محمدرضا گودرزیمهر -تهیهکننده مستند و مستندساز- که به تازگی در نوزدهمین دوره جشنواره سینماحقیقت در بخش جنگ ۱۲روزه حضور پیدا کرده بود، در گفتوگو با ایسنا به تشریح جنگ اخیر و تفاوت آن با جنگ ۱۲روزه از لنز دوربین مستند پرداخت و گفت: روزهای اول جنگ ۱۲ روزه بود که ذهنم درگیر محدودیتهای قانونی شد که به اصحاب رسانه اجازه نمیداد در صحنه نبرد نقش ایفا کنند. از نزدیک شاهد تلاشهای بیوقفه مستندسازهایی بودم که سالها در بحرانهای مختلف فیلم ساخته بودند و در جنگهای مختلف منطقه حضور داشتند و حالا کشور خودشان درگیر جنگ بود.
وی ادامه داد: ما به سختی تلاش میکردیم که وقایع آن روزها را ثبت و ضبط کنیم و این را وظیفهای در مقابل تاریخ میدانستیم. آن روزها تجربهای میدانی برای من بود در مواجهه با جنگ. بعد از آن جنگ ۱۲روزه فیلمی ساختم به نام «دوربینهای خاموش» و بلاتکلیفی نهادهای تصمیمگیر در امر صدور مجوز را نقد کردم.
این مستندساز یادآور شد: در این مستند مستندسازان فعال در روزهای جنگ خاطره گفتند و تجربه خوبی جمع شد. شاید بیان همان تجربهها به اصحاب رسانه کمک کرد که یکصدا بشوند و بر درخواستشان برای حضور در میدان نبرد پافشاری کنند و اثرات این پافشاری این روزها قابل مشاهده است.
در جنگ رمضان متوجه اهمیت ثبت تصویر شدند
گودرزیمهر در ادامه بیان کرد: در جنگ رمضان شرایط برای اصحاب رسانه تغییر کرده است و میتوان گفت فضا کمی بازتر شده و بعضی نهادها به اهمیت ثبت تصویر پی بردهاند. هرچند توصیههای امنیتی که مدام میگویند از صحنههای حادثه عکس و فیلم نگیرید باعث بدبینی عمومی به دوربین شده است.
وی افزود: در فضای ملتهب این روزها همچنان دوربین حکم نامحرمی را دارد که باید از او رو گرفت و در بهترین حالت یک عنصر مزاحم است که باید از صحنه بیرون رانده شود.
تصویر بهترین راه برای نشان دادن حقانیت ایران به مردم دنیاست
این مستندساز در ادامه در مورد اینکه مستندسازان تا چه اندازه میتوانند به عنوان یک رسانه در انتقال واقعیت جنگ به گوش جهانیان کمککننده باشند؟، تصریح کرد: چه راهی غیر از تصویر برای انتقال پیام به دنیا سراغ دارید؟ چه رسانهای به قدرت تصویر وجود دارد که در کمترین زمان بیشترین اثرگذاری را داشته باشد؟ تصویر ضرورتش کمتر از امدادگر و آتشنشان نیست. همه راهها برای امدادگر باز است تا سریعتر جانهای در خطر را نجات دهد. اصحاب رسانه هم با اثرات رسانهای به کاهش قربانیان جنگ کمک میکنند اما هیچ راهی برای آنها باز نیست.
به گفته گودرزیمهر نگاه مردم دنیا تشنه تصویری از ایران است. باید این نیاز را پاسخ داد.
بیشتر بخوانید:
دنیا تشنه روایت واقعی از زندگی مردم در جنگ است
وی ابراز کرد: واقعیت جنگ وجوه مختلفی دارد که اگر وجهی از آن نادیده بماند واقعیت دچار تحریف شده است. نمیتوان حماسه مردم ایران را ندید. نمیتوان از کنار جنایتهای دشمن متجاوز و سوگواری مردم عزادار بیتفاوت رد شد. نباید به همدلی و حضور باشکوه مردم بیتوجه بود. نباید جریان زندگی مردم در این روزها را نادیده گرفت.
کارگردان مستند «دوربینهای خاموش» بیان کرد: وجوه مختلف جنگ یک تصویر بزرگ از جامعهای میسازد که وامدار چندهزار سال تمدن و فرهنگ است. اصلا حیف است که دنیا این تصویر باشکوه را نبیند. حداقل کارکرد این تصویر تقبیح متجاوز است و حداکثر تأثیر آن ایجاد یک الگوی متفاوت بر مناسبات دنیا.
مستند میتواند یک لحظه را تا ابد زنده نگه دارد
گودرزیمهر در خصوص تفاوت بین خبر و اطلاعرسانی با مستند در انتقال واقعیت، یادآور شد: مستندساز نقش متفاوتی نسبت به خبرنگار دارد. خبرنگار به مخاطب اطلاعرسانی میکند و سرعت در انتقال پیام یکی از اقتضائات کارش است. اما مستندساز قصه روایت میکند، صبوری میکند و از یک موقعیت روایتی خلق میکند که قصدش لزوما اطلاعرسانی نیست. فیلمساز مخاطب را به دیدن لایههای دیده نشده یک موقعیت میبرد و او را به نگاه عمیق دعوت میکند.
بیشتر بخوانید:
تمام وقایع را ثبت کنید حتی بدون ایده
وی ادامه داد: خبر به عنوان یک محصول رسانهای ضروری، در لحظه مصرف میشود و در توالی خبرها از ارزشش کاسته میشود. اما فیلم و اثر هنری تاریخ مصرف ندارد و یک لحظه را تا ابد زنده نگه میدارد. این فیلمها و قصهها هستند که مردم دنیا را با زبانی مشترک مخاطب قرار میدهند و سلیقههای مختلف را به تفکر دعوت میکنند. خبر ، عکس و فیلم و هر محصول رسانهای دیگر باید دوشادوش هم عمل کنند تا آن تصویر بزرگ و نزدیک به واقعیت درست ثبت شود.
این مستندساز در مورد تولیدات خود در جنگ رمضان نیز توضیح داد: من این روزها به مستندسازی بحران مشغولم. در موقعیتهای حادثه حاضر میشوم. در آن حوالی پرسه میزنم و به دنبال ثبت قصههایی هستم که در حاشیه و یا متن حوادث شکل میگیرد. اصراری به ثبت تصاویر مفصل از محل اصابتها ندارم. نگران شکل نگرفتن قصه هم نیستم و نتیجهاش مستندهای کوتاهی است که این روزها از شبکههای مختلف پخش می شود و مخاطب را به تماشای لایههای انسانی این اتفاقات دعوت می کند.
گودرزیمهر اظهار کرد: این مستندهای کوتاه تفاوتهای بسیار زیادی با گزارشهای خبری پرشمار این روزها دارد. تصورم این است که این خرده روایتها و قصهها هم برای امروز است هم برای فردای جنگ.
باید برای آیندگان روایت کنیم که این روزها چگونه گذشت
وی در پایان در مورد اینکه یک مستندساز چگونه میتواند به تابآوری جامعه و احساس آرامشش کمک کند؟، گفت: مستندساز هم مثل همه اصحاب رسانه در روزهای جنگ وظیفهای مضاعف دارد. میتوان وظایف مختلفی را در نظر گرفت. بخشی از توان باید صرف ثبت تاریخ شود. باید برای آیندگان روایت کنیم که این روزها چگونه گذشت. بخشی از ظرفیت باید در راستای کاهش اثرات روانی بحران قرار بگیرد. باید در همین روزها حملات رسانهای و جنگ روانی دشمن را خنثی کرد و سهمی از انرژی صرف انعکاس جنایتهای دشمن متجاوز شود تا جهان ببیند که ظالم کیست و مظلوم چه کسی است.
بیشتر بخوانید:
مستندسازان با روایت صادقانه تابآوری جامعه را تقویت کنند
کارگردان مستند «دوربینهای خاموش» افزود: بخشی از فعالیتها هم باید در تلاش برای تصویر کردن توانمندیها و حماسههای ملی باشد. کارهای بسیار زیادی است که باید انجام شود، هر کس در این راه قدم بردارد موجب سعادت خود شده است و هر کس در این مسیر بیکار و بیتفاوت باشد خودش را از دایره انسانیت خارج کرده و دچار خسران بزرگی شده است.
در ادامه یکی از مستندهای کوتاه محمدرضا گودرزیمهر در جنگ رمضان را ببینید:
انتهای پیام
