هاشم موسوینژاد در گفت و گو با ایسنا اظهارکرد: از ابتدای جنگ تحمیلی بیش از ۱۵ میلیون اصله نهال در کشور کاشته شده است. تقریبا دو ماه خیلی مفید برای کاشت درخت باقی مانده است. در تابستان تا پایان شهریور گیاهان گلدانی نیز کاشته میشوند که باید به این آمار اضافه شود.
وی با بیان اینکه از ابتدای اسفند ماه سال گذشته برای تسریع در روند اجرای طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت «قرارگاه جهادی سرو ایران» را در ستاد سازمان منابع طبیعی راهاندازی کردیم، گفت: ۹ روز قبل از شروع جنگ تحمیلی سوم این قرارگاه شکل گرفت و مسوولان استانی قرارگاه منصوب شدند و تلاش شد تا پایان فروردین با پویشهای بیشتر و برنامههای متنوعتر اجرای طرح کاشت یک میلیارد درخت شدت پیدا کند. در این جهت پویشهای سرو ایران یا نهال امید برگزار شد.
رئیس مرکز جنگلهای خارج از شمال سازمان منابع طبیعی افزود: پس از شروع جنگ از طریق فضای مجازی و مکاتبه با استانها قرار شد با هدف افزایش شور و نشاط، نهال در اجتماعات شبانه مردمی در میادین توزیع شود علاوه بر آن نهال در مناسبتهای مختلف به یاد شهدا و به نام آنان در مناطق مختلف با حضور مقامات استان شهرستان کاشته شود، این اقدامات مستند و تصاویر، پلیگونها، اطلاعات مناطق کاشت و گونههای کاشته شده ارائه و جمع بندی شود. در این ارتباط دو پویش اصلی برگزار شد؛ یکی ۱۲ فروردین همزمان با روز جمهوری اسلامی و دیگری ۲۹ فروردین همزمان با زادروز رهبر شهید و روز ارتش.
وی درباره توزیع نهال در استانها گفت: استانهای فارس، کرمانشاه، مرکزی، گیلان، مازندران، سمنان، لرستان، خراسان رضوی، قزوین، ایلام و تهران جزو استانهای پیشرو در توزیع نهال بودهاند و گونه در قالب چهار برنامه طرح کاشت یک میلیارد درخت («توسعه و احیای جنگلی»، «توسعه و احیای پوشش گیاهی مناطق بیابانی و مرتعی»، «توسعه فضای سبز» و « توسعه زراعت چوب») توزیع شد حتی مقام معظم رهبری در ۱۲ فروردین توصیه به کاشت گونههای مثمر کردند. ما به ادارات منابع طبیعی استانها توصیه کردیم با معاونت باغبانی و نهالستانها ارتباط بگیرند و نهالهای مثمر را در پویش سرو ایران توزیع کنند که خوشبختانه با استقبال هم مواجه شد.
موسوینژاد اضافه کرد: سازمان منابع طبیعی نیز نهالهای مثمر را در نهالستانهای خود تولید میکند و در کنار آن گونههای دیگری که محرک اقتصادی هستند مثل توت را تولید میکند. این گونه برای نوقانداری مناسب است. صنوبر هم برای زراعت چوب تولید میشود. گونههایی مثل پسته وحشی و زیتون در نهالستانهای سازمان به تولید میرسد و در سامانه «ساتک» تحت عنوان گونههای سایر ثبت میشود.
وی درباره کاشت نهال در قالب پویشهای سرو ایران گفت: فارس، کرمانشاه، گیلان، مرکزی، مازندران، سمنان، لرستان، قزوین، تهران، خراسان رضوی و ایلام جزو استانهای پیشرو در تعداد نهالهای کاشته شده بودهاند.
رئیس مرکز جنگلهای خارج از شمال سازمان منابع طبیعی درباره مساحت کاشت درخت در پویش سرو ایران اظهارکرد: با کاشت متراکم، مساحت کاشت کاهش پیدا میکند اما ممکن است در برخی مناطق دیگر به علت شرایط اقلیمی، کاشت تنک و در سطح بیشتری انجام شود. مجموع مساحت کاشت در هر دو شیوه در استانهای فارس، سمنان، خراسان رضوی، لرستان، کرمانشاه، قزوین، تهران، گیلان، مرکزی، مازندران و اصفهان بیشتر بوده است.
وی راجع به فعالترین شهرستانها در پویش سرو ایران گفت: طبق آمار کشوری، ایران ۴۸۲ شهرستان دارد. ادارات منابع طبیعی در ۴۵۸ شهرستان مستقر هستند و علی رغم وقوع جنگ تحمیلی سوم ۴۱۱ شهرستان پویش سرو ایران را برگزار کردهاند یعنی ۹۰ درصد شهرستانها در این حوزه فعال بودهاند.
رئیس مرکز جنگلهای خارج از شمال سازمان منابع طبیعی افزود: استان فارس با ۳۷ شهرستان فعال در این پویش، پیشرو بوده است. استانهای خراسان رضوی، خوزستان، آذربایجان غربی، اصفهان، گیلان، سیستان و بلوچستان، کرمان، کرمانشاه، آذربایجان شرقی و ایلام نیز جزو استانهای پیشرو بودهاند. برخی شهرستانها با کمبود نهال برای توزیع مواجه شدند که نیاز آنها را تامین کردیم.حضور مردم در پویشهای درختکاری مانند حضور آنها در میادین بینظیر بوده است.
جزییات اجرای طرح کاشت یک میلیارد درخت از ابتدای اسفند ۱۴۰۴
موسوینژاد با بیان اینکه ما در قالب چهار برنامه طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت، درختکاری را از ابتدای اسفندماه تاکنون انجام دادهایم، اظهار کرد: این برنامهها شامل «توسعه و احیای جنگلی»، «توسعه و احیای پوشش گیاهی مناطق بیابانی و مرتعی»، «توسعه فضای سبز» و « توسعه زراعت چوب» میشود.
وی در ادامه گفت: گونههای متناسب با آب و هوای هر منطقه چه در جنگلهای شمال و چه جنگلهای خارج شمال کاشته میشود. در جنگلهای شمال کشور در قالب ۱۸ فعالیت مانند غنیسازی عرصههای جنگلی، درختهای بومی در لکههای خالی از درخت کاشته میشوند که از جمله گونههای بومی شمال کشور میتوان به «زبان گنجشک» و «افرا» اشاره کرد.
موسوی نژاد اضافه کرد: گونههای ساحلی پسند مانند «توسکا» در اراضی ساحلی شمال و گونه «گز شاهی» در اراضی تالاب میانکاله و گمیشان کاشته شده است که در بازدید از این منطقه، توصیه کردیم برنامه مراقبت و نگهداری از این گونه جدیتر انجام شود.
رئیس مرکز جنگلهای خارج از شمال سازمان منابع طبیعی با اشاره به کاشت گونههای مثمر جنگلی در قالب برنامه توسعه و احیای جنگلی طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت گفت: «سماق» از جمله گونههایی است که در مناطق خاصی از زاگرس بیشتر کاشته میشود. کاشت «زرشک» به عنوان یک گونه اقتصادی میتواند به اقتصاد جوامع محلی کمک کند حتی کاشت گونههای دیگری مانند «گردوی جنگلی»، «پسته» و «بادام» میتواند اقتصاد منطقه را متحول کرد.
وی با اشاره به اهمیت بهرهبرداری در طرحهای مدیریت منابع طبیعی اظهارکرد: کاشت گونههای اقتصادی و مثمر باید بهگونهای مدیریت شود که به حفاظت و توسعه منطقه کمک کنند و مردم از نتایج آن در قالب طرح بهرهمند شوند. مدیریت این محدودهها تحت عنوان سامانههای عرفی به مردم همان منطقه واگذار میشود البته مالکیت عرصه به آنها متقل نمیشود بلکه مردم از منافع آن بهرهمند میشوند. این مورد جزو ۱۸ فعالیت طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت است.
توسعه و احیای پوشش گیاهی مراتع و بیابانها
موسوینژاد درباره اقدامات انجام شده برای اجرای برنامه دوم (توسعه و احیای پوشش گیاهی مراتع و بیابانها) طرح کاشت یک میلیارد درخت گفت: قبلا مراتع مشجر داشتهایم. بر اساس شیوهنامه طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت این مراتع میتوانند در قالب ظرفیتهای جدیدی فعالیت کنند که بتوانند به زونهای اقتصادی طرحهای مرتعداری کمک میکند. به عنوان نمونه به توسعه گونههای مثمر بومی مانند زرشک کمک کند و جوامع محلی از منافع آن بهرهمند شوند علاوه بر آن توصیه شده است تا در مراتعی که امکان کشت زراعت چوب وجود دارد، این اقدام انجام شود تا مردم و بهرهبردارهای عرفی منطقه از منافع آن بهرهمند شوند.
وی افزود: کاشت گونههای متناسب با شرایط اکولوژیک مناطق بیابانی برای بیابانزدایی و جلوگیری از بیابانزایی در برنامه دوم پیشبینی شده است. توسعه درختکاری بعضا تحت عنوان طرح پارک جنگلی دستکاشت بیابانی انجام شود. تاکنون حدود یک میلیون هکتار عرصههای دستکاشت بیابانی ایجاد شده است و مردم از سایه آن استفاده میکنند. این درختان در برخی مناطق آنقدر متراکم شدهاند که بخشی از آنها را در قالب زراعت چوب تنک میکنند تا بتوانند گونههای پهنبرگ را جایگزین کنند و در آینده تثبیت شوند.
توسعه فضای سبز
موسوینژاد درباره اقدامات انجام شده برای اجرای برنامه سوم (توسعه فضای سبز) طرح کاشت یک میلیارد درخت گفت: توسعه فضای سبز در مناطق شهری، روستایی و زونهای طبیعی کشور انجام میشود. قرار است سرانه فضای سبز بر اساس ماده ۱۵ قانون افزایش بهرهوری بخش کشاورزی و منابع طبیعی طی ۱۰ سال و سرانه جنگل از هفده صدم (۰.۱۷) هکتار به بیست و پنج صدم (۰.۲۵) هکتار برسد.
وی افزود: این قانون مصوب سال ۸۹ است و قرار بود در صورت وجود اعتبار و بر اساس شرایط اقلیمی ایران تا سال ۹۹ سرانه فضای سبز از ۱۷۰۰ متر مربع به ۲۵۰۰ متر مربع افزایش یابد. این میزان بر اساس بررسیهای فنی - تخصصی اعلام شده است علاوه بر آن بر اساس ماده ۲۲ قانون هوای پاک حداکثر تا ۱۰ سال پس از ابلاغ این قانون، شهرداریهای شهرهای بالای ۵۰ هزار نفر جمعیت موظفند با همکاری وزارت نیرو و ادارات منابع طبیعی شهرستان، سرانه فضای سبز خود را حداقل به ۱۵ مترمربع برسانند. این قانون سال ۹۶ تصویب شده و قرار است هدف ماده ۲۲ تا سال ۱۴۰۶ تحقق پیدا کند.
موسوی نژاد ادامه داد: بر اساس بررسی سازمان منابع طبیعی که در کمیسیون زیربنایی دولت مطرح شده ۱۸۵ شهر بالای ۵۰ هزار جمعیت در ایران داریم بنابراین به حدود ۲۴ هزار هکتار افزایش فضای سبز نیاز است تا به سرانه مورد نظر قانون هوای پاک برسیم که افزایش سالانه حدود ۲۴۰۰ هکتار میشود.
وی افزود: سازمان منابع طبیعی در قالب برنامه سوم طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت، ۱۳۰ هزار هکتار فضای سبز را توسعه داده که بالغ بر ۷۰ هزار هکتار آن در محدوده و حریم شهری است بنابراین سازمان طی دو سال اول اجرای این طرح و در شرایطی که سال سوم کاشت به پایان نرسیده است، بیش از سه برابر تکلیف قانونی ۱۰ ساله کارکرده یعنی فضای سبز را سه برابر ۲۴ هزار هکتار به عبارتی حدود ۷۵ هزار هکتار در محدودههای شهری توسعه داده است و توانستهایم سرانه فضای سبز را به ۳۶ متر مربع افزایش دهیم.
رئیس مرکز جنگلهای خارج از شمال سازمان منابع طبیعی سهم توسعه فضای سبز از طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت را ۳۰ درصد ذکر کرد.
توسعه زراعت چوب
موسوینژاد درباره اقدامات انجام شده برای اجرای برنامه چهارم (توسعه زراعت چوب) طرح کاشت یک میلیارد درخت گفت: این برنامه بیشتر کاشت گونههایی مثل اکالیپتوس و صنوبر اتفاق میافتد. اکالیپتوس در مناطق جنوبی کشور مانند استان خوزستان و گونه صنوبر معمولا در استان گیلان به عنوان استان پیشرو کاشته میشود. استانهای آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی نیز این گونه را میکارند.
وی با بیان اینکه بیشتر عرصههای مستعد برای استقرار و توسعه کشت زراعت چوب در خوزستان قرار دارند، اظهارکرد: حدود ۶۰۰ هزار هکتار از حدود ۹۲۸ هزار هکتاری که بر اساس نتایج بررسیهای موسسه تحقیقات جنگلها امکان توسعه زراعت چوب در آن وجود دارد،در خوزستان قرار دارند.
موسوینژاد در پایان گفت: کشت اکالیپتوس در حواشی رودخانهها، مناطق دشتی، پایابها، کوهپایهها و در کل مناطقی از خوزستان که شرایط آبی و اقلیمی مناسبی را دارند، توصیه شده است. در کل سهم زراعت چوب در طرح مردمی کاشت یک میلیارد درخت ۳۰ تا ۳۳ درصد است.
انتهای پیام
