حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمسعود عمرانی در گفت‌وگو با ایسنا درباره فلسفه شب قدر اظهار کرد: شب قدر دارای چند بُعد عمیق فلسفی ازجمله ابعاد تکوینی، تشریعی و معنوی است؛ بُعد تکوینی یعنی این شب، شبی است که قرآن در آن نازل شد و به‌عنوان نقطه عطفی در تاریخ بشریت محسوب می‌شود، بُعد تشریعی نیز به معنای شبی است که احکام و مقادیر الهی برای سال آینده تقدیر می‌شود اما بُعد معنوی به معنای فرصتی برای تقرب به خداوند و تغییر سرنوشت از طریق دعا و عبادت است که این نکته از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی با اشاره آیات قرآنی مرتبط با شب قدر افزود: انَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَمَا أَدْرَاکَ مَا لَیْلَةُ الْقَدْرِ لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ (سوره قدر، آیات ۱-۳)، إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةٍ مُّبَارَکَةٍ إِنَّا کُنَّا مُنذِرِینَ، فِیهَا یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ (سوره دخان، آیات ۳-۴) از جمله آیاتی از قرآن هستند که به شب قدر می‌پردازند.

این پژوهشگر دینی به احادیث مهم درباره شب قدر اشاره و اظهار کرد: درباره شب قدر احادیثی نیز نقل شده است که حدیث پیامبر(ص):«مَن قام لیلة القدر إیماناً و احتساباً غُفر له ما تقدّم من ذنبه» و حدیث امام صادق(ع):«فی لیلة القدر یُقدّر الله تعالی الآجال و الأرزاق» ازجمله این موارد هستند.

عمرانی در پاسخ به پرسشی درباره تعیین سرنوشت انسان در شب قدر و منافات این مسئله با اراده انسان، تصریح کرد: این موضوع به هیچ وجه با اختیار انسان منافات ندارد زیرا بر اساس تعالیم اسلامی، دو نوع تقدیر وجود دارد؛ ابتدا تقدیر مُبرم که قطعی و تغییرناپذیر است و دوم تقدیر معلّق که قابل تغییر خواهد بود. همچنین نقش اعمال انسان را در این زمینه نباید نادیده گرفت چراکه سرنوشت بر اساس اعمال، نیت و دعاهای انسان تعیین می‌شود و البته عدالت الهی حتمی است و مجازات تنها برای کسانی است که با اختیار کامل عمل اشتباهی مرتکب شده‌اند.

وی به بیان تفاوت اعتقادات شیعه و اهل سنت در مسئله شب قدر پرداخت و ادامه داد: در دیدگاه شیعه زمان شب‌های قدر، شب‌های ۱۹، ۲۱ و ۲۳ ماه رمضان با تأکید بیشتر بر شب ۲۳‌ام است. ویژگی‌های خاص این شب از نظر شیعیان نیز شامل چند مورد می‌شود؛ اول اینکه امام زمان(عج) در این شب حاضر هستند، دوم اینکه دعای جوشن کبیر در این شب مستحب است و سوم تأکید بر احیا کردن این سه شب است. مناسک نیز شامل خواندن قرآن، دعاهای خاص ازجمله جوشن کبیر و دعای ابوحمزه ثمالی و زیارت قبور ائمه است.

این پژوهشگر دینی درباره دیدگاه اهل سنت درباره شب قدر تصریح کرد: در دیدگاه اهل سنت، شب‌های قدر همان شب‌های فرد دهه آخر رمضان هستند که البته آن‌ها بیشتر بر شب ۲۷‌ام تأکید دارند. ویژگی‌های خاص این شب‌ها شامل تمرکز بر عبادت و قیام، تلاوت قرآن و استغفار و ذکر است. مناسک نیز شامل اعتکاف در مساجد، قیام‌اللیل و دعای خاص«اللهم إنک عفو تحب العفو فاعف عنی» هستند.

عمرانی درباره تفاوت‌های اصلی دیدگاه شیعه و اهل سنت در باب شب قدر اضافه کرد: تفاوت‌ها شامل موارد مختلفی می‌شود. ابتدا اینکه در تعداد شب‌ها شیعه به سه شب معتقد است اما اهل سنت تمام شب‌های فرد را شب‌های قدر می‌شمارد. دومین مورد به مناسک خاص این شب برمی‌گردد که باید گفت شیعیان دعاهای مخصوص دارند. سومین مورد نیز اشاره به این دارد که در دیدگاه تشیع درباره شب قدر بر خلاف اهل سنت حضور معنوی ائمه مطرح است.

انتهای پیام