادی نداریم. اگر جمهوری اسلامی می‌توانست فرماندهان و نیروهای متخصصی در حوزه اقتصاد تربیت کند که قادر به ساماندهی معیشت مردم، رفع وابستگی به ارزهای خارجی و کنترل فعالیت‌های دلالی باشند، وضعیت به مراتب متفاوت بود و در مقابل تحریم‌ها می‌توانستیم بهتر ایستادگی کنیم.

انتهای پیام