ایران باستان
-
برخی قبایل اعراب حجاز جذب آیین زرتشتی مزدکی شده بودند
تورج دریایی معتقد است که آیین زرتشتی یکی از ادیان مهم در شبهجزیره عربستان پیش از اسلام محسوب میشد.
-
چرا ایرانیان باستان، مردگان خود را در برجها دفن میکردند، نه در گورها؟
دفن تنها عمل ممنوعه نبود، سوزاندن نیز ممنوع بود. آتش نیز به عنوان یکی از مقدسترین عناصر جهان تلقی میشد، و سوزاندن جسد آن را در معرض ناپاکی قرار میداد. به همین دلیل، رسوم جدیدی برای برخورد با مردگان باید توسعه مییافت.
-
بزرگترین امپراتوریهای جهان باستان؛ از «هان» تا «هخامنشی»
از سواحل غربی ایبری تا کرانههای شرقی چین، جهان باستان پر از امپراتوریهای بزرگی بود که تأثیر عمیقی بر تاریخ بشر گذاشتند.
-
خارگ چقدر قدمت تاریخی دارد؟
پژوهشها نشان میدهد جزیره خارگ بیش از ۱۴ هزار سال است که بر سطح دریا آشکار شده است. شواهد باستانشناسی نیز تأیید میکند که این جزیره از حدود پنج هزار سال پیش جزو قلمرو تمدن ایران باستان بوده است.
-
رمان«بیچهرگان»؛ روایتی آمیخته با ادبیات و موسیقی از خبرنگاران ایران باستان
یک نویسنده گفت: با مطالعه و پژوهش منابع، میتوان آثار ادبی زیادی درمورد فرهنگ و تمدن ایران باستان به نگارش درآورد. رمان «بیچهرگان» نمونهای از همین دست و تلاشی برای احیاء و یادآوری موضوعی فرهنگی از دوران اشکانیان درباره «گوسانها» است. گوسانها درواقع شبیه خبرنگاران امروزی بودهاند که پس از حضور در اتفاقات مهم تاریخی، وقایع را همراه با شعر و آواز برای غایبان بازگو میکردند.
-
خط قرمزِ آتشکده ساسانی شکسته شد
یک کنشگر میراث فرهنگی درباره ساختوسازهای غیرقانونی باغداران در حریم درجه یک چهارتاقی ساسانی و زیرپا گذاشتن قوانین میراث فرهنگی در تنگه «ایچ» اِستهبان در استان فارس هشدار دارد و از مسئولان میراث فرهنگی خواست به موضوع این تخلف ورود کرده از ادامه ساختوسازها پیشگیری کنند.
-
پیامهایی برای تسلیت
عبدالمجید ارفعی متون ایران باستان را رمزگشایی کرد
علی دارابی، قائم مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و معاون میراث فرهنگی کشور، در پیامی ضایعه درگذشت استاد عبدالمجید ارفعی را به جامعه فرهنگی کشور تسلیت گفت.
-
کشف «کتیبۀ ساسانی» دربارۀ یک جشن در ماه دی
باستانشناسان موفق به کشف کتیبۀ صخرهای نادری متعلق به دوره ساسانی شدهاند که پرتو جدیدی بر جشنهای سلطنتی و سنتهای گاهشماری در ایران اواخر دوران باستان میافکند. این کتیبه که بهتازگی در صخرههای دشت مرودشت در جنوب ایران شناسایی شده، به نظر میرسد به رویدادی تشریفاتی اشاره دارد که در ماه «دی» برگزار میشده است.
-
تخت جمشید؛ پایتخت افسانهای ایران که اسکندر از ویران کردن آن پشیمان شد
ویرانی تخت جمشید چه انگیزهاش سیاسی بود و چه نتیجهی خوشگذرانی و مستی، همچون کابوسی تا پایان عمر، روح فاتح آن را رها نکرد.
-
چرا هندوانه و انار نماد شب یلدا شدند؟
هندوانه و انار، دو میوهای که تقریباً در هیچ یلدایی غایب نیستند، فقط خوراکی نیستند؛ نمادند.
-
جشنی که با وجود گذر زمان و بحرانهای معیشتی زنده مانده است
«شب یلدا» امروز نهتنها یک آیین خانوادگی، بلکه میراث ثبت شدۀ در حافظه جمعی و جهانی است؛ اما راز ماندگاری این آیین کهن چیست؟
-
کلمه «ای وای» از خدای باد در ایران باستان به ارث رسیده
حتما پیش آمده است که در هنگام بلا از جملاتی مانند «وای بر من» یا «ای وای» یا «وای به حالت» و... استفاده کنیم. اما این وای دقیقا کیست و چرا مردم ایران در هنگام سختی از این جملات استفاده میکنند؟
-
مزاحمت در محوطه ۳هزار ساله ایران؛ چرا و چگونه؟
درحالی که گزارشهای میدانی از اهالی رامهرمز و شاهدان محلی از ادامه فعالیت چراغخاموش در محدوده جوبجی خبر میدهند اما معاون میراث فرهنگی خوزستان تاکید میکند که «عملیات پلسازی در حریم محوطه باستانی جوبجی «صددرصد متوقف» شده است.»
-
پرتاب سنگ به تاریخ ایران؛ نمایشی از ویرانسازی ایران
دانشیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در واکنش به پرتاب سنگ به نمادهای تاریخی ایران در یک مسابقه، که از شبکه نمایش خانگی پخش شد، گفت: این اقدام مصداق بیحرمتی و توهین به نمادهای فرهنگی و هویت تاریخی ایران است و سازندگان آن باید پاسخگو باشند.
-
دربارۀ شهر گمشدهای از ایران باستان
یک پژوهشگر با استناد به متون آشوری قرن هفتم پیش از میلاد، این فرضیه را مطرح کرد که شهر گمشدهٔ هیدالو در محوطهٔ پیشاتاریخی ارجان در بهبهان (خوزستان) قرار داشته است.
-
سفیر کره جنوبی درباره «رستم» و تمدن شرق ایران چه گفت؟
سفیر جمهوری کره جنوبی در ایران گفت: رستم، اسطوره شاهنامه و یکی از بزرگترین حماسههای ادبیات جهان و ستون فرهنگی ماندگار در میراث ایرانی است.
-
با جداسازی و رنگآمیزی «جام ارجان» آشکار شد
پیام شاهزاده عیلامی + ویدئو
«جام ارجان»، یادگار شکوهمند عیلامیان (ایلامیان)، گنجینهای که نهتنها پرده از تداوم تمدن عیلامی پس از سقوط شوش برمیدارد، بلکه با روایتهای تصویری از موسیقی و شکار تا آیینها و زندگی روزمره، به بستری برای خوانش تازه تاریخ بدل شده است. اکنون با تلاش پژوهشگران و هنرمندان برای جداسازی و رنگآمیزی نگارههای آن، این اثر باستانی از دل موزه بیرون آمده تا به زبان امروز با شهروندان سخن بگوید، و پیوندی عاطفی میان اکنون و هزاران سال پیش بسازد و راه را برای بازنگری دوباره در تاریخ بهویژه عیلام نو، هموار کند.
-
راهکارهایی برای مقابله با خشکسالی و کمآبی در ایران
در سمپوزیوم ملی «فرهنگ محیطزیستی و سواد میراثی» پژوهشگران با بررسی تجربههای تاریخی و خرد بومی، راهکارهای مقابله با خشکسالی و بحران کمآبی را برای ایران امروز روایت کردند و نشان دادند چگونه سواد میراثی میتواند حلقه مفقوده مدیریت پایدار آب باشد.
-
عقد آریایی از کجا آمده است؟
دانشیار پژوهشکده مردمشناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی با اشاره به رواج «عقد آریایی» تأکید کرد «هیچ سند و پشتوانهای در متون فقهی، حقوقی، ادبی و فلسفی ایرانِ باستان و دوره تاریخی اسلامی برای چنین آیینی وجود ندارد» و این پدیده را «واکنشی فرهنگی و معاصر در برابر نادیدهگرفتن بخشهایی از هویت تاریخی ایرانی» دانست.
-
ویدیو/ بزرگترین گردهمایی انسانریختهای بیدهان
در میان دشتهای استان اردبیل کنار رودخانه قرهسو، در ارتفاعی بالاتر از تاکستانهای مشگینشهر، شهریئری شامل آثاری از هزاره ششم قبل از میلاد تا دوره ایلخانی قرار دارد. مهمترین بخش این محوطه ۴۰۰ هکتاری با نام «مکتباوشاقلاری» معروف است؛ سنگافراشتههایی انسانریخت که با شمشیری بر کمر از ۳۷۰۰ سال پیش تا کنون، چشم در چشم بازدیدکنندگان دوختهاند. باستانشناسانی که شهریئری (شهریری) را کاوش کردند، معتقدند اینجا معبد است، البته شبیه این آثار در منطقهای وسیعی (از اروپا تا چین) دیده شده که در ارتباط با تدفین بودهاند.
-
زمان در محوطۀ ۵هزار ساله ایران متوقف شده است!
کاوشهای باستانشناسی در «کنار صندل»، یکی از بزرگترین محوطههای عصر مفرغ ایران و نمونهای از شهرنشینیهای اولیه در ایران، درحالی پس از ۱۷ سال، از سرگرفته شده بود که ادامه کار باستانشناسان در آن به دلیل نرسیدن بودجه، متوقف مانده است.
-
رمزگشایی از خطوط میخی درباره «کوروش»
او فاتح خونریز نبود!
یک باستانشناس و متخصص دوره هخامنشی میگوید: «در متون بابلی، کوروش نه فاتحی خونریز، بلکه پادشاهی دادگر و برگزیده خدای مردوک معرفی شده است، که صلح و آرامش را به بابِل بازگرداند.»
-
تاریخی از ایران که غرق شد!
«سدسازی یکی از بزرگترین قتلگاههای محوطههای تاریخی و فرهنگی و عرصۀ تخریب محیط زیست ایران به شمار میآیند.» بررسی باستان شناسان نشان می دهد با آغاز و توسعه روند توسعه سدسازی از دهه ۳۰ تا کنون، محوطه های تاریخی بسیاری برای همیشه نابود شدهاند و آثار چندانی از این محوطهها نجات پیدا نکرده است. نوروز رجبی، باستان شناس معتقد است وزارت میراث فرهنگی در این مورد با وجود مواد قانونی، به وظایف خود مطلوب عمل نمیکند و در برابر امواج تخریب کمتوان است.
-
«آناهیتا» از آبهای گرم سرعین حظی نمیبرد
رئیس گروه باستانشناسی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل گفت: محوطه باستانی آناهیتا در شهر سرعین شامل لایههایی از هزاره دوم قبل از میلاد تا قرون میانی دوره اسلامی است و این ظرفیت را دارد که به سایت - موزه تبدیل شود تا گردشگرانی که برای استفاده از چشمههای آب گرم به سرعین میروند، از این مجموعه باستانی هم دیدن کنند.
-
کشف کوچکترین نقشبرجسته ایلامی ۴۰۰۰ساله
وزارت میراث فرهنگی از کشف کوچکترین نقشبرجسته ایلامی (عیلامی) در ایذه (خوزستان)، که نیایش پادشاهی چهارهزارساله با خدای خورشید و عدالت را به تصویر کشیده است، خبر داد و اعلام کرد: این کشف، چشماندازی نو برای بازشناسی سنتهای دینی و پیوندهای فرهنگی ایلام با میانرودان گشود.
-
معاون میراث فرهنگی:
دنبال برگزاری مردمی «جشن مهرگان» هستیم
معاون میراث فرهنگی با اشاره به در پیش بودن روز مهرگان و دوره ششروزه باستانی، گفت: جشن مهرگان، دومین جشن بزرگ ایران باستان پس از نوروز است و برگزاری مردمی این جشن ثبت جهانی شده را مدنظر داریم.
-
«گاو زانو زده»؛ افسانهای ۵۰۰۰ ساله از ایران
یک مجسمه نقرهای شبیه گاو که به شکل انسان نشسته ژست گرفته و در ایران کشف شده، ممکن است ۵۰۰۰ سال پیش در جریان یک مراسم دفن شده باشد تا مرز یک معبد را مشخص کند.
-
یک پژوهشگر تاریخ پاسخ داد
چرا چهارم شهریور در ایران باستان با نام «شهریورگان» شناخته میشد؟
یک پژوهشگر تاریخی گفت: جشن شهریورگان از آیینهای ایران باستان است که در چهارم شهریور برگزار میشد و با تقدس آتش، همبستگی اجتماعی و یاری به نیازمندان پیوند داشته است.
-
نخستین میراث جهانی ایران توجه میخواهد
چغازنبیل که حدود ۴۶ سال پیش به عنوان نخستین اثر تاریخی ایران وارد فهرست میراث جهانی یونسکو شد، اینک با چالشهایی همچون محدودیت منابع مالی، فشارهای ناشی از توسعههای پیرامونی و تغییرات اقلیمی، در جدال است.
-
هنری که ساسانیها به چینیها هدیه دادند
مستندات نشان میدهد ایران و چین در تجارت، ارتباطی ناگسستنی داشتند تا حدی که سلسله ساسانی حتی در زمان فروپاشی، هنر و فرهنگ ایرانی را به آنها هدیه داد.