این حوادث، چه ناشی از خصومتهای نظامی، چه اشتباهات صنعتی یا حتی حملات تروریستی، میتوانند زندگی عادی افراد را در یک چشم برهم زدن دگرگون کنند. طی مدت اخیر مردم بیگناه بسیاری، قربانی تجاوزات آشکار قدرتهای نظامی و استکباری شدهاند. بمبارانهای بیوقفه، شهادت شهروندان بیگناه و ویرانی زیرساختهای حیاتی، زخمهای عمیقی بر پیکره جوامع وارد کرده است. رژیم صهیونیستی با حمایتهای بیدریغ آمریکا، بارها با نقض آشکار قوانین بینالمللی و حقوق بشر، دست به اقدامات خشونتآمیز و غیرانسانی زده است. شهادت کودکان، زنان و مردان بیگناه، نمونهای دردناک از این تجاوزگریهاست که وجدان هر انسان آزادهای را به چالش میکشد. این حملات، تنها محدود به آسیبهای فیزیکی و جانی نیست؛ بلکه تأثیرات روانی عمیقی بر بازماندگان و کل جامعه میگذارد. اضطراب، ترس و احساس ناامنی، پیامدهای اجتنابناپذیر چنین خشونتهایی هستند. در چنین شرایطی، دانش و آمادگی برای مواجهه با عواقب احتمالی این تجاوزات، به یک ضرورت حیاتی تبدیل میشود. توانایی حفظ خونسردی، اتخاذ تصمیمات صحیح در کسری از ثانیه و دانستن اینکه چگونه از خود و عزیزانمان محافظت کنیم، میتواند تفاوت میان یک فاجعه و یک حادثه قابل مدیریت باشد.
لحظات اولیه؛ طلایهداران نجات
یک کارشناس مخاطرات با تأکید بر اهمیت ثانیههای اولیه پس از شنیدن صدای انفجار، اولین و کلیدیترین توصیه خود را حفظ خونسردی عنوان کرد و گفت: وحشت و اضطراب، دشمن درجه یک تصمیمگیری درست در شرایط بحرانی است. ذهن در حالت هراس، توانایی پردازش اطلاعات و انتخاب بهترین واکنش را از دست میدهد؛ بنابراین، اولین و مهمترین گام، تلاش برای کنترل هیجانات و حفظ آرامش نسبی است.
مجید رضاپور در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: اگر هنگام موشک باران در داخل ساختمان هستید بلافاصله به سمت نزدیکترین نقطه امن ساختمان حرکت کنید. این نقطه معمولاً بخشهای داخلیتر و دورتر از پنجرهها و درهای خارجی است؛ مانند راهروهای داخلی، حمام، یا زیر میزهای محکم. هدف، ایجاد یک سد دفاعی در برابر موج انفجار و ترکشهای احتمالی است.
وی تصریح کرد: همچنین اگر در فضای باز یا خارج از ساختمان بودید سریعاً به سمت نزدیکترین دیوار مستحکم یا پناهگاه موجود حرکت کنید. در صورت نبود پناهگاه، روی زمین دراز بکشید و بدن خود را جمع کنید. در این حالت، مهمترین اقدام، محافظت از سر و گردن است.
این کارشناس مخاطرات بر اهمیت محافظت از سر و گردن تأکید و تصریح کرد: سر و گردن، مراکز حیاتی بدن هستند و آسیب به این نواحی میتواند بسیار خطرناک باشد. بلافاصله پس از شنیدن صدای انفجار، دستها را روی سر و پشت گردن خود قرار دهید. اگر کولهپشتی، کیف، یا حتی یک بالش در نزدیکی شماست، از آن به عنوان یک سپر موقت استفاده کنید و آن را روی سر خود نگه دارید.
رضاپور هشدار داد: انفجارها معمولاً به صورت تکی رخ نمیدهند. بسیاری از حوادث، شامل چندین موج انفجار یا پسلرزههای صوتی و فیزیکی هستند؛ بنابراین، به هیچ عنوان بلافاصله پس از اولین انفجار، اقدام به بلند شدن یا حرکت نکنید. حداقل چند دقیقه در وضعیت امن باقی بمانید و به صداهای اطراف گوش دهید. سعی کنید جهت و فاصله انفجارهای احتمالی بعدی را تشخیص دهید. این هوشیاری میتواند از قرار گرفتن شما در معرض خطر موج دوم جلوگیری کند.
وی با بیان اینکه بلافاصله از پنجرهها، دربهای شیشهای و دیوارهای خارجی که مستقیماً در معرض دید یا برخورد موج انفجار قرار دارند، فاصله بگیرید، گفت: تلویزیون یا رادیو را روشن کنید و منتظر اطلاعیههای رسمی از سوی مقامات مسئول باشید. به شایعات و اخبار غیرموثق هم توجه نکنید.
کارهایی که نباید در زمان بمباران انجام داد
این کارشناس مخاطرات در خصوص کارهایی که نباید در زمان بمباران انجام داد، گفت: به هیچ عنوان به سمت پنجرهها نروید تا از وضعیت باخبر شوید؛ این کار شما را در معرض دید و خطر قرار میدهد. از آسانسور استفاده نکنید؛ این وسیله در شرایط بحرانی ناامن است و ممکن است دچار نقص فنی شود.
وی با بیان اینکه نباید تلفن همراه خود را بیجهت اشغال کرد، افزود: خطوط ارتباطی باید برای تماسهای اضطراری اورژانس (۱۱۵، ۱۲۵، ۱۱۰) آزاد باشد.
رضاپور همچنین در خصوص اقدامات در فضای باز یا خیابان، اظهار کرد: سریعترین مسیر را برای رسیدن به یک پناهگاه امن پیدا کنید. اگر ساختمان یا سازه محکمی نزدیک است، به سمت آن حرکت کنید.
وی با اشاره به اینکه در صورتی که هیچ پناهگاهی در دسترس نیست، فوراً روی زمین دراز بکشید و سر و گردن خود را با دستها بپوشانید، گفت: از ساختمانهای بلند، درختان کهنسال و تأسیسات برق (دکلها، تیرهای برق) فاصله بگیرید؛ این سازهها ممکن است در اثر انفجار فرو بریزند یا سقوط کنند.
وی بیان کرد: اگر در نزدیکی خودروی خود هستید، میتوانید از آن به عنوان پناهگاه موقت استفاده کنید؛ اما به یاد داشته باشید که خودرو یک پناهگاه کاملاً امن نیست.
این کارشناس مخاطرات با اشاره به اینکه برای تماشا یا فیلمبرداری از حادثه هرگز توقف نکنید؛ این کار تمرکز شما را از حفظ ایمنی منحرف میکند، افزود: همچنین به سمت محل انفجار نروید؛ این اقدام بسیار خطرناک است و ممکن است شما را در معرض امواج ثانویه یا خطرات دیگر قرار دهد. ضمن اینکه نباید در میان جمعیت وحشتزده حرکت کرد؛ خطر زمین خوردن در چنین شرایطی بسیار بالاست.
رانندگی در زمان انفجار
وی با بیان اینکه در زمان انفجار بلافاصله ماشین را به کنار جاده بکشید و پارک کنید و هرچه سریعتر خود را از مسیر اصلی و مناطق پرخطر دور کنید، گفت: از تونلها، پلها و زیرگذرها دوری کنید. این سازهها در معرض خطر ریزش قرار دارند.
رضاپور با اشاره به اینکه داخل ماشین بمانید، اما اگر پناهگاه امنتری در نزدیکی شماست، پیاده شوید و به سمت آن حرکت کنید، تصریح کرد: اصلاً با سرعت بالا رانندگی نکنید؛ خطر تصادفات زنجیرهای در شرایط بحرانی بسیار افزایش پیدا میکند. به خصوص اینکه مسیرهای اضطراری را برای تردد خودروهای امدادی (آمبولانس، آتشنشانی) باز بگذارید. مسدود کردن این مسیرها میتواند عملیات نجات را مختل کند.
همراهی با کودکان در بحران
وی در ادامه بر اهمیت ویژه رفتار والدین و مراقبان در زمان مواجهه با کودکان تأکید کرد و افزود: کودکان در شرایط بحرانی، اضطراب و ترس شدیدی را تجربه میکنند. آرامش شما، اصلیترین عامل دلگرمی آنهاست. کودکان را در آغوش بگیرید و با صدای آرام و مطمئن به آنها اطمینان دهید. جملاتی مانند «ما با هم هستیم»، «همه چیز درست میشود»، بسیار مؤثر است.
این کارشناس مخاطرات با تأکید بر اینکه هرگز از جملاتی مانند «داریم میمیریم» یا «همه چیز تمام شد» استفاده نکنید چون این جملات ترس را در آنها تشدید میکند، اظهار کرد: اگر در حال پناه گرفتن هستید، میتوانید از بازی برای کاهش اضطراب استفاده کنید. مثلاً بگویید: بیا ببینیم کی میتونه بهتر سرش رو پایین بگیره.
وی در ادامه در خصوص اقدامات پس از فروکش کردن اولین موج گفت: تا زمانی که از امنیت کامل محیط اطمینان حاصل نکردهاید، از خانه خارج نشوید، مگر اینکه خطر جدی مانند آتشسوزی یا ریزش ساختمان، شما را مجبور به ترک محل کند.
رضاپور با اشاره به اینکه با خانواده و دوستان تماس بگیرید تا از وضعیت آنها مطلع شوید، اما مکالمات را کوتاه نگه دارید تا خطوط برای موارد ضروری آزاد بماند، افزود: اگر خودتان مصدوم هستید یا فرد مصدومی را مشاهده میکنید، بلافاصله با اورژانس (شماره ۱۱۵) تماس بگیرید. برای کمکهای داوطلبانه و سازمانیافته، با مساجد محله یا پایگاههای مردمی هماهنگ شوید.
وی در پایان تأکید کرد: آمادگی، کلید بقا در بلایاست. آموزش این نکات و تمرین واکنشهای صحیح، میتواند در لحظات سرنوشتساز، تفاوت میان مرگ و زندگی باشد. این اطلاعات، صرفاً برای مطالعه نیست، بلکه باید در ذهن حک شده و در عمل به کار گرفته شود.
انتهای پیام
