محمد برومند در گفتوگو با ایسنا با اشاره به نقش مهم تئاتر کودک در تربیت، اظهار کرد: وقتی از تئاتر کودک صحبت میکنیم، معمولا با دو شکل اصلی روبهرو میشویم؛ تئاتری که برای کودک تولید میشود اما بازیگران آن بزرگسال هستند و دیگری تئاتری که خود کودکان در آن ایفای نقش میکنند. از نگاه من تفاوت اصلی این دو حوزه در شیوه اجرا، کارکرد و شرایط تولید آنهاست.
وی افزود: در تئاتری که بزرگسالان برای کودکان اجرا میکنند، بازیگران آموزشدیده و حرفهای هستند و همین موضوع باعث میشود کیفیت اجرا از نظر هنری بالاتر باشد همچنین این نوع تئاتر امکان درآمدزایی بیشتری دارد چون گروه میتواند در یک روز دو یا سه اجرا داشته باشد و یا نمایش را در طولانیمدت روی صحنه نگه دارد. بنابراین هم از نظر اقتصادی و هم از نظر کیفیت هنری، این حوزه ظرفیت بالایی دارد؛ اما تئاتر «کودک برای کودک» نیز ویژگیها و ارزشهای خاص خودش را دارد. در این حوزه کودکان و نوجوانان خودشان بازی میکنند و همین مسئله باعث میشود تجربهای متفاوت و بسیار تربیتی شکل بگیرد. با این حال، ما در این بخش با مشکلات جدی روبهرو هستیم.
مهمترین محدودیتهای تئاتر «کودک برای کودک»
این نویسنده و کارگردان تئاتر با اشاره به درگیری همیشگی دانشآموزان با فعالیتهای درسی، عنوان کرد: کودکان و نوجوانان وقتی قرار است برای دیگر بچهها اجرا داشته باشند، مجبور میشوند بین مدرسه و فعالیت نمایشی یکی را انتخاب کنند و خانوادهها نیز معمولا خیلی استقبال نمیکنند چون تصور میکنند این کار ممکن است به درس لطمه بزند. همچنین به دلیل مراقبتهای سنی، کودکان نمیتوانند تعداد زیادی اجرا داشته باشند یا در حد حرفهای اجرا کنند چون هنوز آموزشهای لازم را، کامل ندیدهاند. بنابراین این حوزه همزمان هم ارزشمند است و هم محدودیتهای خاص خودش را دارد.
او با تاکید به اینکه باید به هر دو نوع تئاتر در حوزه کودک و نوجوان میدان داده شود، خاطرنشان کرد: این در حالی است که تئاتر کودک برای کودک، بیشتر در مدارس دیده میشود؛ جایی که دانشآموزان در قالب گروههای نمایشی برای هممدرسهایهای خود اجرا میکنند. متاسفانه آموزش و پرورش آنطور که باید به این حوزه بها نمیدهد و همه چیز بستگی به مدیر مدرسه دارد. اگر مدیر علاقهمند باشد، هزینه میکند، لباس تهیه میکند و کمک میکند نمایش تولید شود اما اگر نباشد، این فعالیتها بهمرور حذف میشود.
برومند با اشاره به کمرنگ شدن تئاتر در مدارس، تصریح کرد: این مسئله یک فاجعه تربیتی است، چون کودکان امروز نیاز جدی به کار تیمی دارند، نه کارهای فردی. بچههای ما به دلیل وابستگی شدید به موبایل، فضای مجازی و اینترنت از هم دور شدهاند. در حالی که تئاتر میتواند آنها را دور هم جمع کند، اعتمادبهنفسشان را تقویت کند و حتی محلی باشد برای مقابله با بسیاری از مشکلات روحی و روانی.
نقش درمانی تئاتر در کاهش مشکلات روحی کودکان و نوجوانان
وی با اشاره به اینکه تئاتر میتواند نوعی درمان باشد، مطرح کرد: متاسفانه این نقش رواندرمانی در کشور ما از سوی مسئولان و حتی خانوادهها نادیده گرفته شده است. در حالی که اهمیت تئاتر کودک برای کودک حتی از بعضی اجراهای حرفهای بزرگسالان هم بیشتر است، چون کودکی که روی صحنه میرود، اعتمادبهنفسش بالا میرود و توانمندیهایی به دست میآورد که در آینده زندگیاش تاثیرگذار خواهد بود.
موسس عروسکخانه برومند با بیان اینکه حضور کودک بر روی صحنه تاثیر عمیقی در آینده او دارد، اظهار کرد: اولین نیاز مهم کودک «دیده شدن» است. وقتی کودک روی صحنه بازی میکند و تشویق میشود، احساس ارزشمندی پیدا میکند سپس اعتمادبهنفس او رشد کرده و یاد میگیرد با دیگران کار تیمی انجام دهد. ما در جامعه امروز مشکل گفتوگو داریم. گاهی افراد در تعامل اجتماعی انعطاف کمتری دارند اما در کار تیمی مجبور به تعامل هستند تا از نظر خود کوتاه بیایند و ایثار و احترام به نظر دیگران را یاد بگیرند. کودک این دموکراسی را در تئاتر تجربه میکند و این مقدمهای برای جلوگیری از استبداد در آینده بهشمار میرود.
این نویسنده و کارگردان تئاتر با اشاره به اهمیت ورود جدی تئاتر کودک در مدارس، تاکید کرد: آموزش و پرورش باید بپذیرد که شیوه آموزشی فعلی، غلط است. روشهایی که پنجاه سال پیش جواب میداد امروز دیگر پاسخگو نیست. باید زنگی به نام «زنگ تئاتر» در مدارس وجود داشته باشد و همه کودکان تئاتر را فرا بگیرند. من سال گذشته در جشنوارهای خارج از کشور مشاهده کردم که حتی درسهای علمی را از طریق تئاتر و موسیقی آموزش میدهند! قطعا این روش بسیار جذابتر و موثرتر از آموزش خشک کلاسیک عمل میکند.
مشکلات اقتصادی و کاهش استقبال مدارس از تئاتر
وی با بیان اینکه تا زمانی که مسئولان، نیاز تئاتر در مدارس را درک نکنند، هیچ اتفاقی نمیافتد، خاطرنشان کرد: امروز اگر مدرسهای تئاتر نداشته باشد، هیچکس بازخواستش نمیکند. یکی از مشکلات جدی هم مسئله اقتصادی است. ما در مشهد عروسکخانهای داریم که میتوان دانشآموزان را آورد تا نمایش ببینند و تجربه کنند اما مدارس استقبال نمیکنند چون میگویند بلیط تئاتر ۱۰۰ هزار تومانی زیاد است! وقتی اقتصاد چنین سایه سنگینی بر فرهنگ انداخته، دیگر چه انتظاری میتوان داشت؟ در آموزش و تربیت هر چقدر هزینه کنیم کم است اما متأسفانه این اتفاق نمیافتد.
انتهای پیام
نظرات