• پنجشنبه / ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ / ۱۰:۲۶
  • دسته‌بندی: خراسان رضوی
  • کد مطلب: 1405023118462

آشنایی با دوتارنواز نامدار خواف/ صدایی ماندگار در موسیقی مقامی ایران

آشنایی با دوتارنواز نامدار خواف/ صدایی ماندگار در موسیقی مقامی ایران

ایسنا/خراسان رضوی الله یار محمدپرست، فرزند زنده‌یاد استاد عثمان محمدپرست، از پدرش به عنوان استادی بی‌بدیل و خیراندیشی که عمر خود را وقف خدمت به مردم کرد نام برد و گفت: پدرش، استاد عثمان محمدپرست، موسیقی را از هیچ استادی نیاموخته و خود یک استاد بی استاد بوده است.

وی در گفت و گو با ایسنا با تاکید بر اینکه پدرم در نواختن دوتار تحول ایجاد کرد و پرده‌هایی به آن افزود، اظهار کرد: نکته قابل توجه این است که او هیچ‌گاه برای اجرای موسیقی خود پولی دریافت نکرد و هنر خود را وقف مردم کرده بود.

محمدپرست در خصوص نام پدرش بیان کرد: نام عثمان را پدربزرگم، دین‌محمد بای، به دلیل علاقه به امام علی(ع) و فرزندشان عثمان، برای پدرم انتخاب کرد و همواره آرزو داشت که پسرم، عثمان، همچون حضرت علی(ع) در کار خیر و نیکوکاری پیشگام باشد.

فرزند استاد عثمان محمدپرست، ریشه علاقه پدرش به موسیقی را به دوران کودکی او نسبت داد و افزود: استاد عثمان در حدود هشت سالگی، با شنیدن صدای ادیب خوانساری از رادیو، به ساز و موسیقی علاقه‌مند شد. در آن زمان، فرهنگ سنتی منطقه خواف، ساز و آواز را شغلی مطربانه می‌دانست، لذا او تمرینات خود را به صورت پنهانی و دور از چشم والدین آغاز کرد.

محمدپرست ادامه داد: پدربزرگم در ابتدا با عثمان مخالفت می‌کرد و او را دهلی(مطرب) می‌خواند، اما عثمان با ظرافت پاسخ می‌داد که من دوتار می‌نوازم، دهلی نیستم. پس از مدتی، پدربزرگم متوجه شد که عثمان در وصف و مدح پیامبر(ص) می‌نوازد و می‌خواند. همین امر موجب شد تا مخالفت‌ها کنار گذاشته شود، آشتی حاصل گردد و پدربزرگم به حامی اصلی او تبدیل شود.

دوتارنواز نامدار خواف؛ صدایی ماندگار در موسیقی مقامی ایران

وی به تأثیر اساتید و بزرگان فرهنگ و هنر ایران بر پیشرفت استاد عثمان اشاره کرد و گفت: آشنایی و همنشینی پدرم با چهره‌های برجسته‌ای چون محمدرضا شجریان، فریدون مشیری، الهی قمشه‌ای، امیرخانی، سیما بینا و مجتبی کاشانی، در کنار چیره‌دستی او در موسیقی مقامی، زمینه‌ساز ترقی و شهرت روزافزونش شد.

محمدپرست در ادامه به فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی پدرش پرداخت و عنوان کرد: استاد عثمان پیش از شهرت، ابتدا راننده کامیون و سپس راننده اتوبوس بود. او در سال ۱۳۲۵ با همکاری هفت نفر از دوستانش، یک شرکت مسافربری تأسیس کرد؛ اما فعالیت‌های او به اینجا ختم نشد. او به عنوان عضوی برجسته در جامعه یاوری جنوب خراسان، نقشی کلیدی در ساخت ۹۷۰ مدرسه در مناطق محروم کشور ایفا کرد.

وی یادآور شد: استاد عثمان محمدپرست علاوه بر فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، در دو فیلم ایرانی و خارجی نیز به ایفای نقش پرداخته است.

یک عضو انجمن مثنوی خواف و از دوستداران هنر موسیقی مقامی و علاقه‌مندان به استاد عثمان نیز گفت: در بزرگداشتی که برای استاد عثمان محمد پرست گرفته شده بود، محمدرضا شجریان و فریدون مشیری نیز حضور داشتند. مشیری در آن مراسم اظهار کرد که ساز عثمان و صدای شجریان، صدای ایران است.

عبدالعلی یاحق افزود: همچنین مشیری عثمان را با بتهوون، آهنگساز بزرگ آلمانی، مقایسه کرد و گفت که بتهوون از شش سالگی با پیانو آشنا شد، اما عثمان در گوشه‌ای از کویر با دستانی پینه‌بسته، سازش را با دو سیم تار می‌نوازد. بتهوون سمفونی سرنوشت را می‌نوازد و عثمان با چند سیم تار، به جنگ سرنوشت می‌رود. 

شمس‌الله پونه، شاگرد استاد عثمان و هنرمند برجسته موسیقی مقامی، گفت: استاد عثمان نشان سفیر خیرین مدرسه‌ساز را دریافت کرده و نامش در گنجینه زنده بشری در زمینه موسیقی مقامی ثبت شده است. نخستین کاشی ماندگار خراسان رضوی نیز بر سر در منزل استاد عثمان نصب شد.

پونه افزود: استاد عثمان ۸ پرده به پرده‌های دوتارنوازی اضافه کرده است.

استاد عثمان محمدپرست مشهور به عثمان خوافی ۱۳ مهر ۱۳۰۷ از پدر و مادری بادیه نشین از طایفه بای در شهر مرزی خواف در خراسان رضوی چشم به جهان گشود و در آخرین روزهای اردیبهشت ۱۴۰۱ به دلیل عفونت ریه در زادگاهش فوت کرد.

انتهای پیام