محمد عبدی -کارگردان مستند «محاکمه آزادی»- درباره وضعیت سینمای مستند ایران به ایسنا گفت: مستند جهانی بیانتهاست، اما متأسفانه فضای تولید برای مستندسازان مستقل بسیار دشوار شده است. بسیاری از ما هیچ پشتوانه و حامی مشخصی نداریم و باید برای تأمین هزینهها مدام در رفتوآمد و مذاکره باشیم.
او ادامه داد: در اختتامیه نوزدهمین جشنواره سینماحقیقت با مستندسازانی مواجه میشدم که میگفتند تا ده سال آینده پروژه دارند و از حمایت کامل برخی نهادها برخوردارند. طبیعی است که این وضعیت برای فیلمساز مستقل احساس تبعیض و تنهایی ایجاد کند.
عبدی درباره کیفیت آثار مستند سالهای اخیر افزود: به جز تعداد محدودی از آثار، بخش زیادی از مستندها فاقد ساختار جدی بودند. بسیاری از فیلمها صرفاً متکی به آرشیو یا مصاحبههای طولانی و پراکندهاند و پژوهش و طراحی روایی مشخصی در آنها دیده نمیشود.
او درباره پروژههای جدید خود گفت: مدتی است چند پروژه در مرحله پژوهش و نگارش دارم. برای من پژوهش مهمترین بخش ساخت مستند است؛ مستند واقعی در مرحله تحقیق و شناخت شکل میگیرد و تولید، اگر مسیر مشخص باشد، پیچیدگی چندانی ندارد.
عبدی درباره پروژههای آینده توضیح داد: یکی از پروژهها درباره شعر اعتراضی در ایران و پروژه دیگر به تاریخ سینمای ایران مربوط میشود. هر دو پروژه ماهیتی تاریخی و پژوهشی دارند و به نظرم از آن دست آثاری هستند که باید توسط نهادهایی مانند مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانماییحمایت شوند، چون بخش خصوصی معمولاً سراغ چنین موضوعاتی نمیرود.
او با اشاره به علاقه شخصیاش به تاریخ افزود: من جذب سوژههای تاریخی میشوم. پروژههایی که با تاریخ، حافظه جمعی و روایتهای تطبیقی سر و کار دارند برایم جذابترند. اگر سوژهای ذهنم را درگیر نکند، نمیتوانم مدت طولانی با آن همراه شوم.
مستند «محاکمه آزادی» آخرین اثر محمد عبدی، پرترهای درباره مهدی بازرگان است که در نوزدهمین جشنواره سینماحقیقت در بخش آوینی و در چهلوچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر به نمایش درآمد.
محمد عبدی درباره تجربه حضور فیلمش در جشنواره «سینماحقیقت» گفت: جشنواره برای من تجربه خوبی بود و خاطره مثبتی از حضور فیلمم دارم، اما فیلم ما در بخش درستی قرار نگرفت. هنوز فکر میکنم جای فیلم در بخش دیگری بود و همین مسئله باعث شد، بخشی از ظرفیت دیده شدن آن از بین برود.
او افزود: بعدها در جشنواره فیلمفجر نگاه دقیقتری به فیلم شد و تا حدی آن اتفاق جبران شد. من برای این فیلم زحمت زیادی کشیده بودم و حتی تصور میکردم میتواند بیش از این دیده شود، اما به نظرم مجموعهای از ملاحظات باعث شد حق فیلم به طور کامل ادا نشود.
این کارگردان مستند ادامه داد: در همین زمینه یکی از دوستان کارگردانم جملهای به من گفت که هنوز در ذهنم مانده؛ اینکه «بعضی وقتها آدم در میزانسن درستی قرار نمیگیرد». فکر میکنم این اتفاق برای فیلم ما هم افتاد، در حالی که معتقد بودم فیلم شایستگی بیشتری داشت.
عبدی در پایان تأکید کرد: چه زمانی که بهعنوان مخاطب در جشنواره حضور داشتم و چه زمانی که صاحب اثر بودم، همیشه احساس غریبگی با جریان اصلی و فضای حاکم بر سینمای مستند را داشتهام. آن استقلال، بیطرفی و نگاه برابر که باید در «سینماحقیقت» وجود داشته باشد، کمتر دیده میشود و این مسئله روح واقعی سینمای مستند را کمرنگ کرده است.
انتهای پیام
