به گزارش ایسنا، سید احمد علوی، رییس کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای شهر تهران به تازگی از ارائه طرحی برای حفظ و بهرهبرداری فرهنگی از بناهای آسیبدیده محدوده تاریخی بازار تهران و میدان ارگ خبر داده و گفته است «ساختمانهای آسیبدیده پیرامون میدان ارگ و مجموعه کاخ گلستان، از جمله ساختمان دادگستری و برخی بناهای اطراف، پس از بررسیهای کارشناسی و در صورت موافقت مجموعه مدیریت شهری، توسط شهرداری تملک و برای کاربریهای فرهنگی و موزهای آمادهسازی خواهند شد و ممکن است بخشهای فوقانی ساختمان دادگستری که در جریان حملات آسیب دیده، به همان شکل حفظ شود و بخشی از این مجموعه در آینده به موزه و سایت مرکزی حوزه مقاومت اختصاص پیدا کند.»
این اظهارات، در شرایطی که برخی کارشناسان میراث فرهنگی بر این تاکیدند که برای جبران اشتباهات گذشته و کمبودها، با ویرانههای جنگ مواجهه بهتری میتوان داشت، واکنشهایی در پی داشته است. اسکندر مختاری، از کارشناسان حوزه میراث شهری و مرمت و عضو شورای عالی فنی میراث فرهنگی، پس از این اظهارات رییس کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای شهر تهران در تماسی با ایسنا گفت: من به صحبتهای آقای علوی و همچنین مصاحبهای که از ایشان منتشر شده توجه کردم، اما رویکرد مشخصی در آن نمیبینم. بالاخره باید روشن شود که بحث بر سر حفظ آثار جنگ است، یا اصلاح ساختارها و فضاهای شهری که میتواند در جریان بازسازی صورت بگیرد، یا حرکت به سمت نوعی بازنمایی از جنگ. به نظرم خط و ربط مشخصی در این دیدگاهها وجود ندارد.
عضو شورای عالی فنی میراث فرهنگی افزود: اتفاقی که پس از این وقایع باید رخ بدهد، این است که از منظر فرهنگ به سمت بازسازی برویم و اهل فرهنگ درباره آینده مناطق سانحهدیده و چشمانداز آنها صحبت کنند. اتفاقی که اکنون در میدان ارگ رخ داده، در عین حال فرصتی برای شهر ایجاد کرده است تا کمبودهای فراوانی را که از نظر سرانه فضاهای شهری در محدوده بازار تهران و ارگ تاریخی تهران وجود داشته، برطرف کنیم و در جریان بازسازی به آنها توجه شود.
مختاری ادامه داد: کاخ گلستان نیاز به یک ورودی مناسب داشته، اما این ورودی عملاً توسط کاربریهای سنگین وزارت دادگستری بهطور کامل اشغال شده است. دائماً خودروهای وزارت دادگستری در پیادهروها و وسط میدان پارک میکنند و به هیچکس هم پاسخگو نیستند. محدوده پیادهراه خیابان داور و میدان ارگ عملاً در اختیار کامل دادگستری تهران و مراجعان آن است و متاسفانه قانون در آن محل نقض شده است.
این پژوهشگر میراث فرهنگی اظهار کرد: قرار بود این محدوده، یک فضای فرهنگی باشد. پیادهراهی در اطراف بازار و کاخ گلستان. اما در خیابان باب همایون کاربریهای خوراکی و موارد مشابه را وسط خیابان مستقر کردهاند. در خیابان ناصرخسرو تا چشم کار میکند موتورسیکلت در حال تردد است. در خیابان داور و میدان ۱۵ خرداد نیز همهجا تبدیل به پارکینگ شده است. این چه نوع پیادهراهی است که هرکس میتواند فراتر از ضوابط، فضا را اشغال کند؟
مختاری افزود: این در حالی است که آن محدوده ورودی کاخ گلستان است. تصور کنید بازدیدکنندگان و گردشگران باید از میان خودروها عبور کنند تا خود را سالم به درِ کاخ گلستان برسانند. بعضی وقتها حتی خودروهای دادگستری جلوی درِ کاخ گلستان را هم میبندند و امکان ورود وجود ندارد.
این کارشناس گفت: حالا به تحمیل وضعیتی رخ داده و این فرصت فراهم شده است که آن مسئله را ترمیم کنیم، و این باغ که نامش «باغ میدان» بوده، دوباره به همان باغ میدان بازگردد. حتی در طرحهای بازسازی قبلی نیز پیادهروها به شکلی طراحی شدهاند که اساساً امکان عبور مناسب وجود ندارد. اگر دو نفر کنار هم باشند، نمیتوانند بهراحتی از پیادهرو عبور کنند. یکجا باغچه گذاشتهاند، جایی دیگر آبنما، نقطهای پایه مجسمه و انواع موانع دیگر. عملاً فضایی برای مکث که بتواند پشتیبان خدمات بازار باشد، احساس نمیشود.
مختاری تاکید کرد: اکنون فرصتی به وجود آمده تا این اشکالات شهری برطرف شود، فضا آرامتر شود و این کاربریهای سنگین از این محدوده خارج شوند. مرکز تاریخی تهران توسط همین کاربریهای سنگین اشغال شده است. یک سوی ماجرا بازار است که روزانه حدود ۵۰۰ هزار نفر جمعیت به آن وارد میشود. این واقعاً عجیب است که چنین جمعیتی به نقطهای وارد شوند که حتی یک فضای درخور برای استراحت خانوادهها، یک پارکینگ مناسب یا امکانات اولیه شهری مانند سرویس بهداشتی ندارد. روزانه این حجم جمعیت به آنجا میآید و شهرداری تهران هم ناچار است مدام این محدوده را نظافت کند تا آثار و تبعات این جمعیت شناور تا حدی کنترل شود.
او ادامه داد: حرفی که آقای علوی مطرح میکنند، برای من روشن نیست که بر چه مبنایی است. دقیقاً میخواهند با شهر چه کنند؟ قرار است مشکلات شهر را حل کنند؟ مثلاً در سرای دلگشا چگونه تراکمی صد برابر تراکم قبلی در یک نقطه از بازار ایجاد شد، چه کسی باید پاسخگوی این وضعیت باشد؟ چطور ممکن است هر نوع ساختوسازی مجاز باشد، اما شهر نتواند برای خودش یک فضای تنفس ایجاد کند؟
مختاری گفت: به نظرم آقای مهندس چمران باید به این مسئله ورود کنند. ایشان از همان زمانی که قرار شد این محدوده پیادهراه شود، با حساسیت کامل موضوع را پیگیری میکردند تا خیابان از خودروها و سیستم حملونقل بار تخلیه شود. آن محدوده فرصتی برای تنفس و آرامش پیدا کرده بود، اما اکنون دوباره آشفتگی در حال بازگشت به مرکز تاریخی تهران است.
عضو شورای عالی فنی میراث فرهنگی اظهار کرد: امروز در مرکز تاریخی تهران هرکس زور بیشتری داشته باشد، برنده است. شهروند پیاده از همه محرومتر و مهجورتر شده و ظلم اصلی دقیقاً به شهروند پیاده، یعنی مصرفکننده واقعی فضا، وارد میشود.
انتهای پیام
