خدیجه باقرآبادی روانشناس در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه اتفاقات ناگوار اخیر در کشور جامعه را دچار یک سوگ جمعی کرده، افزود: از سوی دیگر مشکلات اقتصادی و معیشتی و اخباری که درباره تنش‌های منطقه‌ای و جنگ منتشر می‌شود نیز جامعه را به شدت تحت تاثیر قرار داده است، به گونه‌ای که خیلی از افراد هر روز صبح هنگامی که از خواب بیدار می‌شوند و شب‌ها هنگام خواب به آمادگی در برابر جنگ فکر می‌کنند.

وی از پیامدهای این شرایط بر جسم و روان افراد یاد کرد و ادامه داد: این میزان از استرس بالا باعث می‌شود ترشح هورمون «کورتیزول» در بدن افراد افزایش یابد و این سطح بالای کورتیزول می‌تواند تبعات جسمی فراوانی هم داشته باشد.

این روانشناس، پرخاشگری، عکس‌العمل شدید به صداهای بلند و ... را از جمله پیامدهای روانی این شرایط برشمرد و اظهار کرد: تبعات روانی این شرایط و این میزان استرس می‌تواند به مشکلات جسمی مانند مشکلات گوارشی، زخم معده، اختلالات خواب و حتی تشدید مشکلات پوستی از جمله اگزما دامن بزند.

باقرآبادی با بیان اینکه هر فرد یک ظرف روان با ظرفیت مشخص دارد که میزان ورودی و خروجی آن باید تنظیم شود، افزود: در شرایط عادی اگرچه استرس و مشکلات روحی وارد ظرف روان افراد می‌شود، اما برخی اقدامات از جمله تفریح، سفر، معاشرت با افراد دیگر و... تا حدودی به تخلیه استرس از این ظرف روان کمک می‌کند، اما اکنون در عمده موارد ورودی استرس و اضطراب به ظرف روان افراد بیش از خروجی آن است و ظرف روان بخش زیادی از افراد جامعه پُر شده است.

وی پرخاشگری که در سطوح مختلف زندگی و جامعه خود را نشان می‌دهد را از پیامدهای پُر شدن ظرف روان برشمرد و تاکید کرد: این عدم تعادل در ورودی و خروجی ظرف روان، باعث شده افراد در جامعه در آستانه فوران باشند.

به گفته این روانشناس، در چنین شرایطی گوش دادن بیش از حد به این حجم از اخبار ضد و نقیض و مباحث مرتبط با جنگ باعث می‌شود روان افراد بیش از پیش تحت تاثیر قرار بگیرد و پیامدهای کوتاه مدت و بلندمدت جسمی و روانی متوجه افراد شود.

ما دیپلمات سیاسی نیستیم که هر روز اخبار مذاکره را با جزییات دنبال کنیم

باقرآبادی درباره اینکه در چنین شرایطی مواجهه در برابر اخباری که هر روز ذهن و روان ما را بمباران می‌کنند باید چگونه باشد، گفت: بایکوت کامل اخبار توصیه نمی‌شود زیرا در هر صورت نیاز داریم از کلیات اخبار و آنچه که اطراف ما می‌گذرد آگاه باشیم، اما پیگیری جدی و مستمر اخبار با همه جزئیات برای ما ضرورتی ندارد، زیرا ما نه دیپلمات سیاسی هستیم که از همه جزئیات با خبر شویم و نه می‌توانیم در روند تحولات جهانی چندان اثرگذار باشیم. فقط به اندازه‌ای که بتوانیم برای بحران‌های احتمالی آماده شویم باید از کلیات اخبار اطلاع کسب کنیم.

وی پیگیری اخبار از منابع موثق را نیز بسیار ضروری دانست و خاطرنشان کرد: پیگیری اخبار از همین منابع موثق نیز نباید طولانی مدت باشد، بلکه باید به دو یا سه بار در روز محدود شود.

این روانشناس با بیان اینکه این روزها چک کردن مداوم اخبار به یک رفتار وسواس گونه در افراد تبدیل شده که عمدتا هم از استرس فرد منشاء می‌گیرد، افزود: وقتی که فرد دچار استرس می‌شود و به دنبال آن اخبار را پیگیری می‌کند برای مدت کوتاهی میزان استرس وی کاهش می‌یابد، اما پس از مدتی دوری از اخبار دوباره استرس فرد زیاد می‌شود و دوباره برای کاهش آن به اخبار متوسل می‌شود و این روند وسواس‌گونه در فرد تداوم می‌یابد.

باقرآبادی با اشاره به اینکه نمی‌توان به طور ناگهانی از اخبار دور شد و یا زمان پیگیری آن را کاهش داد، تاکید کرد: این کار باید به تدریج آغاز شود و قطعا بدن به تدریج به این روند عادت خواهد کرد.

وی به برخی از روش‌ها برای کنترل استرس و جلوگیری از رجوع مستمر به اخبار نیز اشاره کرد و انجام تنفس‌های عمیق، حضور در جمع، حرف زدن با دوستان و ... را از جمله این راهکارها برشمرد.

اخبار را برای کودکان محدود کنیم

این روانشناس از تاثیر مخرب اخبار ناگوار و نگران کننده از جمله اخبار جنگ بر روان کودکان هم یاد کرد و افزود: در شرایط استرس‌زا و مواجه مستمر با اخبار، کودکان آسیب بیشتری می‌بینند، زیرا کودکان خود را محور عالم تصور می‌کنند و ممکن است این نگرانی در آنها ایجاد شود که مقصر این اتفاقات هستند.

وی اضافه کرد: از سوی دیگر برخی از کودکان که سن بالاتری دارند شاید تا حدودی قدرت تحلیل داشته باشند، اما قدرت تحلیل آنها چندان واقعی نبوده و ممکن است از اخبار ناگوار و مرتبط با جنگ تصور وحشتناک و همراه با بزرگنمایی داشته باشند.

باقرآبادی، بهترین روش رفتار با کودکان در این شرایط را توضیح واقعیات متناسب با درک و فهم کودکان و در ابعاد کوچک دانست و اظهار کرد: شاید برخی افراد تصور کنند که چون از جنگ با کودکان خود صحبت نمی‌کنند کودکان بی‌اطلاع هستند، اما کودکان به اخباری که ما طی روز گوش می‌دهیم و یا مکالماتی که بین بزرگسالان صورت می‌گیرد کاملا گوش می‌دهند و لازم است مکالمه درباره جنگ و اخبار ناگوار و خصوصا پیگیری اخبار مرتبط با آن در حضور کودکان محدود شود.

این روانشناس عنوان کرد: لازم است کلیاتی درباره جنگ برای کودکان توضیح داده شود که اگر اتفاق احتمالی رخ داد دچار شوک نشوند، البته توضیح باید در حد فهم کودک و محدود باشد. به علاوه بسیار مهم است که به کودکان احساس امنیت بدهیم و به آنها بگوییم که والدین در کنار آنها هستند.

باقرآبادی، بازی کردن با کودکان در این شرایط را نیز بسیار ضروری برشمرد و اضافه کرد: بازی به تخلیه تنش‌ها و استرس‌های کودکان کمک می‌کند.

وی با تاکید بر لزوم شناسایی نشانه‌های استرس در کودکان و توجه به این نشانه‌ها، خاطرنشان کرد: شب ادراری، جویدن ناخن، دندان قروچه و ... از نشانه‌های استرس است. یگی دیگر از نشانه‌های جدی استرس در کودکان پُرگویی قبل از خواب و امتناع از پذیرش خواب است که در چنین شرایطی باید از اجبار کودک به خواب خودداری کرده و حرف‌های او را بشنویم و اجازه دهیم کودک دنیای خود را بیرون بریزد.

این روانشناس یکی دیگر از پیامدهای استرس و قرارگیری در معرض اخبار ناگوار را کاهش تمرکز حین درس خواندن در دانش‌آموزان برشمرد و افزود: اگر نشانه‌های استرس در کودکان جدی بود، لازم است از یک فرد متخصص کمک گرفته شود.

انتهای پیام