اکبر نصراللهی، رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی در گفتوگو با ایسنا، با ارزیابی عملکرد رسانههای داخلی در پوشش اولیه تحولات اخیر اظهار کرد: در روزهای نخست تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، عمده تمرکز رسانههای رسمی از جمله صداوسیما و سایر ظرفیتهای رسانهای کشور بر اطلاعرسانی مبتنی بر منابع رسمی، تأکید بر امنیت ملی و تقویت انسجام و وحدت ملی بوده است.
وی با بیان اینکه این رویکرد با هدف کاهش اضطراب عمومی و جلوگیری از آشفتگی در روایتها طراحی شد، افزود: با وجود این، رسانههای داخلی در شرایط بحرانی فعلی با چالشهای مهمی مواجه هستند.
سونامی اخبار جعلی علیه ایران
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با اشاره به یکی از مهمترین چالشهای رسانهای کشور بیان کرد: یکی از مهمترین چالشها، سونامی اخبار منفی و اخبار جعلی، نادرست و تحریفشده درباره واقعیتهای ایران است که به شکل گسترده از سوی لشکر رسانهای غرب تولید و از طریق ظرفیتهای مختلف رسانهای بازنشر میشود.
وی ادامه داد: در بسیاری از موارد نیز محدودیتهای حقوقی و قانونی مؤثری برای مقابله با این نوع اخبار یا وجود ندارد یا عملاً اجرا نمیشود. برای مثال، حتی درباره اهداف حملات دشمنان، بلافاصله فیلمها و مطالب مختلفی تولید و منتشر میشود که بعضاً با هدف تحریف واقعیتها صورت میگیرد.
چالش اعتماد جوانان به رسانههای رسمی
نصراللهی با اشاره به چالش دیگر رسانههای داخلی تصریح کرد: یکی دیگر از چالشهای مهم، اعتماد ناکافی بخشی از جوانان و نوجوانان به رسانههای رسمی است. حتی برخی از این گروهها ارتباط چندانی با منابع رسمی ندارند و اخبار، تحلیلها و حتی سرگرمی را از رسانههای غیرمسئول و اغلب معارض دریافت میکنند.
وی با تأکید بر اینکه این مسئله یکی از مهمترین بحرانهای رسانهای کشور است که بارها درباره آن هشدار داده شده، گفت: متأسفانه توجه کافی به این موضوع نشده و اکنون در شرایط بحران، آثار آن بیش از گذشته خود را نشان میدهد.
این استاد ارتباطات ادامه داد: بررسی مصادیق عینی فضای رسانهای کشور نشان میدهد بخش قابل توجهی از مخاطبان، بهویژه نسل جوان، به دلیل الگوی مصرف رسانهای متفاوت و همچنین برخی عملکردهای نادرست گذشته رسانههای رسمی در بحرانها، به گزارشهای رسمی اعتماد کمتری دارند و اخبار را بیشتر از رسانههای فارسیزبان خارجی یا کانالها و صفحات غیرمسئول در شبکههای اجتماعی دنبال میکنند.
لزوم تولید روایت اول و ارتقای تحلیل در رسانهها
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی در ادامه گفت: در مجموع تلاش رسانههای رسمی برای مقابله با روایتهای جعلی و نادرست در جنگ روایتها قابل تقدیر است، اما کافی نیست و نیازمند همافزایی رسانهها، اصلاح شیوههای اطلاعرسانی، جلب اعتماد مخاطبان و تولید روایت اولِ برتر، مستمر، جامع، دوطرفه و اقناعکننده هستیم.
وی در ادامه با تأکید بر ضرورت تقویت تحلیل در فضای رسانهای افزود: در شرایط فعلی ضروری است علاوه بر اطلاعرسانی، به تحلیلمحوری و ارتقای سطح تحلیل عمومی جامعه نیز توجه شود و از ارائه تحلیلهای سطحی یا استفاده از کارشناسان غیرمرتبط و غیرمتخصص در رسانهها پرهیز شود.
رسانههای غربی در جنگهای مدرن بخشی از سازوکار تولید روایت و پروپاگاندا هستند
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با اشاره به نقش رسانهها در جنگهای مدرن گفت: در جنگهای امروز، رسانهها صرفاً ابزار اطلاعرسانی نیستند، بلکه بهطور فعال در ساخت روایتها نقش دارند و پروپاگاندا بخشی از عملکرد ساختارهای رسانهای محسوب میشود.
نصراللهی در ادامه گفتوگوی خود درباره نقش رسانههای بینالمللی در تحولات اخیر اظهار کرد: رسانههای بزرگ غربی مانند CNN و Fox News نیز از همین زاویه به موضوع ایران میپردازند، هرچند ممکن است در ظاهر رویکردهای متفاوتی داشته باشند، اما در نهایت اهداف راهبردی مشترکی را دنبال میکنند.
وی با بیان اینکه شبکه CNN معمولاً تلاش میکند روایتهای خود را در چارچوب مفاهیمی مانند «حقوق بشر» و «تحلیل ژئوپلیتیک» ارائه کند، افزود: این نوع چارچوببندی در نهایت به گونهای تنظیم میشود که منافع راهبردی ایالات متحده و متحدانش تأمین شود.
این استاد ارتباطات ادامه داد: در مقابل، Fox News اغلب با تأکید بر امنیت ملی آمریکا و با تکیه بر دیدگاههای محافظهکارانه به این موضوعات میپردازد و تلاش میکند روایتهای خود را در همین چارچوب بازنمایی کند.
بازنمایی گزینشی و جهتدار در رسانههای غربی
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با اشاره به نحوه پوشش تحولات اخیر در رسانههای غربی تصریح کرد: در پوشش حملات و اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی، بازنماییهای گزینشی، یکطرفه و جهتدار در بسیاری از رسانههای جریان اصلی غرب مشاهده میشود.
وی ادامه داد: بررسیهای اجمالی نشان میدهد بسیاری از این رسانهها واقعیتها را بر اساس اولویتهای راهبردی خود پوشش میدهند، نه لزوماً آنچه در میدان واقعیت رخ میدهد.
کمرنگ شدن برخی واقعیتها در روایت رسانهای غرب
نصراللهی با بیان اینکه در بسیاری از این رسانهها اشارهای به مغایرت برخی اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی با مقررات بینالمللی در حمله به ایران دیده نمیشود، گفت: همچنین فعالیتهای صلحآمیز ایران یا تلاشها برای حل سوءتفاهمها از طریق مذاکره نیز کمتر مورد توجه قرار میگیرد.
وی در ادامه افزود: از سوی دیگر، اخبار مربوط به حمله به بیمارستانها، مدارس و اماکن فرهنگی یا تاریخی در ایران یا اصلاً پوشش داده نمیشود یا بهصورت محدود و گذرا به آن پرداخته میشود که این مسئله نشاندهنده نوعی جهتگیری در بازنمایی رسانهای این تحولات است.
رسانههای اجتماعی در جنگها نقشی دوگانه دارند؛ از انتقال روایتهای میدانی تا گسترش شایعات
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با اشاره به نقش رسانههای اجتماعی در پوشش تحولات جنگی گفت: رسانههای اجتماعی در چنین شرایطی نقشی دوگانه ایفا میکنند؛ از یک سو امکان انتشار سریع اطلاعات و دسترسی بیواسطه به روایتهای میدانی را فراهم میکنند و از سوی دیگر، در نبود سازوکارهای دقیق راستیآزمایی میتوانند به گسترش شایعات و اطلاعات نادرست دامن بزنند.
نصراللهی در ادامه این گفتوگو درباره نقش رسانههای اجتماعی در انتشار اخبار جنگ اظهار کرد: سرعت انتشار اطلاعات در این پلتفرمها سبب میشود پوشش لحظهای وقایع و انتقال سریع روایتهای میدانی امکانپذیر شود، اما همین سرعت در صورت نبود سازوکارهای مؤثر برای راستیآزمایی، میتواند زمینهساز انتشار گسترده اخبار نادرست و شایعات شود.
وی با بیان اینکه بر اساس برخی نظریههای ارتباطی، پیامها در رسانههای اجتماعی اغلب از مسیر «رهبران افکار شبکهای» عبور میکنند، افزود: این افراد میتوانند هم در تقویت و انتشار اطلاعات معتبر نقش داشته باشند و هم ناخواسته به گسترش اخبار نادرست کمک کنند.
این استاد ارتباطات ادامه داد: بنابراین رسانههای اجتماعی بهطور همزمان محل انتشار اطلاعات معتبر و جعلی هستند و استفاده مؤثر از آنها مستلزم ارتقای سواد رسانهای کاربران است.
تأثیر جنگها بر جریان اطلاعات جهانی
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی درباره تأثیر جنگها بر جریان اطلاعات جهانی نیز گفت: جنگهای بزرگ معمولاً جریان اطلاعات جهانی را تحت تأثیر قرار میدهند و این مسئله عمدتاً در دو قالب قابل مشاهده است.
وی توضیح داد: نخست افزایش تمرکز رسانههای جهانی بر موضوع مورد مناقشه که میتواند به شکلگیری جانبداریهای محتوایی منجر شود و دوم محدود شدن دسترسی به منابع اولیه و تشدید کنترلهای امنیتی که در نهایت به کاهش شفافیت اطلاعاتی میانجامد.
محدودیت رسانهها در پوشش برخی تحولات میدانی
نصراللهی با اشاره به نمونههایی از محدودیتهای رسانهای در پوشش تحولات اخیر بیان کرد: در این جنگ نیز شاهد آن هستیم که برخی رسانههای بینالمللی از جمله بیبیسی با محدودیتهایی در پوشش اخبار حملات و پیامدهای آن مواجه هستند.
وی ادامه داد: خبرنگاران این شبکه، از جمله کسری ناجی که در تلآویو مستقر است، گزارش دادهاند که امکان انتشار آزادانه فیلم و عکس از حملات وجود ندارد و انتشار چنین محتواهایی تنها بهصورت محدود، گزینشی و با هماهنگی نیروهای امنیتی انجام میشود.
بازنمایی گزینشی تلفات و خسارتها
این استاد ارتباطات همچنین تصریح کرد: در مواردی مانند تلفات و خسارتهای ناشی از حملات ایران به برخی پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای منطقه نیز اغلب یا خبری منتشر نمیشود یا در صورت انتشار، اطلاعات به شکل گزینشی، دستکاریشده و هماهنگ ارائه میشود.
وی افزود: این وضعیت میتواند به شکلگیری تصویری ناقص یا نادرست از واقعیت اهداف حملات و میزان خسارتها منجر شود.
چالشهای فضای مجازی در ایران
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: در مقابل، فضای مجازی در ایران از انسجام و نظاممندی کافی برخوردار نیست و در بسیاری از موارد، به دلیل نبود قوانین بازدارنده مؤثر، امکان انتشار سریع تصاویر و ویدئوهای مربوط به تحولات میدانی فراهم است.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی کنشگران داخلی میتوانند تقریباً همزمان با وقوع رویدادها، فیلمها و تصاویر مربوط به حملات یا اهداف نظامی را ضبط و در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر کنند.
نصراللهی در ادامه تأکید کرد: این نوع پوشش اگرچه الزاماً به معنای سانسور رسمی نیست، اما میتواند پیامدهایی مشابه ایجاد کند؛ از جمله اینکه بازنمایی جامع و دقیق از واقعیتهای میدانی شکل نگیرد و جریان اطلاعات جهانی تحت تأثیر محدودیتها و سیاستهای گزینشی رسانهای قرار گیرد.
مقابله با کمپینهای اطلاعات گمراهکننده نیازمند راهبردی چندلایه در رسانههای ایرانی است
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با تأکید بر ضرورت مقابله مؤثر با کمپینهای اطلاعات گمراهکننده گفت: برای مقابله با چنین کمپینهایی لازم است رسانههای ایرانی رویکردی چندلایه، منسجم و استراتژیک را در دستور کار قرار دهند تا بتوانند ضمن خنثیسازی روایتهای نادرست، اعتبار و اعتماد عمومی را نیز تقویت کنند.
نصراللهی در ادامه این گفتوگو با اشاره به راهبردهای پیشنهادی برای مقابله با اخبار جعلی اظهار کرد: یکی از مهمترین اقدامات، ایجاد بخشهای تخصصی راستیآزمایی در سازمانهای رسانهای است تا صحت اخبار، تصاویر و ویدئوها بهصورت حرفهای بررسی شود.
وی با بیان اینکه انتشار تحلیلهای چندمنبعی همراه با ارجاع به اسناد، تصاویر و دادههای معتبر میتواند به افزایش اعتماد مخاطبان کمک کند، افزود: چنین رویکردی امکان بررسی و ارزیابی صحت اخبار را برای مخاطبان فراهم میکند.
لزوم ارتقای سواد رسانهای مخاطبان
این استاد ارتباطات با تأکید بر اهمیت آموزش سواد رسانهای گفت: ارتقای توانایی مخاطبان در تشخیص اطلاعات جعلی از دیگر راهبردهای مهم در مقابله با کمپینهای اطلاعات گمراهکننده است.
وی ادامه داد: رسانهها میتوانند با انتشار راهنماهای ساده و کاربردی در پلتفرمهای پرمخاطب داخلی و خارجی، اصول اولیه تحلیل اخبار، شناسایی منابع معتبر و روشهای مقابله با شایعات را به مخاطبان آموزش دهند.
تقویت حضور رسانههای ایرانی در پلتفرمهای جهانی
نصراللهی با اشاره به اهمیت حضور فعال در عرصه رسانهای بینالمللی تصریح کرد: تقویت حضور رسمی و حرفهای رسانههای ایرانی در شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای جهانی نیز میتواند در کاهش اثر روایتهای یکطرفه مؤثر باشد.
وی افزود: تولید محتوا به زبانهای بینالمللی، بهویژه انگلیسی، عربی، فرانسوی و عبری و ارائه تحلیلهای مستند و مبتنی بر شواهد برای مخاطبان خارجی، از جمله اقداماتی است که میتواند به تقویت روایتهای مستند و کاهش اثر پروپاگاندا کمک کند.
بهرهگیری از رهبران افکار شبکهای
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با اشاره به نقش کنشگران تأثیرگذار در فضای مجازی گفت: بهرهگیری از رهبران افکار شبکهای و آنچه در ادبیات رسانهای «انسانرسانهها» نامیده میشود نیز میتواند در انتشار اطلاعات صحیح مؤثر باشد.
وی ادامه داد: مشارکت این افراد در انتشار اطلاعات درست، همراه با آموزش سواد رسانهای و تولید محتوا در قالبهای نوین مانند اینفوگرافیک، موشنگرافی و ویدئوهای کوتاه تحلیلی میتواند به شکلگیری گفتمانهای کارشناسی در فضای رسانهای کمک کند.
ضرورت پایبندی به اخلاق رسانهای
نصراللهی با تأکید بر ضرورت رعایت اخلاق حرفهای در رسانهها گفت: انتشار اخبار با دقت، شفافیت و بدون بزرگنمایی یا تحریف از اصول مهم فعالیت رسانهای است و رسانهها باید در ارائه تحلیلها نیز رویکردی جامع و مسئولانه داشته باشند.
وی افزود: توجه به پیامدهای روانی محتوا بر مخاطبان و پرهیز از انتشار اطلاعاتی که میتواند موجب افزایش اضطراب یا ایجاد بحران روانی در جامعه شود، از دیگر الزامات مسئولیت اجتماعی رسانهها است.
اخلاق رسانهای؛ ضرورتی حیاتی در پوشش جنگ
این استاد ارتباطات در پاسخ به پرسشی درباره اهمیت اخلاق رسانهای در پوشش جنگها اظهار کرد: اخلاق رسانهای در شرایط جنگی اهمیت بسیار بالایی دارد، زیرا رسانهها در شکلدهی به افکار عمومی نقشی تعیینکننده ایفا میکنند.
وی با بیان اینکه رسانهها از یک سو میتوانند امید، اعتماد و همبستگی اجتماعی را تقویت کنند و از سوی دیگر ممکن است موجب تشدید اضطراب و بحرانهای روانی شوند، گفت: به همین دلیل رعایت چارچوبهای اخلاق حرفهای در چنین شرایطی ضروری است.
تعادل میان حق دانستن و امنیت روانی جامعه
نصراللهی تصریح کرد: یکی از مهمترین اصول اخلاق رسانهای، ایجاد تعادل میان حق مردم برای دانستن واقعیتها و ضرورت حفظ امنیت روانی و ملی جامعه است.
وی ادامه داد: رسانهها باید واقعیتها را همانگونه که رخ دادهاند و با مسئولیتپذیری حرفهای منتشر کنند و در عین حال از بزرگنمایی یا کوچکنمایی وقایع پرهیز داشته باشند و بر پیامهای انسانی و ملی مشترک تمرکز کنند.
مسئولیت در انتخاب منابع و تصاویر
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی همچنین گفت: استفاده از منابع رسمی و مستند در انتشار اخبار و پرهیز از انتشار تصاویر خشونتآمیز یا فجیع که میتواند احساسات عمومی را جریحهدار کند، از دیگر اصول مهم اخلاق رسانهای است. در موارد ضروری نیز باید پیش از انتشار چنین تصاویر و محتواهایی هشدارهای لازم به مخاطبان داده شود.
ضرورت بهرهگیری از تحلیلهای تخصصی
وی در ادامه تأکید کرد: رسانهها باید در تحلیل تحولات از کارشناسان مرتبط، متخصص و آشنا با ابعاد مختلف موضوع استفاده کنند تا مخاطبان بتوانند درک دقیقتر و عمیقتری از رویدادها به دست آورند.
نصراللهی در ادامه گفت: در مجموع، رعایت اخلاق رسانهای تضمین میکند که رسانهها در شرایط بحران تنها نقش گزارشگر نداشته باشند، بلکه بهعنوان هدایتکنندهای مسئول عمل کنند؛ بهگونهای که هم حق مردم برای آگاهی حفظ شود و هم امنیت روانی، اجتماعی و ملی جامعه آسیب نبیند.
رسانهها با ترکیب سوگ، حماسه و تحلیل میتوانند از اضطراب عمومی در شرایط جنگی بکاهند
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با اشاره به تأثیر جنگها بر افکار عمومی گفت: رسانهها در شرایط بحرانی میتوانند با ترکیب متوازن سوگ، حماسه و تحلیل به مخاطبان کمک کنند تا به جای اضطراب و نگرانی، با درک واقعبینانهتری از تحولات مواجه شوند.
نصراللهی در ادامه این گفتوگو درباره تأثیر تحولات جنگی بر افکار عمومی داخل کشور اظهار کرد: رسانهها میتوانند با ارائه روایتهای دقیق و تحلیلهای قابل فهم، به مخاطبان کمک کنند احساس اضطراب را با فهم واقعیت جایگزین کنند و درک دقیقتری از چرایی و روند تحولات داشته باشند.
وی با بیان اینکه تقویت امید، همبستگی اجتماعی و تابآوری روانی جامعه از مهمترین وظایف رسانهها در چنین شرایطی است، افزود: بازنمایی دقیق واقعیتها، پرهیز از بزرگنمایی یا کوچکنمایی رویدادها و تأکید بر پیامهای مشترک ملی و انسانی میتواند به تقویت انسجام اجتماعی و وحدت ملی کمک کند.
نقش رسانهها در تقویت انسجام اجتماعی
این استاد ارتباطات ادامه داد: رسانهها باید از پیامهای مشترک هویتی، تاریخی و ملی بهره بگیرند تا مخاطبان در شرایط بحران احساس کنند مسیر جامعه و سرنوشت مردم به یکدیگر پیوسته و قابل مدیریت است.
وی تصریح کرد: چنین رویکردی میتواند از گسترش وحشت عمومی جلوگیری کرده و در عین حال حس همبستگی و مسئولیت جمعی را در جامعه تقویت کند.
درسهای رسانهای از جنگهای گذشته
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی در بخش دیگری از سخنان خود با مقایسه نقش رسانهها در جنگهای اخیر با تجربه جنگهای گذشته گفت: تجربه جنگهای گذشته در کشورهای مختلف نشان میدهد منافع قدرتهای خارجی همواره با منافع مردم آن کشورها همسو نیست.
وی ادامه داد: تجربه کشورهایی مانند عراق، سوریه، ونزوئلا و افغانستان نشان داده است که مداخلات خارجی در بسیاری از موارد نهتنها مشکلات داخلی را حل نکرده، بلکه به تشدید بحرانها نیز منجر شده است.
نصراللهی با اشاره به نقش رسانهها در شکلدهی افکار عمومی در جنگها اظهار کرد: رسانهها ابزار مهمی در شکلدهی به افکار عمومی و ایجاد مشروعیت برای جنگها هستند و در بسیاری از جنگهای گذشته، برخی رسانههای غربی روایتهایی گزینشی و جهتدار از تحولات ارائه کردهاند.
وی افزود: این تجربهها بر اهمیت تولید روایت ملی، مستند و کارشناسی در رسانههای داخلی تأکید میکند.
لزوم حل مسائل داخلی در چارچوب ملی
این استاد ارتباطات تصریح کرد: یکی از درسهای مهم تجربههای تاریخی این است که مشکلات داخلی و کاستیها باید در چارچوبهای قانونی و ملی حلوفصل شود، نه از طریق مداخله یا فشار قدرتهای خارجی.
وی افزود: تجربه تاریخی بسیاری از کشورها نشان داده است که اتکا به دخالت خارجی در امور داخلی میتواند پیامدهای جدی برای امنیت ملی و ثبات اجتماعی به همراه داشته باشد.
هوش مصنوعی و چالشهای جدید برای روزنامهنگاری
نصراللهی در پاسخ به پرسشی درباره آینده نقش رسانهها در این درگیری و تأثیر فناوریهای نوین گفت: پیشرفت فناوری، بهویژه هوش مصنوعی، پیامدهای دوگانهای برای فضای رسانهای به همراه دارد.
وی با بیان اینکه از یک سو این فناوریها ابزارهای پیشرفتهای برای تحلیل دادهها و راستیآزمایی اخبار در اختیار روزنامهنگاران قرار میدهند، افزود: از سوی دیگر، امکان تولید اطلاعات جعلی با دقت و سرعت بسیار بیشتر نیز فراهم شده است.
ضرورت آمادگی رسانهها برای عصر فناوری
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ادامه داد: یکی از چالشهای مهم روزنامهنگاران در آینده، تشخیص اخبار تولیدشده توسط ابزارهای هوش مصنوعی از اخبار واقعی خواهد بود.
وی اضافه کرد: همچنین رسانهها باید توانایی انطباق سریع با ابزارهای نوین تحلیل داده و مدیریت حجم بالای اطلاعات در زمان واقعی را داشته باشند تا بتوانند گزارشهای دقیق و تحلیلی تولید کنند.
نصراللهی در ادامه تأکید کرد: در چنین شرایطی رسانهها باید توسعه زیرساختهای فناوری، آموزش نیروی انسانی و طراحی پروتکلهای مقابله با اطلاعات نادرست را در اولویت قرار دهند تا بتوانند علاوه بر تطبیق با تحولات فناوری، در تولید روایتهای معتبر و مستند نیز پیشگام باشند.
خبرنگاران در شرایط جنگی باید اطلاعرسانی سریع را با دقت، تحلیل و مسئولیت اجتماعی همراه کنند
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی با ارائه توصیههایی به خبرنگاران و دانشجویانی که تحولات جنگی را پوشش میدهند، تأکید کرد: اطلاعرسانی در شرایط جنگی باید در کنار سرعت، بر دقت، تحلیل و مسئولیتپذیری اجتماعی استوار باشد.
نصراللهی در پاسخ به پرسشی درباره توصیههای خود به خبرنگاران و دانشجویان در پوشش تحولات جنگی اظهار کرد: خبرنگاران و فعالان رسانهای باید در عین اطلاعرسانی سریع، واقعیتها را بهدرستی و منصفانه منتقل کنند و علاوه بر بیان خبر، به علل، زمینهها و منافع قدرتهای درگیر در این جنگ نیز بپردازند.
وی با بیان اینکه مردم تنها به دریافت خبر نیاز ندارند، بلکه به تحلیل و درک دقیق واقعیتها نیز نیازمندند، افزود: ارائه تحلیلهای مستند و مبتنی بر شواهد میتواند به افزایش فهم عمومی از تحولات کمک کند.
اولویت دقت خبری و مسئولیت اجتماعی
این استاد ارتباطات ادامه داد: در شرایط جنگی رعایت ملاحظات امنیت ملی و مسئولیت اجتماعی اهمیت ویژهای دارد و رسانهها باید از انتشار هرگونه محتوایی که ممکن است امنیت ملی یا روحیه و احساسات عمومی جامعه را خدشهدار کند، پرهیز کنند.
وی تصریح کرد: در چنین شرایطی دقت و صحت اخبار باید همواره در اولویت قرار گیرد و رسانهها باید از منابع رسمی و مستند برای انتشار اطلاعات استفاده کنند.
اهمیت انتخاب کارشناسان و منابع معتبر
نصراللهی با تأکید بر نقش کارشناسان در تحلیل تحولات گفت: خبرنگاران باید برای تحلیل رویدادها با کارشناسان مرتبط، متخصص و مسلط به موضوع گفتوگو کنند تا تحلیلها بر پایه شواهد واقعی و مستند ارائه شود.
وی افزود: انتخاب منابع معتبر و ارائه تحلیلهای دقیق میتواند به ارتقای کیفیت اطلاعرسانی و افزایش اعتماد مخاطبان کمک کند.
احتیاط در انتشار تصاویر و محتوای حساس
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی همچنین تأکید کرد: رسانهها باید در انتشار تصاویر و محتوای حساس دقت بیشتری داشته باشند و از انتشار تصاویر خشونتآمیز یا فجیع که میتواند موجب اضطراب یا وحشت عمومی شود، خودداری کنند. در موارد ضروری نیز لازم است پیش از انتشار چنین محتواهایی هشدارهای لازم به مخاطبان داده شود.
ضرورت ارتقای سواد رسانهای خبرنگاران و مخاطبان
وی ادامه داد: خبرنگاران باید علاوه بر ارتقای سواد رسانهای خود، در آموزش سواد رسانهای به مخاطبان نیز نقش ایفا کنند تا جامعه بتواند اخبار جعلی، شایعات و اطلاعات نادرست را بهتر تشخیص دهد.
نصراللهی با اشاره به اهمیت فضای مجازی افزود: با توجه به اینکه بخشی از مخاطبان ممکن است اخبار رسانههای رسمی را دنبال نکنند، رسانهها باید از ظرفیت شبکههای اجتماعی به شکل مسئولانه و حداکثری برای اطلاعرسانی و ارائه تحلیل استفاده کنند.
فرصتهای پژوهشی برای دانشجویان و محققان
این استاد ارتباطات در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش دانشگاهیان در تحلیل تحولات جنگی گفت: جنگهای معاصر، از جمله تحولات فعلی، محیطی غنی برای پژوهشهای علمی فراهم میکنند و دانشجویان و محققان میتوانند ابعاد مختلف آن را مورد بررسی قرار دهند.
وی توضیح داد: پژوهشگران میتوانند جنبههای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، نظامی، فرهنگی و حتی پیامدهای محیطزیستی چنین تحولات و درگیریهایی را مطالعه و تحلیل کنند.
ضرورت ثبت علمی و مستند وقایع
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی گفت: ثبت دقیق و مستند رویدادها از سوی پژوهشگران میتواند به ثبت صحیح تاریخ این دوره کمک کند تا در آینده بهعنوان منابع علمی قابل استناد مورد استفاده قرار گیرد.
وی تأکید کرد: در مجموع ضروری است که خبرنگاران با اطلاعرسانی دقیق و تحلیلمحور به آگاهیبخشی جامعه کمک کنند و در کنار آن، پژوهشگران و دانشگاهیان نیز با رویکردی علمی و بیطرفانه به ثبت و تحلیل این تحولات بپردازند تا افکار عمومی با واقعیتها و تحلیلهای دقیق مواجه شود، نه با شایعات و روایتهای ناقص.
انتهای پیام
