رضا صالحی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به تشدید تغییرات اقلیمی اظهار کرد: امروز بحث خشکسالی، کم‌آبی، افزایش دما و جابه‌جایی فصل‌ها به یک چالش جهانی تبدیل شده و همه دنیا به‌خوبی به جدی بودن این مسئله پی برده‌اند و برای آن برنامه‌های بلندمدت تعریف کرده‌اند.

 وی افزود: در ایران نیز نشانه‌های این تغییرات کاملاً مشهود است و شرایط نشان می‌دهد اوضاع چندان مطلوب نیست، اما هنوز در برخی سطوح باور جدی نسبت به ابعاد این تغییرات شکل نگرفته است و به نظر می رسد از این رویکردهای جهانی کمی جا مانده‌ایم.

وی با بیان اینکه رویکرد جهانی برای حفظ امنیت غذایی حرکت به سمت کشت در فضاهای بسته است، تصریح کرد: امروز در دنیا توسعه کشت‌های گلخانه‌ای، استفاده از ‌تونل‌ها و تونل‌های بلند، بهره‌گیری از پوشش‌های گیاهی و حتی راه‌اندازی کارخانه‌های گیاهی به‌عنوان راهکارهای اصلی کاهش اثرات تنش‌های اقلیمی دنبال می‌شود. گلخانه‌ها نیز در سطوح مختلف از لوتک و مدیوم‌تک تا های‌تک توسعه یافته‌اند.

صالحی ادامه داد: در دانشکده کشاورزی نیز تمرکز ویژه‌ای بر این راهکارها صورت گرفته تا بتوان بخشی از آثار منفی تغییرات اقلیمی را کاهش داد، هرچند نمی‌توان این اثرات را به طور کامل متوقف کرد.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا الگوی کشت باغی در استان البرز نیازمند بازنگری است، گفت: قطعا، چرا که بخش عمده کشاورزی استان چه در حوزه باغات و چه در کشت‌های زراعی مانند کاهو، کلم و انواع میوه‌ها در فضای باز انجام می‌شود. اگر تغییر نگرش در سیاست‌گذاری استان و در شیوه‌های اجرایی ایجاد نشود و کشاورزان به ‌درستی توجیه نشوند، با کمبودهای جدی‌تری روبه‌رو خواهیم شد.

این پژوهشگر عنوان کرد: متأسفانه همچنان بسیاری از روش‌های سنتی ادامه دارد، در حالی که راهکارهای جایگزین موجود است و تنها نیازمند سیاست‌گذاری دقیق و ورود جدی استان با مشارکت کشاورزان هستیم.

وی در ادامه تأکید کرد که حذف کشاورزان ممکن نیست، بلکه باید با تغییر الگو و همراهی آنان مسیر را اصلاح کرد.

صالحی با بیان اینکه ادامه روند فعلی می‌تواند خطرناک باشد، خاطرنشان کرد: براساس داده‌های موجود، استان البرز دیگر یک استان خدمات دهی و تولیدی به معنای سنتی نیست و بهتر است به سمت تبدیل شدن به استان خدمات‌دهنده فنی و دانشی در حوزه کشاورزی حرکت کند. تمرکز دانشگاه‌ها، معاونت‌های وزارتخانه‌ها، شرکت‌های خصوصی و دولتی بزرگ در این استان یک ظرفیت ممتاز برای ارائه خدمات علمی و فنی به سایر استان‌هاست و این مزیت باید تقویت شود.

وی درباره نقش پژوهشگاه‌ها و دانشگاه‌ها در حل مشکلات موجود گفت: اقدامات علمی خوبی در حال انجام است و مراکز پژوهشی و دانشگاهی در زمینه تولید و ترویج دانش فعال‌اند، اما مشکل اصلی در انتقال این دانش به عرصه تولید است. بسیاری از راهکارهایی که در دنیا اجرا می‌شود، در استان نیز از نظر علمی وجود دارد، اما ارتباط مؤثر میان تولیدکنندگان دانش و مصرف‌کنندگان آن، یعنی کشاورزان و گلخانه‌داران، شکل نگرفته است.

 به گفته وی، لازم است تصمیم‌گیران استانی در کنار بدنه علمی بنشینند و راهکارها را به ‌صورت عملیاتی به مزرعه و باغ منتقل کنند تا از این چالش ها عبور کنیم.

این استاد دانشگاه در خصوص دستاوردهای مرتبط با ارقام جدید و پایه‌های مقاوم به شوری و خشکی نیز گفت: در این حوزه دستاوردهای فراوانی وجود دارد. در محصولات گلخانه‌ای مانند گوجه‌فرنگی، خیار و فلفل، پیوند روی پایه‌های مقاوم به شوری و تنش‌های محیطی انجام می‌شود و در بخش میوه نیز نهال‌های پیوندی سازگار با شرایط کم‌آبی، شوری و افزایش دما در دسترس است.

 وی افزود: با توجه به افزایش دمای تابستان‌ها، کیفیت برخی محصولات مانند سیب که زمانی از شاخصه‌های استان البرز بود، تحت تأثیر قرار گرفته است، اما پایه‌ها و ارقام سازگار وجود دارد و باید مراکزی برای تکثیر گسترده و در اختیار قرار دادن آنها به کشاورزان فعال‌تر شوند.

صالحی در پایان با انتقاد از وضعیت مکانیزاسیون در باغداری استان گفت: وضعیت مکانیزاسیون اصلا مطلوب نیست و می‌توان آن را ضعیف توصیف کرد. کشاورزی در استان عمدتاً معیشتی و متکی بر نیروی کار خانوادگی بوده و این الگو در گذشته پاسخگو بود، اما امروز با کاهش تمایل نسل جدید به فعالیت در کشاورزی و افزایش مشکلات، ادامه این شیوه ممکن نیست.

 وی راهکار را حرکت به سمت مکانیزاسیون و ماشینی‌سازی دانست و تأکید کرد: هدف حذف نیروی انسانی نیست، بلکه باید نیروی انسانی در کنار ماشین‌آلات قرار گیرد تا بهره‌وری افزایش یابد. ، بخش‌های دانشگاهی مرتبط با مکانیزاسیون ظرفیت‌های خوبی دارند و لازم است این توانمندی‌ها هرچه سریع‌تر وارد عرصه عملیاتی شوند.

انتهای پیام