مهرداد شریفی معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در گفتوگو با ایسنا با اشاره به برگزاری هفته ملی جوان ۱۱ تا ۱۷ بهمنماه اظهار کرد: دوره جوانی، مرحلهای حیاتی از نظر شکلگیری هویت، استقلال و تجربههای جدید است. همین ویژگیها، جوانان را در معرض خطر تجربه مواد مخدر قرار میدهد.
وی افزود: پیشگیری از اعتیاد، کاری جمعی و نیازمند آگاهی از عوامل روانی، اجتماعی و محیطی است و به ارائه راهکارهای عملی برای کاهش شیوع سوءمصرف مواد در جوانان نیازمند است.
عوامل خطر و آسیبپذیری
شریفی، با اشاره به عوامل خطر و آسیبپذیری بروز اعتیاد در جوانان گفت: در این خصوص، عامل فردی شامل کمبود مهارتهای «نه گفتن»، اعتماد به نفس پایین، کنجکاوی و هیجانطلبی، ابتلا به اختلالهای روانی مانند افسردگی یا اضطراب موثر است.
وی ادامه داد: عامل خانوادگی دیگر مساله موثر در آسیبپذیری جوانان در برابر اعتیاد است. سابقه مصرف در خانواده، نظارت والدین ضعیف، ارتباط عاطفی سرد و تعارض خانوادگی در این باره نقش دارند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز اضافه کرد: دیگر عامل خطر در این زمینه عوامل اجتماعی-محیطی است؛ دسترسی آسان به مواد، فشار همسالان، فقر، نبود فضای امن برای گذران اوقات فراغت، تبلیغات غیرمستقیم در رسانهها و شبکههای اجتماعی از این موارد هستند.
راهکارهای پیشگیرانه
وی با اشاره به شیوههای پیشگیری از اعتیاد در جوانان بیان کرد: آموزش و آگاهیبخشی، نخسین راهکار در این خصوص است. در این باره باید ارائه آموزشهای مدرسهمحور با تاکید بر مهارتهای زندگی مانند مدیریت استرس، حل مساله و تصمیمگیری انجام شود. همچنین استفاده از روشهای تعاملی مانند نقشآفرینی و بحث گروهی به جای سخنرانی محض و آگاهیبخشی واقعبینانه درباره عواقب مصرف، بدون بزرگنمایی یا ترساندن توصیه میشود.
شریفی با تاکید بر لزوم تقویت محیطهای حمایتی مانند خانواده، مدرسه و دانشگاه و اجتماع گفت: در خانواده باید به آموزش والدین برای برقراری ارتباط موثر، نظارت همراه با احترام و ایجاد فضای امن برای گفتوگو توجه کرد. در مدرسه و دانشگاه هم ایجاد برنامههای فوقبرنامه، مشاوره محرمانه و دسترسی به خدمات روانشناسی باید در دستور کار باشد.
وی بیان کرد: در اجتماع هم توسعه فضاهای ورزشی و فرهنگی و کاهش دسترسی به مواد در محیطهای جوانپسند ضروری است.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به روشهای مداخلههای زودهنگام گفت: غربالگری و شناسایی جوانان در معرض خطر مثلا در مدارس یا مراکز بهداشتی، ارائه مشاوره مختصر و ارجاع به موقع به مراکز تخصصی و استفاده از گروههای همیاری مانند گروههای حمایت از همسالان روشهایی است که باید برای مداخلههای زودهنگام در پیشگیری از اعتیاد جوانان استفاده شوند.
وی اضافه کرد: رسانه و فضای مجازی هم میتواند با تولید محتوای جذاب و مثبت توسط الگوهای مورد اعتماد جوانان مانند ورزشکاران و هنرمندان در این باره نقش داشته باشد. مقابله با تبلیغات پنهان مواد مخدر در شبکههای اجتماعی و استفاده از ظرفیت اینفلوئنسرها برای ترویج سبک زندگی سالم از دیگر راهکارهاست.
شریفی با اشاره به نقش نهادها و سازمانها در پیشگیری از آسیبپذیری جوانان در برابر مواد مخدر ادامه داد: آموزش و پرورش با گنجاندن برنامههای پیشگیری در کتابهای درسی و آموزش معلمان میتواند در این زمینه اقدام کند. همچنین رسانه ملی میتواند با ساخت برنامههای مستند و سریالهای تاثیرگذار با پیام پیشگیرانه در این باره نقش داشته باشد.
وی افزود: شوراهای شهر هم اختصاص بودجه برای ایجاد مراکز مشاوره محلهمحور و فضاهای فراغتی در این خصوص میتوانند عمل کنند.همچنین نیروی انتظامی باید کنترل جدی عرضه مواد در اطراف مدارس و پارکها را در دستور کار داشته باشد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفت: پیشگیری از سوءمصرف مواد در جوانان، تنها با یک اقدام منفرد ممکن نیست. نیاز به برنامهریزی چندسطحی شامل فردی، خانوادگی و اجتماعی و همکاری بینبخشی در خانواده، مدرسه، نهادهای دولتی و غیردولتی دارد. سرمایهگذاری بر آموزش مهارتهای زندگی، ایجاد محیطهای امن و حمایتگر و مداخله بهموقع، میتواند نسل جوان را در برابر این آسیب مصونتر کند.
وی افزود: تشکیل کمیتههای پیشگیری محلهمحور با مشارکت جوانان، والدین، مربیان و روانشناسان میتواند گام عملی موثری در تبدیل این راهکارها به اقدام باشد.
انتهای پیام
نظرات