به گزارش ایسنا، شصتودومین نشست شورای نظارت بر اسباببازی، با هدف بررسی و رفع موانع موجود در مسیر تولید و عرضه اسباببازیهای داخلی و همچنین ارزیابی وضعیت تعرفهها و مقررات واردات روز سهشنبه، ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، با حضور عبدالحسین خسروپناه - دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، حامد علامتی مدیرعامل کانون پرورش فکری و اعضای این شورا در سالن نشستهای مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.
در ابتدای این نشست لیلا بابایی - مدیرکل سرگرمیهای سازنده و بازیهای رایانهای کانون پرورش فکری و سرپرست دبیرخانه شورای نظارت بر اسباببازی - با اشاره به تصویب دستورالعمل سند ملی اسباببازی و ابلاغ آن به سازمانها، بر لزوم احصای تکالیف دستگاههای مرتبط تاکید کرد.
او گفت: تاکنون تنها وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نماینده خود را معرفی کرده و منتظر حضور نمایندگان سایر دستگاهها هستیم.
بابایی همچنین بر اهمیت توافق آماری بر پیمایش مصرف و یکپارچهسازی دادهها از سوی دستگاههای مختلف تاکید کرد و از آغاز همکاری با دانشگاه شریف برای انجام پیمایش علمی در حوزه تولید، مصرف و حجم بازار خبر داد و اظهار کرد: این پیمایش علمی، زمینه را برای سیاستگذاری مناسب در حوزه طراحی و تولید اسباببازی فراهم خواهد کرد.
از پیمایش آماری تا اجرای سند ملی اسباببازی
در ادامه حامد علامتی - مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان - گفت: در سالهای گذشته، آمارهای موجود صرفا توافقی و اجمالی بودهاند. اما اکنون در نظر داریم تا یک پیمایش علمی جامع در حوزههای تولید، مصرف و حجم بازار اسباببازی به انجام برسانیم و در این نشست، شاخصههای طراحی این پیمایش علمی را مورد بحث و بررسی قرار خواهیم داد.»
او اضافه کرد: یکی از نکتههای حائز اهمیت در شورای نظارت بر اسباببازی، تصمیم به برگزاری نمایشگاههای استانی اسباببازی بود. ما بازه زمانی و تعداد مشخصی را برای این منظور تعیین کردهایم و استانداران نیز همکاری لازم را اعلام کردهاند. اگرچه سال گذشته پیشبینی برگزاری ۶ نمایشگاه را داشتیم، اما متأسفانه به دلیل شرایط کشور، تنها در سه استان موفق به برگزاری آنها شدیم. مصمم هستیم که امسال این رویدادها را با قدرت بیشتری پیگیری کنیم و حتی برگزاری نمایشگاههای روستایی را نیز در دستور کار داریم.
علامتی همچنین درباره تصویب سند ملی اسباببازی، بیان کرد: جلسههای زیادی در شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد و آقای خسروپناه نیز تلاشهای فراوانی را برای نهایی شدن این سند و دریافت تأییدیه از رئیس جمهور مبذول داشتند. اکنون که این سند به تصویب رسیده است، وظیفه داریم تا سازوکارها، دستورالعملها و تکالیف دستگاههای اجرایی مرتبط را مشخص نماییم.
سهم بالای چین از گردش مالی بازار اسباببازی
همچنین حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه در ادامه این جلسه کانون پرورش فکری را نهادی اثرگذار و پیشگام در مسیر هویتسازی ایرانی - اسلامی دانست و گفت: این کانون که پیش از انقلاب شکل گرفت، به برکت انقلاب اسلامی در مسیری قرار گرفت که امروز شاهد ثمرات آن در عرصه فرهنگ و تربیت هستیم.
او با اشاره به فرآیند طولانی تدوین و تصویب سند اسباببازی اظهار کرد: موضوعی که شاید ۳۰ سال پیش باید در شورا مطرح میشد، سه سال پیش با جدیت پیگیری شد. از اصحاب رسانه تا مسئولان کلان کشور نیاز به توجیه داشتند که چرا باید به موضوع اسباببازی بپردازیم؛ تنها کسی که نیاز به توجیه نداشت و ما را مکلف کرد، رهبر شهید انقلاب بودند که بر اهمیت این موضوع تأکید داشتند.
او درباره عنوان شورای نظارت بر اسباببازی خاطرنشان کرد: اگر نام این شورا را «شورای راهبری و نظارت اسباببازی» بگذاریم، دقیقتر است؛ چرا که وظیفه ما تنها نظارت پسینی نیست، بلکه راهبری هوشمندانه فرآیندها از ایده تا بازار است.
خسروپناه با ارائه آماری از وضعیت صنعت اسباببازی در جهان و ایران تصریح کرد: گردش مالی صنعت بازی در جهان بین ۱۰۰ تا ۱۳۰ میلیارد دلار است که عمده سهم بازار آن نصیب کشورهایی مانند چین میشود؛ در حالی که گردش این صنعت در ایران تنها ۳۰۰ تا ۳۵۰ میلیون دلار برآورد میشود.
او با بیان اینکه سهم تولید داخلی ایران حدود ۱۰۰ میلیون دلار است، افزود: سرانه مصرف اسباببازی در ایران ۱۵ تا ۲۰ دلار، در ترکیه ۷۰ دلار و در کشورهای توسعهیافته حدود ۳۰۰ دلار است. این آمارها نشان میدهد که ما با یک شکاف جدی مواجهیم و باید برای پر کردن آن برنامهریزی کنیم.
۱۰ مأموریت کلان برای ساماندهی صنعت بازی کشور
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تعریف حکمرانی به عنوان «فرآیند فناوری نرم حل مسئله»، ۱۰ مأموریت کلان برای حکمرانی اسباببازی در کشور را تشریح کرد.
او نخستین ماموریت را گذار از نظارت پیشینی به تنظیمگری پسینی دانست و گفت: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به عنوان دستگاه متولی، باید همراه با سایر نهادهای مشارکتکننده، رویکرد نظارتی خود را از کنترلهای پیش از تولید، به سمت تنظیمگری هوشمند و پسینی تغییر دهد.
او دومین ماموریت را تأمین امنیت سرمایهگذاری و ثبت فوری مالکیت فکری بیان کرد و ادامه داد: با محوریت قوه قضاییه و سازمان ثبت اسناد و املاک، باید بسترهای حقوقی لازم برای حمایت از ایدهپردازان و تولیدکنندگان داخلی فراهم شود تا انگیزه سرمایهگذاری در این حوزه افزایش یابد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ماموریت بعدی را تسهیلگری اقتصادی از مواد اولیه تا مدیریت واردات قلمداد کرد و گفت: وزارت صمت، وزارت اقتصاد، گمرک و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز باید با هماهنگی کامل، موانع تولید داخلی را رفع کرده و واردات را در چارچوب ضوابط هوشمند مدیریت کنند.
خسروپناه ماموریت دیگر را تأمین مالی زیستبوم و توسعه صنایع خلاق خواند و ادامه داد: معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، صندوق نوآوری و شکوفایی و پارکهای علم و فناوری دانشگاهی باید با طراحی ابزارهای مالی نوین، از استارتاپها و شرکتهای خلاق در حوزه اسباببازی حمایت کنند.
او تحریک تقاضا و بازارسازی را ماموریت بعدی خواند و اضافه کرد: دولت با خرید تضمینی محصولات باکیفیت داخلی، وزارت آموزش و پرورش با معرفی اسباببازیهای تربیتمحور و اتحادیهها و انجمنهای تولیدکننده با ایجاد شبکههای توزیع مناسب، میتوانند بازار داخلی را رونق بخشند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی پیوست تجاریسازی و توسعه زنجیره کاراکتر (بازار پردازی فرهنگی) را ماموریت دیگر دانست و افزود: صدا و سیما، حوزه هنری و کانون پرورش فکری باید با تولید محتوای رسانهای جذاب و خلق کاراکترهای بومی، زنجیره ارزش اسباببازی را از ایده تا بازار تکمیل کنند.
او ماموریت دیگر را فتح ویترینها با اهرمهای مالیاتی بیان کرد و گفت: وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان امور مالیاتی و اتاق بازرگانی میتوانند با ارائه مشوقهای مالیاتی، تولید و عرضه اسباببازیهای باکیفیت ایرانی را در ویترینهای داخلی و منطقهای تسهیل کنند.
او همچنین ماموریت بعدی را رسمیتبخشی به اسباببازیهای درمانی و شناختی قلمداد کرد و ادامه داد: سازمان نظام روانشناسی، سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت باید با تدوین پروتکلهای «اسباببازیدرمانی» و «توانبخشی شناختی»، از ظرفیت این ابزارها در درمان اختلالاتی مانند اوتیسم و بیشفعالی بهره ببرند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ماموریت بعدی را تقویت دانش و علوم اسباببازی بیان کرد و گفت: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دانشگاهها باید با راهاندازی رشتهها و مراکز پژوهشی تخصصی، بستر تولید اندیشه، نظریهپردازی و آموزش نیروی انسانی متخصص در این حوزه را فراهم کنند.
او پایش، نظارت ستادی و برخورد با ترک فعل ماموریت آخر دانست و افزود: ستاد فرهنگی و اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی با طراحی «داشبورد مدیریتی»، باید بر اجرای دقیق مأموریتها نظارت کرده و با هرگونه کوتاهی در اجرای سند مقابله کند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر چابکسازی ساختارهای اجرایی گفت: هدف از این مأموریتها، ایجاد بوروکراسی جدید نیست؛ بلکه باید تشکیلات موجود هوشمندتر عمل کند و سالانه دو تا سه مسئله کلیدی را به صورت ریشهای حل نماید.
چالشهای جدی تولیدکنندگان
او با اشاره به وضعیت نامطلوب تولیدکنندگان داخلی افزود: خدا را شکر که امروز حدود ۳۰ درصد نیاز بازار از طریق تولید داخل تأمین میشود، اما وقتی از نزدیک با تولیدکنندگان گفتوگو میکنید، میبینید که با چالشهای جدی مواجهاند و حال خوشی ندارند.
او تصریح کرد: آنچه برای ما مهم است، این است که در هر جلسه، یک مسئله مشخص از مأموریتهای دهگانه حکمرانی اسباببازی را انتخاب کنیم، راهکار آن را بررسی کنیم و وقتی از جلسه بلند میشویم، آن مسئله یا حل شده باشد یا مسیر حل آن کاملاً ترسیم شده باشد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه اگر این رویکرد را ۱۰ سال ادامه دهیم، قطعا سهم تولید داخلی رشد چشمگیری خواهد یافت، گفت: فرهنگ و اقتصاد در هم تنیدهاند؛ همانطور که در فرآیند تصویب سند اسباببازی با وجود شنیدن نظرات مختلف، با گفتوگو، اقناع و اقتدار به نتیجه رسیدیم، در اجرای آن نیز باید با همین روحیه پیش برویم.
امکان اصلاح سند اسباببازی
او در پاسخ به دغدغههایی درباره امکان اصلاح عبارات سند اسباببازی تأکید کرد: ممکن است دوستان پیشنهادات اصلاحی برای برخی عبارات داشته باشند؛ این موضوع کاملا پذیرفته است. مهم این بود که گام نخست یعنی سند امضا و ابلاغ شود تا کار روی زمین نماند؛ ویرایشهای تکمیلیِ بعدی در فرصتهای آتی – دو یا سه سال آینده – قابل انجام است.
او با اشاره به تجارب شورای عالی انقلاب فرهنگی در تصویب اسناد کلان فرهنگی گفت: سند صنایع دستی، سند موزهداری، سند میراث فرهنگی، سند گردشگری، سند موسیقی و... همگی با همین روششناسی تدوین، تصویب و اجرایی شدند. اکنون نیز ویرایش جدید سند موسیقی در دست بررسی است.
خسروپناه در پایان با اشاره به اسناد حوزه علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی و پیشرفتهای کشور در حوزههای راهبردی فناوری اظهار داشت: به برکت این اسناد در بخش علم و فناوری، بهویژه در سال گذشته، در حوزههای هوش مصنوعی، میکروالکترونیک و سایر بخشهای حساس، خوشبختانه شاهد طراحی و تولیدات ارزشمند بومی بودیم؛ از طراحی نرمافزار تا ساخت ابزار و حتی احداث ساختمانهای تخصصی.
چالشهای صنعت اسباببازی؛ از فقدان شفافیت تا ناهماهنگی بین دستگاهی
ابراهیم شکرانی - دبیر ستاد راهبری و نظارت فرهنگی و اجتماعی شورای عالی انقلاب فرهنگی - در ادامه این جلسه از چالشهای جدی در صنعت اسباببازی، بهویژه در زمینه تعرفهها و ساختار شورای نظارت، سخن گفت.
او توضیح داد: علیرغم مصوبۀ افزایش ۵۵ درصدی تعرفه واردات اسباببازی، گمرک ایران از این مصوبه بیاطلاع بوده و تعرفهها همچنان پایین است که منجر به افزایش چشمگیر واردات شده است. از سوی دیگر شورای نظارت بر اسباببازی پس از گذشت دو سال، بدون رئیس اداره میشود و با ضعف ساختاری و کمبود بودجه مواجه است. همچنین شفافیت در آمارهای صادرات اسباببازی وجود ندارد و با وجود پتانسیل بالا، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و فعالیتهای صادراتی کافی نیست. از سوی دیگر برای پیشرفت صنعت اسباببازی، نیاز به بازنگری در رویکردها، تقویت نهادهای مسئول و هماهنگی بین دستگاهی است. در نهایت این مشکلات، مانع از تحقق اهداف سند ملی اسباببازی و شکوفایی این صنعت مهم فرهنگی و اقتصادی شده است.
آمار ۷۰ درصدی قاچاق اسباببازی
عبدالله اسفندیار - رئیس اتحادیه خرازان - با تاکید بر بر جنبه فرهنگی ۱۰۰ درصدی اسباببازی و تاثیر آن بر تربیت کودکان، اظهار کرد: صنعت اسباببازی ایران تنها یک درصد از اقتصاد جهانی را به خود اختصاص داده و لازم است از تولید داخلی و هدایت درآمدهای ارزی به سمت این صنعت حمایت شود.
او همچنین به ورود بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد از اسباببازیهای وارداتی به صورت غیرقانونی و بدون رعایت مسائل بهداشتی و استانداردها اشاره کرد و خواستار ایجاد موانع جدی برای قاچاق شد.
آسیبدیدگی اصناف تولیدی و امید به رشد صنعت
احسان منشی - رئیس انجمن تولیدکنندگان اسباببازی - نیز در ادامه به ایجاد نگاه مشترک در میان فعالان این حوزه در پی برگزاری جلسات مختلف اشاره کرد و گفت: اسباببازی در مقابله با هجوم فرهنگی و تربیت نسلی فکور اهمیتی فراوان دارد.
او همچنین خواستار توجه ویژه به صنعت تولید اسباببازی شد که بسیاری از اصناف آن دچار آسیب دیدگی شدهاند و ابراز امیدواری کرد که در سال جاری شاهد شرایط بهتر و رشد این صنعت باشیم.
او افزود: با وجود پیشرفتهایی در زمینه تدوین و تصویب سند ملی اسباببازی، هنوز چالشهای جدی در زمینه اجرایی، مشارکت دستگاهها، ساماندهی واردات و حمایت از تولید داخلی وجود دارد که نیازمند پیگیری مستمر و اقدامهای عملی است.
منصور علافچیان - دبیر اتحادیه خرازان - نیز ضمن اشاره به فعالیتهای نظارتی این اتحادیه، بر لزوم تعیین خطمشی روشن برای تولیدکنندگان و توزیعکنندگان تاکید کرد تا بتوان به ساماندهی این صنعت کمک کرد. او همچنین قاچاق را معضلی جدی دانست که نیازمند برخورد قاطع است.
همگرایی دستگاههای اجرایی و نقش سند ملی اسباببازی
عبدالناصر آزادبخت - مدیرکل تجهیزات برق، الکترونیک، نرمافزار و صنایع خلاق وزارت صمت - با تشریح روند سیاستگذاری صنعتی در کشور، به پراکندگی اسناد و برنامههای مختلف در حوزه اسباببازی اشاره کرد و بر اهمیت تفکر ایجاد شده مبنی بر تدوین یک نقشه راه و سند ملی تاکید کرد.
او افزود: سند ملی اسباببازی، علاوه بر مسائل فرهنگی، جزئیات اجرایی، مجوزها و اقدامات صنعتی را نیز مشخص کرده است. این همگرایی، که با همکاری کانون، اتحادیهها و انجمنها صورت گرفته، گامی مهم برای رفع چالشهاست.
آزادبخت به پیگیریها برای جلوگیری از قاچاق، بهویژه در حوزه کولبری، اشاره کرد و گفت: تعرفههای فرهنگی برای جلوگیری از ورود کالاهای قاچاق وضع شده است.
او همچنین از سازمان توسعه تجارت خواستار پیگیری جدی برای جلوگیری از تخلفات احتمالی شد.
تدوین نقشه جغرافیایی تولید اسباببازی
بنابر اعلام روابط عمومی کانون پرورش فکری در ادامه، به پیادهسازی زنجیره تولید در حوزه اسباببازی اشاره شد. بر اساس این طرح، تولیدکنندگانی که پیش از این با چالش دریافت پروانه بهرهبرداری مواجه بودند، اکنون میتوانند از مسیرهای حمایتی بهرهمند شوند. همچنین اعلام شد که شناسایی توانمندیهای تولیدی در سراسر کشور و ایجاد نقشه جغرافیایی فناوری و تولید اسباببازی به صورت برخط، در حال انجام است. این نقشه جامع، که ماه آینده در فاز آزمایشی پیادهسازی خواهد شد، نیازمندیها و ظرفیتهای تولید را مشخص میکند.
کاهش ۵۰ درصدی واردات اسباببازی در ۱۴۰۴
همچنین محمدحسین حبیبنژاد - نماینده وزارت صمت، اعلام کرد: در حال حاضر بیش از ۶۰۰ واحد تولیدی در صنعت اسباببازی فعال هستند که از این تعداد، ۱۱۰ واحد در سامانه جامع تجارت شناسه واحد تولیدی خود را ثبت کردهاند.
او با اشاره به تولید بیش از ۴۰میلیون اسباببازی در سال ۱۴۰۴ از سوی ۵۰ واحد فعال، از کاهش ۵۰ درصدی واردات اسباببازی در این سال نسبت به سال گذشته خبر داد و اعلام کرد: این کاهش، نتیجهی سیاستهای ارزی و تعرفههای مرتبط بوده است.
حبیبنژاد همچنین به توانمندیهای صادراتی این صنعت اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۳، صادرات اسباببازی به بیش از ۴۰میلیون دلار به ۲۵ کشور رسیده است که این رقم با ارزآوری فرش دستباف قابل مقایسه است. با وجود محدودیتهای پایان سال، کاهش ۳۵ درصدی در صادرات رخ داده است که امید میرود در سال جاری جبران شود.
اهمیت فرهنگی اسباببازی و جایگاه شورای نظارت
علی علیپور - نماینده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی - بر اهمیت فرهنگی اسباببازی تاکید کرد و گفت: سند ملی اسباببازی، وظایف زیادی را بر عهده شورای نظارت گذاشته و لازم است توجه بیشتری به این شورا، افزایش اعتبارات و ارتقاء جایگاه تشکیلاتی و حمایت اداری آن شود.
او همچنین بر لزوم توسعه ارتباطات دوجانبه و چندجانبه در حوزه اسباببازی با کشورهایی که اشتراکات فرهنگی و تجاری دارند، تاکید کرد.
او تاکید کرد: در مقدمه سند ملی اسباببازی، بر نقش این صنعت به عنوان یک «صنعت بسیار مهم فرهنگی» با ظرفیت «باز تولید فرهنگ، تقویت هویت ملی، ارتقای سبک زندگی و ایجاد تمدن نوین اسلامی» تاکید شده است.
تمرکز بر فرهنگسازی و تقویت نقش رسانه
حسن مداد - نماینده مرکز کودک و نوجوان صداوسیما - با تشریح نقش رسانه ملی در توسعه صنعت اسباببازی، بر ضرورت فرهنگسازی، تجاریسازی، حمایت از تولید داخلی و ایجاد زیرساختهای حکمرانی در این حوزه تاکید کرد.
او با اشاره به شکلگیری رویکرد جدید در سازمان صداوسیما و تمرکز فعالیتها در مرکز کودک و نوجوان، گفت: این تغییر باعث شده فرهنگسازی در حوزه کودک و نوجوان متمرکزتر دنبال شود. صداوسیما در تعامل با شورای اسباببازی، نقش مهمی در پیوند میان محتوا، خانواده و بازار دارد.
در ادامه مژگان آژیده - نماینده سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک - ضمن تاکید بر اهمیت دوره طلایی تربیت کودکان (۰ تا ۷ سال)، نقش حیاتی اسباببازی را در رشد شناختی، مهارتهای اجتماعی و شکلگیری هویت ملی کودکان ایرانی برجسته ساخت.
بنابر اعلام روابط عمومی و امور بینالملل کانون، او با اشاره به اینکه کودکان امروز با نسلهای گذشته متفاوت هستند، ضرورت تولید اسباببازیهایی را که بازتابدهنده هویت ایرانی - اسلامی باشند، مورد تاکید قرار داد و خواستار حمایت از تولیدکنندگان داخلی برای ارتقای کیفیت و رویکرد ملی در محصولات شد.
انتهای پیام
