اهمیت راهبردی تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتیترین گلوگاههای انرژی جهان، همواره این آبراهه را در کانون توجه قدرتهای بزرگ قرار داده است. در همین راستا و برای بررسی ابعاد حقوقی و استراتژیک حاکمیت ایران بر این منطقه، به گفتوگو با حمیدرضا علوی، مدرس دانشگاه و پژوهشگر ارشد مسائل ژئوپلیتیک نشستیم.
حق حاکمیت ایران؛ ریشه در تاریخ و حقوق بینالملل
علوی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به مبانی قانونی حضور ایران در این منطقه، اظهار کرد: حاکمیت ایران بر بخش شمالی تنگه هرمز یک ادعای سیاسی نیست، بلکه واقعیتی برخاسته از جغرافیای طبیعی و اسناد حقوقی است. براساس کنوانسیونهای بینالمللی، بخشی از این آبراهه در قلمرو دریای سرزمینی ایران قرار دارد و جمهوری اسلامی ایران طبق قوانین داخلی و بینالمللی، حق نظارت و کنترل بر عبور و مرور را به منظور حفظ امنیت ملی و زیستمحیطی خود داراست.
وی افزود: ایران طی قرنها به عنوان «نگهبان طبیعی» خلیج فارس شناخته شده است. حفظ اقتدار در این نقطه، به معنای صیانت از مرزهایی است که نبض اقتصاد جهان در آن میتپد، لذا هرگونه خدشه به این اقتدار، به معنای ناپایداری در کل منطقه خواهد بود.
تنگه هرمز؛ اهرم دیپلماسی دفاعی در برابر فشارها
این مدرس دانشگاه، تنگه هرمز را فراتر از یک مسیر تجاری دانست و تصریح کرد: این آبراهه عملاً یک «اهرم بازدارنده» در دکترین نظامی ایران است. در جهان امروز که قدرت بر پایه انرژی تعریف میشود، اشراف بر مسیری که روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت از آن عبور میکند، قدرت چانهزنی فوقالعادهای به تهران در معادلات دیپلماتیک میدهد.
علوی بیان کرد: این اهرم کاربردی به ایران اجازه میدهد تا در برابر تهدیدات و تحریمهای ناعادلانه، از منطق «امنیت برای همه یا هیچکس» استفاده کند. این یک استراتژی هوشمندانه برای تحمیل هزینه به کسانی است که به دنبال برهم زدن ثبات داخلی ایران هستند.
امنیت درونزا؛ راهکار مقابله با مداخله خارجی
این کارشناس مسائل استراتژیک با انتقاد از حضور نیروهای فرامنطقهای در خلیجفارس گفت: تجربه نشان داده است که حضور قدرتهای غربی نه تنها امنیتساز نبوده، بلکه عامل تنش است. ایران با تکیه بر توان نیروی دریایی خود ثابت کرده که توانایی تأمین امنیت کامل تنگه را بدون نیاز به نیروهای بیگانه دارد.
وی ادامه داد: حفظ اقتدار در هرمز، پیامی روشن به رقبای منطقهای و قدرتهای جهانی است؛ مبنی بر اینکه ایران لنگرگاه ثبات منطقه است و هیچ معادله امنیتی در غرب آسیا بدون در نظر گرفتن منافع تهران به نتیجه نخواهد رسید.
ضرورت ارتقای فناوریهای نظارتی در تنگه
علوی در پایان بر ضرورت استمرار سرمایهگذاری در بخشهای نظارتی تأکید کرد و یادآور شد: برای حفظ این اهرم قدرت، باید همواره از فناوریهای نوین در حوزه پدافندی، راداری و پهپادی بهره برد. اقتدار در هرمز باید آمیزهای از «حقوق بینالملل»، «قدرت نظامی» و «دیپلماسی فعال» باشد تا این شاهرگ حیاتی همچنان به عنوان نماد صلابت ایران در صحنه جهانی باقی بماند.
انتهای پیام
