سیداحسان قاضیزاده هاشمی ۷ اسفندماه، در «نشست اعضای شورای سیاستگذاری و راهبری سازمان جهاددانشگاهی خراسان رضوی» با اشاره به اینکه خود را فرزند دانشگاه میدانم و همواره ارتباط خود را با دانشگاه حفظ کردهام، اظهار کرد: لازم است جلسات نقد دانشگاهی برگزار شود و عملکرد دانشگاه در طول بیش از چهار دهه باید مورد ارزیابی قرار گیرد. اینکه در این مدت دانشگاه در ساختار و جایگاه کشور چه نقشی ایفا کرده، چقدر در میدان بوده و چقدر توانسته در عرصههای مختلف نقشآفرین باشد، باید بررسی شود.
وی افزود: در برخی موضوعات، از جمله فعالیتهای دانشجویی و دانشگاهی، شاهد شیبی نزولی هستیم؛ نوع نگاهها از رویکردهای عمیق به مباحث سطحیتر در حوزه مبانی و روشی تغییر یافته است، این خود جای بحث بسیار دارد. همه دانشگاههای کشور ظرفیت بحث عمیق و جدی دارند.
ضرورت همراهی امیدآفرینی یا تحولآفرینی
نماینده مردم سرخس، فریمان، رضویه و احمدآباد در مجلس با تاکید بر اینکه باید ظرفیتسازی خود را نسبت به جامعه نخبگانی تقویت کنیم، تصریح کرد: امیدآفرینی باید در کنار نوع نگاه ویژه به نخبگان باشد. آن نقطهای که میتواند اثربخش باشد، باید بتواند بر جامعه پیرامونی خود اثر گذاشته، نقشآفرین باشد و در بسیاری از عرصهها منشا و مبدا تحول شود. امیدآفرینی باید با تحولآفرینی همراه باشد؛ در غیر این صورت، امید بدون تحول دچار میرایی شده و در بلندمدت اثرگذار نخواهد بود.
وی با اشاره به اینکه جهاد دانشگاهی، به برکت انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی، طیف گستردهای از فعالیتها را دربرمیگیرد، تشریح کرد: این طیف از حوزههای دانشبنیان و علوم پزشکی تا فناوری، تحقیق و پژوهش در عرصههای مختلف کشور فعال است. این قدمت و سابقه ارزشمند، باید در دل خود عنصر تحول را نیز داشته باشد؛ در غیر این صورت، با ایجاد سازمانهای موازی و نهادهای جدید، نمیتوان ضعفهای درونی سیستم را پوشاند یا با روکش تازهای آن را اصلاحشده جلوه داد.
قاضیزاده هاشمی ادامه داد: شرکتهای دانشبنیان بسیاری راهاندازی شدهاند؛ حمایتهای متعددی از جمله تسهیلات کمبهره، یارانهها و حمایتهای جانبی گسترده از آنان انجام شده است. اما پرسش اساسی این است که چه میزان از این اقدامات به هدف نشسته است؟ چه میزان از یک فعالیت تحقیق و پژوهش توانسته به حوزه فناوری و سپس به تجاریسازی برسد؟ آیا حرکت از بخش تجاری به تحقیق و توسعه ثمربخشتر است، یا از تحقیق و توسعه به سمت تجاریسازی؟
وی در ادامه تاکید کرد: حلقه اتصال میان بخش تولید و شرکتهای دانشبنیان کجاست؟ این حلقه واسط در کجا و چگونه شکل میگیرد؟ در همه حوزهها این پرسش مطرح است؛ برای مثال، در خراسان رضوی صنایع غذایی یا معادن قدرتمندی داریم؛ اما چه میزان این ارتباط میان صنعت و دانشگاه توانسته به شکلی واقعی و عینی شکل بگیرد؟ میان سرمایهگذاران، در بخش خصوصی و بخشهای دولتی و عمومی، این پیوند تا چه اندازه برقرار شده است؟
نماینده مردم سرخس، فریمان، رضویه و احمدآباد در مجلس با تاکید بر اینکه بسیاری از کارهای ما نباید صرفا در چارچوبهای تحقیقاتی باقی بماند، گفت: پژوهشی که در گوشهای از کتابخانهها یا بانکهای اطلاعاتی بنشیند و به هدف نرسد، مفید نیست. هنرِ واقعی، به ثمر رساندن پژوهشها است؛ اینکه بتوانیم بگوییم در استان، دو مسئله مشخص را انتخاب کرده و برای آن میدانداری کردیم. برای مثال، اگر مسئله ما در خراسان رضوی بحران آب، پسماند، حوزه معدن یا صنایع غذایی است، باید دو نظاممسئله مشخص را با کمک دستگاههای اجرایی و دانشگاهها تعریف کنیم و در نهایت خروجی و نتیجه آن را به جامعه ارائه دهیم.
وی افزود: ما نباید دچار وضعیتی شبیه برخی طرحهای عمرانی شویم که سالها آغاز شدهاند و هنوز به پایان نرسیدهاند. اینها تبدیل به تروما و منشاء بسیاری از ناامیدیها است. مردم هر روز این وضعیت را میبینند و میپرسند، چرا این کوه ناکارآمدی و ناتوانی در حل مسئله شکل گرفته است؟ چرا از عهده پیشبرد یک کار تا انتها برنمیآییم؟ چرا که ۵۰ پروژه را همزمان آغاز میکنیم و حتی یکی از آنها به نتیجه نمینشیند؟ امروز باید این گامها را هدفمندتر برداریم.
قاضیزاده هاشمی درباره حوزه پزشکی جهاددانشگاهی خراسان رضوی بیان کرد: امروز بسیار میبینیم که چه میزان اعتماد عمومی، بهویژه از سوی اقشار متوسط، به جهاددانشگاهی و آزمایشهای عمومی آن شکل گرفته است که شایسته تقدیر است. در حوزه سرطان نیز برنامهریزیهایی در این سازمان در حال انجام است. با توجه به شرایط سنی کشور و موج برخی سرطانها از جمله سرطان خون، روده و سرطانهای زنان، نیازمند کار پیمایشی، برنامهریزی، شناسایی و درمان نظاممند هستیم.
وی با اشاره به اینکه مشهد یکی از قطبهای اصلی درمانی کشور است، گفت: روشهای نوین درمانی برای بیماران در مراحل مختلف در دنیا وجود دارد. مشهد، بهعنوان یکی از قطبهای اصلی درمانی کشور، میتواند پایلوت برخی از این روشها باشد. البته این طرحها نیازمند سرمایهگذاری، مطالعات جدی، تحقیقات و همکاریهای بینالمللی است. میتوان با برخی دانشگاههای معتبر جهانی همکاری مشترک تعریف کرد و این کار ترکیبی است و نمیتوان گفت الزاما مسئله سرطان استان بهطور کامل حل شده است؛ بلکه نیازمند برنامهریزی عمیق و آیندهنگرانه است.
نماینده مردم سرخس، فریمان، رضویه و احمدآباد در مجلس ادامه داد: از سوی دیگر، موضوع پساب مشهد، سیستمهای آبیاری و استفاده از پساب در تولید صیفی و سبزیجات و محصولات غذایی، نگران کننده است. نمیشود از یکسو کنترل و درمان بیماری را دنبال کنیم و از سوی دیگر نسبت به الزامات بهداشتی و زیستمحیطی بیتوجه باشیم. حوزه پژوهش و جامعه دانشگاهی باید در این زمینه آلارم بدهد. اگر این هشدارها صادر نشود، همه در خواب خرگوشی و غفلت باقی میمانند.
تقلیل گردشگری استان خراسان رضوی از فرودگاه تا حرم
وی درباره گردشگری استان خراسان رضوی توضیح داد: گردشگری مشهد را از فرودگاه تا حرم تقلیل میکنند، در حالی که بسیاری از شهرهای استان در حوزه گردشگری مغفول ماندهاند. بافت اطراف حرم سالهاست درگیر ساختوساز است، اما هنوز از نظر هارمونی معماری و کارکردی با چالش مواجه است. از یکسو میگویند هتل سودآور نیست، از سوی دیگر در همین سال حدود ۵ هتل جدید ساخته میشود؛ این تناقض میان گفتار و عمل، مردم را سردرگم میکند.
قاضیزاده هاشمی با بیان اینکه ظرفیتهای پیرامونی مشهد بسیار گسترده است، تاکید کرد: طرحهای بومگردی در استان خراسان رضوی آنگونه که باید درست اجرا نشده است. در سرخس ثبت جهانی رباط شرف و کاروانسرای شریفآباد در قالب پرونده ۴۰ کاروانسرای ایران، با همکاری کارشناسان بینالمللی، در یونسکو انجام شد و امروزه گردشگران خارجی حرفهای از این اماکن بازدید میکنند. اما برنامهریزی منسجم برای بهرهبرداری گردشگری گستردهتر هنوز جای کار دارد.
وی افزود: جاذبههای مختلفی در خراسان رضوی داریم که جا ماندهاند؛ برای مثال، در شریفآباد سرمایهگذار بخش خصوصی بیش از ۸۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری کرده، اما او میگوید برای معرفی، تبلیغات رسانهای و اتصال به شبکه تورگردانها نیازمند حمایت است. باید در جلسات مربوط به گردشگری مشهد به حوزههای اطراف مشهد نیز توجه کرد. تلاشهای بسیاری تاکنون انجام شده و اگر بتوان برای این اماکن تورهای یک تا دو روزه تعبیه شود، اتفاقات خوبی رخ خواهد داد.
نماینده مردم سرخس، فریمان، رضویه و احمدآباد در مجلس تصریح کرد: خلأ اصلی، حلقه اتصال میان دانشگاه، معاونت علمی و نقطه نهایی یعنی صنعت و تولید اعم از کشاورزی، صنعتی و خدماتی است. گاه سرمایهگذاری انجام میشود، پژوهش در فضای دانشگاهی یا نهایتا در پارکهای علم و فناوری پیش میرود، اما میان پارکهای علم و فناوری، وزارت علوم و سایر نهادهای مرتبط، جزایر مستقل و گاه متضادی شکل میگیرد که ارتباط موثر و همافزا با یکدیگر ندارند. این جزیرهای عملکردن، در عمل به اتلاف منابع ملی منجر میشود.
ضرورت تقویت ارتباط دانشگاهها با نظام حکمرانی
در ادامه این نشست، علیرضا حاتمی، رئیس جهاددانشگاهی خراسان رضوی با اشاره به اینکه دانشگاه عقل منفصل جامعه است، اظهار کرد: حضور دانشگاهیان در نظام تصمیمگیری، امری ارزشمند است که باعث استحکام تصمیمات و قوانین مصوب توسط مجلس شورای اسلامی میشود و هم میتوانند برای حل مسائل دانشگاه و نقش آفرینی بیشتر آن در نظام تصمیمگیری موثر باشند. این دانشگاه است که بایستی با حضور موثر خود در نظام تصمیمگیری، مشکلات کشور را حل کند و برای حل مشکلات کشور، ما نیازمند تقویت ارتباطات نظاممند و تعریف شده بین دانشگاهها و نظام تصمیمگیری و اجرایی یا نظام حکمرانی هستیم.
وی با بیان اینکه دانشگاههای کشور بر اساس دادههای قابل استناد، از رتبه بالایی در تولیدات علمی در جهان برخوردارند، تشریح کرد: بر اساس آخرین دادههای سال ۲۰۲۴، ایران جزو ۱۷ کشور برتر جهان در تولید علم است؛ اما در شاخصهای فناوری و نوآوری رتبه ۷۰ جهان را دارد و این نشان از یک کاستی مهم در زیستبوم فناوری و نوآوری است.
حاتمی ادامه داد: این مسئله مشخص میکند که بازیگران این عرصه نقش خود را به درستی ایفا نمیکنند و آنگونه که باید و شاید ارتباط بین دانشگاه و جامعه برقرار نیست و تولیدات علمی دانشگاهها یا در راستای نیازهای جامعه نیست یا اینکه این تولیدات در راستای مشکلات جامعه است اما به دلایل متعدد نظام ارتباطی بین دانشگاه و جامعه دچار اختلال است.
وی با تاکید بر اینکه لازم است برای برطرف کردن این نقطه ضعف ارتباط صنعت و جامعه تقویت شود، گفت: حضور مسئولان قانونگذاری و اجرایی اعم از قوای مقننه و مجریه در دانشگاهها به عنوان نمایندگان نظام حکمرانی میتواند به تقویت ارتباط بین دانشگاه و جامعه موثر باشد.
ناامیدی جوانان سمی کشنده برای توسعه و آبادانی کشور است
رئیس جهاددانشگاهی خراسان رضوی تصریح کرد: فعالیتهای جهاددانشگاهی در راستای چالشهای مهم کشور، برنامهریزی، پیگیری و اجرا میشود و برنامههای کلان این سازمان متناسب با اسناد بالادستی و برنامه هفتم توسعه تدوین و پیگیری میشود.
وی در ادامه با تاکید بر اینکه حل گرههای مردم در حد توان نهاد جهاددانشگاهی همواره برای ما یک اولویت است، بیان کرد: جهاددانشگاهی به عنوان یک نهاد انقلابی درد مردم را درد خود دانسته و راهاندازی مرکز پیشرفته تشخیص زودهنگام سرطان در جهت کاهش درد مردم و کمک به نظام سلامت و سایر فعالیتهای این سازمان نیز در همین راستا است.
حاتمی خاطرنشان کرد: نقشآفرینی به عنوان نهاد واسطه توسعه و نقطه اتصال دانشگاه و جامعه از جمله رویکردهای مهم دیگر جهاددانشگاهی است. اگر تولیدات علمی دانشگاهها، مشکلات جامعه را حل نکند، اتلاف سرمایه انسانی و مادی است.
وی با بیان اینکه امیدآفرینی و مهارتافزایی در فعالیتهای دانشجویی جزو اولویتهای مهم جهاددانشگاهی در حوزه فرهنگی است، تاکید کرد: بر این باوریم که ناامیدی مردم، به ویژه جوانان، سمی مهلک و کشنده برای توسعه و آبادانی کشور است. ما در جهاددانشگاهی سعی میکنیم با افزایش مهارتهای لازم برای جوانان، زمینه ورود آنها به بازار کار و نقشآفرینی آنها در توسعه و پیشرفت کشور را فراهم کنیم.
در انتهای این نشست، سعید خدیوی، جواد براتی و سیدخسرو شمسیان در سخنانی به تشریح فعالیتهای این سازمان در حوزههای فرهنگی و دانشجویی، پژوهشکده گردشگری و پژوهش و فناوری پرداختند.
انتهای پیام
نظرات