به گزارش ایسنا، در شرایطی که منطقه با تنشهای فزاینده و تهدیدات امنیتی مواجه است، موضوع تابآوری زیرساختهای شهری و کیفیت ساختوساز بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. صنعت بتن بهعنوان یکی از ارکان اصلی ساختوساز، نقشی کلیدی در افزایش ایمنی و دوام سازهها ایفا میکند. با این حال، پرسش اساسی اینجاست که آیا استانداردهای فعلی پاسخگوی شرایط بحرانی و حتی جنگی هستند یا خیر؟
در همین خصوص با محمد حسین رئیسی - دبیر انجمن بتن آماده و قطعات بتنی ایران - در گفتوگو با ایسنا، به بررسی وضعیت صنعت بتن، چالشهای پیشرو در شرایط بحران و الزامات ارتقای کیفیت ساختوساز پرداخت که در ادامه مشروح گفتوگو آمده است:
آیا استانداردهای فعلی ساختوساز پاسخگوی شرایط بحرانی و جنگی هستند؟
در ابتدا لازم میدانم به شرایط خاص و حساس این روزهای کشورمان اشاره کنم؛ روزهایی که تحت تأثیر تنشها و تهدیدات ناشی از جنگ تحمیلی، اهمیت همبستگی ملی و توجه به زیرساختهای حیاتی بیش از گذشته احساس میشود. بدون تردید، در چنین شرایطی نقش صنایع زیربنایی از جمله صنعت ساختمان و بتن در حفظ ایمنی و پایداری شهرها، نقشی کلیدی و تعیینکننده است. امیدواریم با عبور از این مقطع، شاهد تقویت زیرساختها و ارتقای سطح ایمنی در کشور باشیم.
به نظر میرسد استانداردهای فعلی ساختوساز، پاسخگوی شرایط جنگی و بحرانهای شدید نیستند. اگر چنین ظرفیتی وجود داشت، انتظار میرفت در موارد اصابت به ساختمانها، حداقل بخشی از سازهها پابرجا باقی بمانند. اما در برخی موارد، شاهد فروریزش کامل ساختمانها بودهایم که منجر به خسارات جانی جبرانناپذیر شده است.
این مسئله نشان میدهد که ساختوسازهای فعلی عمدتا در حد تامین الزامات حداقلی باقی ماندهاند، در حالی که صنعت بتن از نظر فنی توان تولید مصالح با کیفیت و مقاومت بسیار بالاتر را دارد. تحقق این ظرفیت، مستلزم بازنگری جدی در آییننامهها و همراهی نهادهایی همچون شهرداریها، سازمان استاندارد و نظام مهندسی است.
با توجه به شرایط منطقه، ضرورت مقاومسازی سازهها در برابر زلزله و شرایط بحرانی بیش از گذشته احساس میشود و این موضوع باید بهصورت جدی در دستور کار سیاستگذاران قرار گیرد.
چالشهای صنعت بتن در شرایط بحرانی چیست؟
در شرایط بحران، یکی از مهمترین چالشها، رکود در صنعت ساختمان است. در حال حاضر نیز بسیاری از پروژههای عمرانی متوقف شدهاند و در صورت تداوم این روند، رکود عمیقتری در این حوزه شکل خواهد گرفت.
از سوی دیگر، آسیب به صنایع بالادستی مانند فولاد و پتروشیمی، موجب افزایش قیمت مواد اولیه نظیر میلگرد و افزودنیهای شیمیایی شده است. این افزایش هزینهها در نهایت به رشد قیمت تمامشده پروژهها و کاهش توان سرمایهگذاری در ساختوساز منجر میشود. نشانههای این رکود از سال گذشته نیز قابل مشاهده بود و در صورت عدم بهبود شرایط اقتصادی، صنعت ساختمان و به تبع آن صنعت بتن با یکی از جدیترین چالشهای خود مواجه خواهد شد.
بنظر شما تاثیر بحران بر تامین مواد اولیه و سوخت چگونه بوده است؟
در حوزه تامین سیمان و سنگدانه، تاکنون مشکل حادی گزارش نشده است. اما در بخش تامین سوخت، بهویژه گازوئیل، برخی محدودیتها و کمبودها مشاهده میشود که میتواند بر روند تولید و حملونقل تاثیرگذار باشد.
با این حال، مسئله اصلی همچنان افزایش هزینههای ساخت و کاهش تقاضا در بازار است؛ موضوعی که باعث شده بسیاری از واحدهای تولیدی، ظرفیت تولید خود را از حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد به ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش دهند. این روند در صورت تداوم، میتواند به تعدیل نیرو و کاهش اشتغال در این صنعت منجر شود.
در حال حاضر وضعیت زیرساختهای تولید و حملونقل چگونه است؟
در مجموع، کارخانههای تولید بتن از تابآوری قابل قبولی برخوردارند. تجربه سالهای اخیر، بهویژه در مواجهه با قطعی برق، باعث شده بسیاری از واحدها با استفاده از ژنراتور، پایداری تولید خود را حفظ کنند. با این حال، برخی واحدها در شرایط بحرانی دچار آسیبهایی در تجهیزات یا ناوگان حملونقل شدهاند؛ بهخصوص در حین عملیات بتنریزی. این موضوع ضرورت حمایت فوری و برنامهریزی برای بازسازی این واحدها را دوچندان میکند.
نکته قابل توجه این است که با وجود تمامی محدودیتها، بسیاری از کارخانهها حتی یک روز نیز تولید را متوقف نکردهاند و نقش مهمی در حفظ چرخه تامین بتن کشور ایفا کردهاند.
در شرایط اضطراری چه میزان از ظرفیت تولید فعال است؟
برآوردها نشان میدهد که در حال حاضر بیش از ۷۰ درصد ظرفیت تولید بتن آماده کشور فعال است. این موضوع بیانگر آمادگی بالای این صنعت برای پاسخگویی به نیازهای جاری و همچنین مشارکت در بازسازی پس از بحران است.
با توجه به آسیبهای وارد شده به برخی صنایع فولادی، پیشبینی میشود سهم سازههای بتنی در پروژههای آینده افزایش یابد. همچنین حرکت شرکتها به سمت دانشبنیان شدن، ظرفیت علمی و فنی این صنعت را بهطور قابل توجهی ارتقا داده است.
آینده صنعت بتن در شرایط تداوم بحران چگونه خواهد بود؟
در چنین شرایطی، نگاه بلندمدت و برنامهریزی راهبردی اهمیت ویژهای دارد. یکی از ضرورتهای جدی، توسعه فضاهای ایمن شهری از جمله پناهگاههای استاندارد است. ایجاد این زیرساختها میتواند نقش مهمی در کاهش تلفات انسانی ایفا کند. صنعت بتن نیز با تکیه بر توان فنی و فناوریهای نوین، قادر است در ساخت این فضاها با بالاترین استانداردهای جهانی نقشآفرینی کند.
مطالبه شما از دولت برای استفاده بهتر از ظرفیت صنعت بتن چیست؟
مهمترین مطالبه، اعتماد به بخش خصوصی و بهرهگیری از دانش فنی موجود در کارخانههای تولید بتن آماده است. تجربه نشان داده که این رویکرد میتواند به ارتقای کیفیت، توسعه بتنهای پیشرفته و کاهش هزینههای ساخت منجر شود. در صورت حمایت مؤثر، امکان افزایش عمر مفید سازهها از حدود ۲۵ سال فعلی به استانداردهای جهانی ۹۰ تا ۱۰۰ سال وجود دارد؛ هدفی که دستیافتنی است، اگر سیاستگذاریها در مسیر درست قرار گیرد.
انتهای پیام
