علیرضا پورجعفری در گفتوگو با ایسنا با تاکید بر اینکه رسانه نهادی منعطف است که در شرایط جنگی باید رویکردی متفاوت از زمان صلح اتخاذ کند، اظهار کرد: نخستین وظیفه رسانه در شرایط فعلی، اطلاعرسانی درست است، اما این درستی شاخصههای خاصی دارد. رسانه باید سیاستی را برگزیند که در عین انتقال واقعیتهای بحران به جامعه، از تزریق خود «بحران» به روان مردم پرهیز کند. در واقع، واقعیت باید بهگونهای گفته شود که جامعه دچار تزلزل نشود.
وی با اشاره به ضرورت طبقهبندی اطلاعات در زمان جنگ، افزود: در هیچ کجای دنیا رسانههای کشور مدافع در زمان نبرد، ملزم به انتشار تمامی جزئیات، مانند آمار دقیق شهدا یا ابعاد تخریبها در لحظه وقوع نیستند، چراکه ذهن و روان مردم باید برای مقاومت و حمایت همهجانبه در برابر تجاوز منسجم بماند. بالانس کردن میان «دانستن» و «حفظ ثبات روانی» نکته حیاتی رسانه است.
این کارشناس رسانه به تحلیل رفتار رسانهای کشور مهاجم پرداخت و تاکید کرد: دشمن برای توجیه اقدامات متجاوزانه خود، به روایتسازیهای کاذب روی آورده است. در حال حاضر ما شاهد اجرای «الگوی روایتسازی خوشهای» از سوی کشور مهاجم هستیم، به این معنا که آنها اخبار مهندسیشده خود را از چند کانال مرجع و خاص مثل واشنگتنپست یا نیویورکتایمز پمپاژ میکنند، تا به آن اعتبار ببخشند.
پورجعفری گام دوم رسانههای داخلی را ورود به عرصه «روایتسازی اصولی» دانست و خاطرنشان کرد: روایتگری بازتابی آینهوار است، اما روایتسازی در لایههای گفتمانی کاوش میکند. ما نباید در مواجهه با حوادث، مثلاً اصابت به یک زیرساخت یا انبار نفتی، رویکردی «تقلیلگرایانه» داشته باشیم، بلکه باید خبر را بازتاب دهیم اما از التهابآفرینی پرهیز کنیم که در زمین دشمن بازی نکرده باشیم.
کژآگاهی، یکی از بزرگترین تهدیدات افکار عمومی
وی با تبیین مفهوم «کژآگاهی» بهعنوان یکی از بزرگترین تهدیدات افکار عمومی، افزود: کژآگاهی محصول تکرار زنجیرهای اطلاعات جعلی و نادرست در فضای مجازی است که منجر به شکلگیری «انگارههای غلط» و «توهم آگاهی» در مخاطب میشود. برای مثال، دشمن یک منزل مسکونی را هدف قرار میدهد و با جریان کژآگاهی ادعا میکند، آنجا پایگاه پهپادی بوده است، این جریان که برآمده از ذات شبکههای اجتماعی است، مستقیماً بر فهم جامعه از واقعیت اثرگذار است.
این کارشناس رسانه با انتقاد از ضعف ابزارهای راستیآزمایی در تحریریههای امروزی، تاکید کرد: امروز رسانههای ما با مشکل بزرگ فقدان ابزارهای تحقیقِ خبر مواجهاند. بسیاری از رسانهها به محض انتشار یک خبر در فضای مجازی، بدون حساسیت و بررسی دقت، آن را بازنشر میکنند؛ در حالی که در عصر حاضر، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و امکانات پیشرفته گوگل برای راستیآزمایی، یک ضرورت حیاتی برای حفظ سلامت رسانهای است.
پورجعفری در ادامه گفت: اینکه افرادی با نگاههای سیاسی متفاوت، امروز در کنار هم برای اقتدار کشور فریاد میزنند، نتیجه مستقیم دخالت هوشمندانه و عملکرد درست رسانهها در بازتاب واقعیت است. رسانه توانسته است این پیام را منتقل کند، که در زمان تهاجم، امنیت و هویت ملی، فراتر از هرگونه اختلاف سلیقه داخلی است.
ضرورت حفظ همافزایی قدرت میدانی و قدرت نرم در شرایط کنونی کشور
وی با تأکید بر اینکه حضور مردم در تهران و شهرستانها ابزاری برای سنجش موفقیت رسانهای است، اظهار کرد: کنش جمعی که امروز در پایتخت و جایجای ایران شاهد آن هستیم، نشاندهنده این است که دو نیمه قدرت ما «قدرت میدانی و قدرت نرم» توانستهاند همافزایی داشته باشند و رسانه توانسته است بر توطئههای تفرقهافکنانه پیروز شود که این همافزایی باید همچنان حفظ شود.
این کارشناس رسانه تصریح کرد: این حرکت جمعی ثابت کرد که وقتی رسانه به جای ایجاد هراس، به سمت تبیین واقعیت و روایتسازی منصفانه برود، قدرت بسیجکنندگی آن به قدری افزایش مییابد که هیچ شکاف اجتماعی نمیتواند مانع از وحدت ملی در برابر دشمن خارجی شود. آنچه امروز در خیابانها جریان دارد، پاسخ قاطع افکار عمومی به تلاشهای دشمن برای گسست میان دولت و ملت است.
انتهای پیام
