به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، شینا انصاری در نامهای به آنتونیو گوترش نسبت به پیامدهای زیستمحیطی و انسانی حملات اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران هشدار داد و خواستار اقدام فوری جامعه بینالمللی شد.
وی در این نامه خطاب به آنتونیو گوترش اعلام کرد که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ حملات نظامی گستردهای از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز شده است و در جریان این اقدامات، زیرساختهای غیرنظامی نیز هدف قرار گرفتهاند.
معاون رییس جمهوری ادامه داد: در یکی از این حملات مدرسهای در شهر میناب هدف قرار گرفت که به کشته شدن ۱۷۰ کودک بیگناه انجامید همچنین در شامگاه ۷ مارس ۲۰۲۶ تعدادی از انبارهای سوخت در تهران مورد حمله قرار گرفت که در پی انفجار آنها، حجم زیادی از ترکیبات سمی هیدروکربنی و اکسیدهای گوگرد و نیتروژن وارد جو شد.
وی در ادامه این نامه تاکید کرد: انتشار این آلایندهها موجب بروز شرایط بحرانی آلودگی هوا در تهران و کرج شده و سلامت شهروندان، بهویژه سالمندان و افراد دارای بیماریهای قلبی و تنفسی را با مخاطرات جدی مواجه کرده است همچنین بارشهای صبح ۸ مارس در استان تهران میتواند باعث انتشار مواد خطرناک با خاصیت اسیدی شود و آسیبهای جدی به ریه انسانها، منابع آبی و اکوسیستمهای طبیعی وارد کند.
انصاری با اشاره به آمادهباش کامل مراکز درمانی استان تهران افزود: سازمان حفاظت محیطزیست به شهروندان توصیه کرده است با توجه به شرایط ایجاد شده و ورود آلودگی به محدوده شهرهای تهران و کرج، تا حد امکان از حضور غیرضروری در فضای باز خودداری کنند و در منازل بمانند.
رئیس سازمان حفاظت محیطزیست تاکید کرد: این حملات نقض آشکار تعهدات بینالمللی در حوزه حفاظت از محیطزیست، از جمله تعهدات ذیل کنوانسیونهای چندجانبه محیطزیستی، کنوانسیون چارچوب تغییر اقلیم سازمان ملل و کنوانسیون تنوع زیستی است.
وی در پایان از دبیرکل سازمان ملل و سازوکارهای تخصصی این سازمان خواست با محکوم کردن این اقدامات و پیگیری مسئولیت عاملان، در برابر آنچه «جنایت آشکار علیه محیطزیست و مردم ایران» خوانده شده است، موضعی قاطع اتخاذ کنند.
تناقض آشکار میان شعارهای جهانی درباره حفاظت از محیط زیست و واقعیتهای میدانی
آرمان خورسند - رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست - همچنین گفت: در پی حمله به مخازن سوخت و انتشار میلیونها تن آلاینده در محیط زیست، سازمان حفاظت محیط زیست با ارسال نامه به دبیرکل سازمان ملل و ۱۱ نهاد بینالمللی خواستار پیگیری این جنایت شد.
وی درباره فعالیتهای بینالمللی سازمان حفاظت محیط زیست در پی حملات اخیر اظهار کرد: فعالیتهای بینالمللی سازمان حفاظت محیط زیست در این زمینه به دو بخش پیش از وقوع حمله و پس از وقوع حمله تقسیم میشود. پیش از وقوع حمله، سازمان حفاظت محیط زیست در مکاتبهای با وزرای محیط زیست کشورهای منطقه که عضو کنوانسیون منطقهای حفاظت از محیط زیست دریایی خلیج فارس و دریای عمان هستند، نسبت به نظامیسازی منطقه و افزایش تنشها از سوی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی هشدار داده بود. در این مکاتبات از کشورهای منطقه درخواست شد نقش فعالتری در جلوگیری از تشدید تنشها و نظامیسازی منطقه ایفا کنند.
خورسند ادامه داد: مکاتباتی نیز با دبیرکل سازمان ملل متحد و همچنین دبیر اجرایی برنامه محیط زیست سازمان ملل انجام شد. در این نامهها با اشاره به تهدیدهای مکرر ایالات متحده برای استفاده از زور که مغایر با منشور ملل متحد است از این نهادها خواسته شد در چارچوب وظایف خود نقش فعالتری در حفظ صلح و جلوگیری از تشدید بحرانها ایفا کنند.
وی درباره اقدامات مرکز امور بینالملل پس از وقوع حملات گفت: پس از وقوع تجاوز و مشاهده مجدد ناکارآمدی نهادهایی که قرار بوده پس از جنگ جهانی دوم حافظ صلح و امنیت بینالمللی باشند، سازمان حفاظت محیط زیست بار دیگر اقدام به مکاتبه کرد. این مکاتبات با دبیرکل سازمان ملل متحد همچنین ۱۱ نهاد و کنوانسیون بینالمللی محیط زیستی مرتبط انجام شد.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست اضافه کرد: این نامهها پس از حمله به مخازن سوخت و ذخایر نفتی و انتشار میلیونها تن آلاینده در محیط زیست ارسال شده است؛ رخدادی که از نظر اسناد و مقررات بینالمللی میتواند مصداق جنایت جنگی زیستمحیطی تلقی شود.
وی در پاسخ به این پرسش که معیارهای بینالمللی برای تشخیص این اقدام به عنوان جنایت جنگی چیست؟ گفت: بر اساس اسناد بینالمللی از جمله اعلامیه استکهلم، اعلامیه ریو، منشور ملل متحد و پروتکلهای الحاقی کنوانسیون ژنو، هرگونه اقدام نظامی که موجب آسیب پایدار یا غیرقابل بازگشت به محیط زیست شود، مصداق جنایت جنگی محسوب میشود. حتی در شرایطی که عملیات نظامی در چارچوب قوانین بینالمللی انجام شود، حفاظت از محیط زیست یک تکلیف برای همه طرفهاست؛ چه رسد به اقداماتی که در قالب حمله تجاوزکارانه صورت میگیرد.
خورسند درباره حمله به مخازن سوخت در نزدیکی مناطق شهری اظهارکرد: در روزهای اخیر، علاوه بر سایر حملات از جمله حمله به یک مدرسه در میناب، هدف قرار دادن مخازن سوخت در نزدیکی یک شهر پرجمعیت نیز رخ داد که آثار زیستمحیطی گستردهای به همراه دارد.
وی در مورد هدف سازمان از پیگیریهای بینالمللی گفت: هدف از پیگیریهای بینالمللی سازمان، روشن کردن تناقض آشکار میان شعارهای جهانی درباره حفاظت از محیط زیست و واقعیتهای میدانی است. در حالی که در سطح جهان تلاشهای زیادی برای مقابله با تغییرات اقلیمی و کاهش انتشار کربن انجام میشود و حتی کشورها برای کاهش استفاده از سوختهای فسیلی تحت فشار قرار میگیرند، ناگهان شاهد عملیات نظامی گستردهای هستیم که با هدف قرار دادن مخازن نفتی، حجم عظیمی از آلودگی را در محیط زیست آزاد میکند. چنین اقداماتی نشاندهنده تناقض جدی میان آنچه در مجامع بینالمللی درباره محیط زیست مطرح میشود و آن چیزی است که در عمل رخ میدهد.
خورسند ادامه داد: دو دولت در جریان این عملیات نظامی موجب انتشار گسترده آلایندهها در محیط زیست شدهاند، در حالی که کنوانسیونها و نهادهایی که قرار بوده حافظ محیط زیست جهانی باشند عملاً قادر به انجام اقدام مؤثر نیستند. ما نه تنها به این موضوع باور داریم، بلکه هر روز شاهد ناتوانی این نهادها در برابر دولتهای قانونگریز هستیم. به عنوان نمونه، اصول اساسی منشور سازمان ملل متحد بهویژه سازوکارهای مشخص شده در فصل هفتم برای اقدامات نظامی، عملاً از سوی این کشورها نادیده گرفته شده است.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخ به این پرسش که سازمان محیط زیست چه پیامی برای نهادهای بینالمللی و فعالان محیط زیست دارد؟ اظهارکرد: با وجود انتقاد به عملکرد نهادهای بینالمللی، سازمان همچنان این موضوع را پیگیری میکند. این پیام هم خطاب به نهادهای بینالمللی و هم خطاب به فعالان محیط زیست در سراسر جهان است که حداقل اقدام ممکن، بلند کردن صدا و محکوم کردن این اقدامات است، بهویژه کسانی که در حوزه محیط زیست مسئولیت دارند، وظیفه مضاعفی برای واکنش و محکوم کردن چنین جنایات زیستمحیطی دارند چرا که این اقدامات نه تنها علیه یک کشور، بلکه علیه محیط زیست جهانی انجام میشود.
وی درباره واکنشها به نامههای ارسالی گفت: این نامهها به تازگی ارسال شده و هنوز واکنش رسمی مشخصی دریافت نشده است. همچنین یکی از مکاتبات پیش از جنگ نیز خطاب به وزرای محیط زیست کشورهای منطقه بوده است.
خورسند تاکید کرد: سازمان حفاظت محیط زیست در کنار سایر وظایف قانونی خود، پیگیری این موضوع را در سطح بینالمللی ادامه خواهد داد و تلاش میکند از تمام ظرفیتهای بینالمللی برای ایجاد فشار و محکومیت اقدامات مخرب زیستمحیطی استفاده کند. با توجه به اینکه برخی کشورها عملاً اجازه دادهاند از فضای سرزمینی و پایگاههایی که ایالات متحده در آنها مستقر است استفاده شود، انتظار واکنش جدی از سوی آنها چندان واقعبینانه نیست.
وی در بخش دیگری از صحبتهای خود تاکید کرد: وقتی اصولی که پایههای نظام حقوقی بینالمللی محسوب میشود با هدف قرار دادن مخازن نفتی کنار گذاشته میشود، طبیعی است که در سایر حوزهها از جمله محیط زیست نیز شاهد همین وضعیت باشیم. یکی از وظایف ما این است که این تناقض و ناکارآمدی را در برابر دیدگان جامعه بینالمللی قرار دهیم تا روشن شود که ساختارهای موجود تا چه اندازه در انجام وظایف خود دچار ضعف هستند.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست درباره مکاتبات در جریان جنگ ۱۲ روزه گفت: در آن دوره مکاتباتی انجام شد و در پاسخ به برخی از نامهها، اعلام شده که آمادگی دارند برای مستندسازی خسارات وارد شده اقداماتی انجام دهند، اما واقعیت این است که نوع مواجهه و ادبیات بهکار گرفته شده در این پاسخها با ابعاد مسئله تناسبی ندارد.
وی تاکید کرد: آنچه رخ داده یک اقدام تجاوزکارانه و غیرقانونی است که در ادبیات حقوق بینالملل بهخوبی شناخته شده و قابل تشخیص است. با این حال، بسیاری از نهادها و کنوانسیونهای بینالمللی حتی جرأت محکوم کردن صریح و علنی این اقدامات را ندارند.این وضعیت چیزی جز نشانهای از ناکارآمدی این ساختارها نیست و در نهایت نیز باعث کاهش اعتماد کشورها به این نهادها خواهد شد.
خورسند در پایان تاکید کرد: فلسفه شکلگیری بسیاری از نهادهای بینالمللی این بوده که کشورها بخشی از حقوق و اختیارات خود را به نفع مصالح و منافع عمومی جهانی واگذار کنند، با این انتظار که این نهادها حافظ منافع مشترک جامعه جهانی باشند. زمانی که کشورها مشاهده کنند در شرایط بحرانی و در برابر دولتهای قدرتمند و زورگو، این نهادها قادر به انجام اقدام مؤثر نیستند، به طور طبیعی هم کارآمدی آنها زیر سؤال میرود و هم سطح اعتماد بینالمللی نسبت به آنها بهطور جدی کاهش پیدا خواهد کرد.
انتهای پیام
