یک ایران‌شناس گفت: کریسمس همان یلدای نفوذ کرده در فرهنگ غرب است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)- منطقه خراسان، رضا سلیمان‌نوری در مراسم بزرگداشت شب یلدا که به همت انجمن علمی مطالعات فرهنگی و علوم ارتباطات شاخه خراسان رضوی برگزار شد، در خصوص آیین رایج در شب یلدا اظهار کرد: یلدا و جشن‌هایی که در این شب برگزار می‌شود، یک سنت باستانی است که مردم دوران باستان با دانش نجوم آشنایی داشتند، می‌دانستند که کوتاه‌ترین روزها، آخرین روز پاییز و شب اول زمستان است و بلافاصله پس از آن روزها به تدریج بلندتر و شب‌ها کوتاهتر می‌شوند، از همین رو آن را شب زایش خورشید نامیده و آن را آغاز سال قرار دادند.

وی ادامه داد: شب یلدا یا شب چله بلندترین شب سال در نیم‌کره شمالی زمین است که این شب به زمان بین غروب آفتاب از ۳۰ آذر، آخرین روز پاییز تا طلوع آفتاب در اول ماه دی، نخستین روز زمستان اطلاق می‌شود.

سلیمان‌نوری خاطرنشان کرد: این شب در نیم‌کره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همین دلیل از آن زمان به بعد طول روز بیشتر و طول شب کوتاهتر می‌شود. مراسم شب یلدا یا شب چله از طریق ایران به قلمرو رومیان راه یافت و در ابتدا جشن "سارتون" خوانده می‌شد.

وی در ارتباط با پیشینه شب یلدا افزود: جشن سارتون پس از مسیحی شدن رومی‌ها هم اعتبار خود را از دست نداد و با کمی تغییر زمان، ادامه یافت که در همان نخستین سده آزاد شدن پیروی از مسیحیت در میان رومیان، با تصویب رئیس وقت کلیسا،کریسمس یا جشن میلاد مسیح را، 25دسامبر قرار دادند که چهار روز و در سال‌های کبیسه سه روز بیشتر با یلدا فاصله ندارد و البته روز پس از آن نیز زمان شهادت زرتشت به روایت پیروانی ایرانی این دین است و بدین ترتیب شب کریسمس جزء آیینی است که از طریق ایران به غرب نفوذ پیدا کرده‌است.

این خراسان‌پژوه خاطرنشان کرد: پیش‌تر ایرانیان روز پس از یلدا را (یکم دی ماه) را «خورروز»؛ روز تولد خورشید و دی‌گان می‌خواندند که به استراحت و تفریح پرداخته و تعطیل عمومی بود.

وی افزود: در این بین، فردوسی بزرگ به استناد منابع خود، یلدا و خور روز را به هوشنگ از شاهان پیشدادی ایران (کیانیان که از سیستان پارس برخاسته بودند) نسبت داده‌است.

سلیمان‌نوری با بیان اینکه واژه یلدا برای این شب، از دوران ساسانیان که متمایل به کارگیری خط الفبای از راست به چپ سریانی شده بودند به کار رفته است، اظهار کرد: یلدا همان میلاد به معنای زایش، زادروز یا تولد است که از زبان‌های سامی وارد پارسی شده‌است.

این ایران‌شناس تصریح کرد: باید دانست که هنوز در بسیاری از نقاط ایران به‌خصوص در جنوب و جنوب شرقی برای نامیدن بلندترین شب سال، به جای شب یلدا از واژه مرکب؛ شب چله استفاده می‌شود که به معنای شبی است که فردای آن چهل روز تا جشن سده مانده‌است.

وی عنوان کرد: ایرانیان باستان با این باور که فردای شب چله با دمیدن خورشید، روزها بلندتر می‌شوند، در گذشته آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می‌خواندند و برای آن جشن بزرگی برپا می‌کردند و از این رو به دهمین ماه سال، دی (دی در آیین زرتشتی به معنی دادار و آفریننده) می‌گفتند که ماه تولد خورشید بود.

این ایران شناس تصریح کرد: در ایران باستان و گذشته‌های پیش از زمان آشو زرتشت، در میان مردمانی که زندگی خود را با کشاورزی و دامپروری می گذراندند، مردم با تضادهای موجود در طبیعت مانند سپیدی و سیاهی، روشنایی و تاریکی، روز و شب،