از زايندهرود كه به سمت جنوب اصفهان بروي، در جنوب شرقي اين شهر تاريخي هر قدمي كه بر زمين بگذاري، ممكن است روي قبري باقيمانده از حدود 1400 سال پيش ايستاده باشي.
تخت فولاد يا «لسان الارض» اصفهان گورستاني باقيمانده از دورهي پيش از اسلام است كه تا دورهي معاصر نيز افرادي در آن دفن شدهاند. اين قبرستان در سالهاي نخست به مرور روبه گسترش بود، بهگونهاي كه پس از مدتي، بخشهاي زيادي از زمينهاي جنوب اصفهان را به خود اختصاص داد؛ ولي با گسترش شهرنشيني و به دلايل مختلف مانند خيابانكشي و ساختوساز، يكسري از قبرها با خاك يكسان شدند و جاي آنها را ساختمانها و خيابانها گرفتند.
به گزارش خبرنگار بخش ميراث فرهنگي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در چند سال گذشته، شهرداري اصفهان طرحي را براي ساماندهي تخت فولاد پس از خيابانكشيها و ساختوسازهايي كه به مرور وضعيت اين منطقه و چشمانداز آن را نامناسبي كرده بودند، اجرا كرد. همچنين شهرداري اقدام به ساماندهي قبور تاريخي براساس تكيههاي موجود در اين قبرستان از لحاظ تقسيمبندي آنها به تكيههايي مانند ميرفندرسكي، مادرشازده، باغ طوبي، صاحب روضات، باباركنالدين و ... كرد و خود در راستاي تخريب قبرهاي قديمي، غيرتاريخي و بدون ارزش براي ساماندهي و ساختوساز مردم در منطقه تلاش كرد.
اگر گذرت به اين گورستان پيش از اسلام خورده باشد، متوجه ميشوي كه اين تقسيمبنديها براساس شهرت صاحبان قبور، خانوادهها و فاميلها، قدمت قبرها و سن صاحبان آنهاست كه سبب ناميدن آن بخشها يا تكيهها به نام آنها شده است.
از سوي ديگر، در چند سال اخير علاوه بر ساماندهي فضاي سبز تخت فولاد اصفهان توسط شهرداري، با نظر آنها، قبرهاي باقيمانده در اين محوطه ساماندهي و همسطح شدهاند.
يك كارشناس ارشد مرمت آثار تاريخي در اصفهان در اينباره به خبرنگار ايسنا گفت: هرچند شهرداري اصفهان تلاشهاي مناسب و خوبي را براي ساماندهي اين محوطه انجام داده، ولي 90 درصد عمليات ساماندهي و مرمت يكي از پنچ گورستان معتبر شيعيان، فقط با ديدگاهها و نظرهاي شهرداري اصفهان انجام و بهپايان رسيده است.
حميد مظاهري تهراني اين ساماندهي را ديدگاه خاص سازمان زيباسازي شهرداري بهعنوان مجري اين طرح دانست و ادامه داد: در مرمت و ساماندهي اين گورستان باارزش كمي اغراق شده است. از سوي ديگر، ارزشهاي تاريخي آن در اولويت قرار نگرفتهاند.
وي نحوهي تسطيح قبور تخت فولاد را يكي از بزرگترين لطمهها و آسيبهاي واردشده به ارزشهاي تاريخي اصفهان دانست و بيان كرد: قبور تخت فولاد هيچگاه همسطح نبودهاند و هر كدام ابعاد و ارتفاع مخصوص خود را داشتهاند. علاوه بر اين، بهگونهاي تقدم و تأخر زماني را نشان ميدادند و داراي ارزش باستانشناسي نيز