• سه‌شنبه / ۶ خرداد ۱۳۹۹ / ۱۲:۳۵
  • دسته‌بندی: تجسمی و موسیقی
  • کد خبر: 99030602854
  • خبرنگار : 71548

چمدان‌هایی که بلای جان صنایع‌دستی شده‌اند

چمدان‌هایی که بلای جان صنایع‌دستی شده‌اند

صادرات چمدانی صنایع‌دستی موضوع جدیدی نیست؛ از زمانی که وزیر میراث فرهنگی اعلام کرد تقریبا نزدیک به نیمی از میزان صادارت صنایع‌دستی کشور به عنوان سوغات و به‌صورت چمدانی از کشور خارج می‌شود، پرسش‌های زیادی درباره نحوه محاسبه میزان صادرات چمدانی و اینکه اصلا چنین آماری چقدر قابل اتکا است، مطرح شده است؛ که البته تاکنون نیز پاسخ مشخصی به این پرسش‌ها داده نشده است.

در همین راستا، حجت‌اله مرادخانی، پژوهشگر صنایع خلاق و مدرس دانشگاه در گفت‌وگو با ایسنا درباره وضعیت بازار صنایع‌دستی در روزهای کرونایی و به‌ویژه شرایط صادرات، اظهار کرد: آمارها و ارقام بدون مبنای مشخص یکی از آسیب‌هایی است که تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی‌ها را در هر عرصه‌ای با چالش و بحران همراه می‌سازد و در طرف مقابل وجود آمارهای واقعی و صحیح، یکی از ابزارهای اصلی برنامه‌ریزی‌های اصولی در هر جامعه‌ای است.

او ادامه داد: در سال‌های اخیر آماری موسوم به صادرات چمدانی صنایع‌دستی، از سوی متولیان این حوزه در وزارت میراث فرهنگی در مصاحبه‌ها و اخبارشان در رسانه‌های مختلف مطرح‌شده، اما با این وجود درباره نحوه محاسبه این آمار و روش استخراج آن مستنداتی تاکنون در فضای رسانه‌ای اعلام نشده است. آمارهایی که ارقام آن بسیار چشمگیر بوده و مخاطب را به خطا می‌اندازد که عرصه تجارت خارجی صنایع‌دستی در وضعیتی مطلوب قرار دارد. در حالی که این ارقام صادرات چمدانی صنایع‌دستی برخلاف ظاهر شکیل و امیدبخششان، خود منشا برداشت اشتباه مخاطب و هر تحلیل‌گری در این حوزه می‌شود. به عبارت دیگر این آمارهای صادرات چمدانی تنها تصویری ایده‌آل از واقعیت را نشان می‌دهند؛ در صورتی که سندی برای واقعی بودن آنها در دست نیست یا لااقل از سوی متولیان تاکنون ارائه نشده است.

مرادخانی خاطرنشان کرد: از منظری این آمارها را می‌توان «چمدان‌های دلوسی» نام نهاد که به جای خود واقعیت، یک تصویر از آن نشان می‌دهند. اما «دُلوس» کیست و چمدان‌های «دلوسی» به چه معنایی است. در اساطیر یونان باستان «دُلوس» نماد مکر، حیله و نقشه کشیدن است. دلوس به خاطر مهارت زیادش در ساختن نسخه‌های کپی از روی مجسمه‌های واقعی شهرت دارد. یک‌بار او در کارگاهش تلاش می‌کرد یک نسخه کپی از مجسمه «وریتاس» (الهه حقیقت) بسازد تا مردم را متقاعد کند که بپذیرند این مجسمه واقعی است. در حین ساختن مجسمه، گِل برای اتمام کار، تمام می‌شود و پای مجسمه کپی ناقص می‌ماند. وقتی «دلوس» برای آوردن گِل می‌رود، پرومتئوس استاد او از راه می‌رسد و از دیدن مجسمه تقلبی «وریتاس» در کارگاه حیرت‌زده می‌شود. پس از این اتفاق، «دلوس» در کار خودش بیشتر و بیشتر استاد می‌شود و به عبارتی «دلوسی‌»تر عمل می‌کند. بر همین اساس این اسطوره را نماد موضوعات و مسائلی می‌دانند که مخاطب را با یک تصویر غیرواقعی به خطا می‌اندازد تا باور کنند که آن پدیده واقعی است؛ در حالی که چیزی که می‌بینند کپی و غیراصل است.

این کارشناس حوزه صنایع‌دستی افزود: از این منظر می‌توان اصطلاح «چمدان‌های دولوسی» را برای آمار صادرات چمدانی صنایع‌دستی به‌کار برد؛ چراکه آمار اعلام شده درباره این چمدان‌ها، مرجع و منبع موثقی نداشته و هر کسی که با آنها مواجه شود، حتما تصور می‌کند که صادرات صنایع‌دستی در شرایط ایده‌آلی قرار دارد، در حالی که واقعیت چیزی غیر از این است. برای مثال دفتر پژوهش‌های سازمان امور مالیاتی کشور که با روبه‌رو شدن با آماری از این قبیل، شرایط صنایع‌دستی را مطلوب ارزیابی کرده و آبان سال ۱۳۹۸ پیشنهاد حذف معافیت مالیاتی صنایع‌دستی را مطرح کرده است؛ مقوله‌ای که همچنان فعالان این حوزه را با چالشی جدی روبه‌رو ساخته است.

۳۰۰ میلیون دلار صادرات چمدانی از کجا آماده است؟

مرادخانی یادآور شد: چندی پیش وزیر میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی، در نشست بررسی مشکلات حوزه‌های سه‌گانه این وزارتخانه که با حضور معاون اول رئیس‌جمهوری برگزار شد، درباره میزان صادرات صنایع‌دستی گفت که ۲۸۹ میلیون دلار مجموع صادرات صنایع‌دستی رسمی ما از مبادی گمرکی در سال گذشته (۱۳۹۸) است که به همین میزان نیز صادرات چمدانی داریم و در مجموع می‌توان گفت حدود ۶۰۰ میلیون دلار صادرات صنایع‌دستی در سال گذشته داشته‌ایم. وزیر میراث فرهنگی همواره در سخنرانی‌ها و مصاحبه‌هایی که داشته بر این رقم یعنی حدود ۳۰۰ میلیون دلار صادرات رسمی از طریق گمرک و ۳۰۰ میلیون دلار صادرات چمدانی طی سال‌های ۹۸ و ۹۷ تاکید داشته است.

او اضافه کرد: ارقامی که طبیعتا از طریق معاونت صنایع‌دستی به ایشان منتقل شده و وزیر میراث‌فرهنگی نیز در مصاحبه‌ها و صحبت‌هایشان بر اساس آنها اظهار نظر کرده‌اند؛ اما پرسش اصلی این است که معاونت صنایع‌دستی این وزارتخانه این عدد ثابت ۳۰۰ میلیون دلار صادرات چمدانی صنایع دستی را بر اساس کدام تحقیق یا مطالعه به دست آورده و در تعیین آن از کدام روش آماری برای تحلیل استفاده کرده‌ است؟ همچنین اینکه آیا وزیر درباره صحت منبع و مرجع این آمار که در دو سال پیاپی در صحبت‌هایشان به آن اشاره کرده‌اند، هرگز سوالی از معاون وزارتخانه پرسیده‌اند؟

مرادخانی خاطرنشان کرد: در مطالعات آماری و بررسی‌های مربوط به آن، کلید واژه‌هایی مانند جمعیت آماری، نمونه آماری، متغیر و مقیاس‌های اندازه‌گیری از اهمیت بسزایی برخوردار است. حال باید دید در محاسبه صادرات چمدانی صنایع‌دستی کدامیک از این موارد لحاظ و استخراج شده است؟ مقوله‌ای که منبع و مرجع محاسباتی آن اعلام نشده و در عوض انعکاس مداوم آن در فضای رسانه‌ای کشور، از سوی مدیران این وزارتخانه اینگونه نشان می‌دهد که شرایط صنایع‌دستی در وضعیت فعلی کشور مطلوب است و چرخه صادرات صنایع‌دستی همچنان در حال گردش است. این در حالی است شرایط حاکم بر فعالیت صنعتگران صنایع‌دستی و کارگاه‌های آنها حاکی از واقعیات دیگری است.

چرا میان آمارهای وزیر و معاون تفاوت است؟

این کارشناس حوزه صنایع دستی بیان کرد: مسئولین وزارت میراث فرهنگی و به‌طور خاص معاونت صنایع‌دستی در حالی بر انتشار این آمار و ارقام تاکید دارند، که چندان نسبت به تبعات این اعداد و ارقام برای حوزه صنایع‌دستی، توجه نمی‌کنند. به نظر می‌رسد شاید یکی از این تبعاتی که به‌طور جدی اخیرا دامنگیر عرصه صنایع‌دستی شد، پیشنهاد حذف ماده ۱۴۲ قانون مالیات‌های مستقیم (معافیت مالیاتی صنایع‌دستی و فرش دستباف) در پیشنویس لایحه اصلاحیه این قانون باشد، که آبان ۱۳۹۸ از سوی دفتر پژوهش‌های سازمان امور مالیاتی کشور ارائه شد؛ و در صورت تصویب نهایی در مجلس، این به معنای حذف معافیت مالیاتی کارگاه‌های تولید صنایع‌دستی و فرش دستباف است و نمی‌توان منکر بود که یکی از دلایل ایجاد آن همین «چمدان دولوسی» و آمار آنهاست.

مرادخوانی خاطرنشان کرد: در جدیدترین اظهارات معاون صنایع‌دستی در گفت‌وگو با یک رسانه درباره صادرات رسمی صنایع دستی کشور، ۲۳۷ میلیون و میزان صادرات چمدانی نیز ۱۹۰ میلیون دلار اعلام شده است. یعنی در ۱۱ ماه آخر سال ۱۳۹۸ در مجموع صادرات رسمی و چمدانی صنایع دستی ایران، ۴۲۷ میلیون دلار بوده است. معاون صنایع دستی همچنین عنوان کرد که با توجه شیوع بیماری کرونا، صادرات چمدانی از اسفند ۹۸ کاملاً متوقف شده و صادرات رسمی نیز در این ماه با کاهش روبه‌رو شده است.

او تاکید کرد: حال باید افزود که تناقض میان ارقام اعلام‌شده توسط وزیر میراث‌فرهنگی در تاریخ ۱۶ فروردین ۹۹ با ارقام اعلام‌شده توسط معاون صنایع‌دستی در تاریخ ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۹، بسیار قابل تامل و سوال‌برانگیز است. چگونه است که در مدت یک ماه رقم صادرات رسمی و چمدانی صنایع‌دستی از حدودا ۶۰۰ میلیون دلار به رقم ۴۲۷ میلیون دلار تغییر کرده است. این موارد و موارد دیگری از این قبیل نکات و موضوعات قابل تاملی هستند که شفاف‌سازی آنها، برای حل مشکلات صنایع‌دستی و هنرهای سنتی ایران امری حیاتی و ضروری است.

این مدرس دانشگاه در پایان سخنان خود یادآور شد: تردیدی نیست در سالی که از سوی رهبر معظم انقلاب به عنوان سال «جهش تولید» نام‌گذاری شده است، برای تحقق این شعار و ایجاد شفافیت در مسیر جهش تولید صنایع‌دستی و هنرهای سنتی، بیش از هر چیزی به اطلاعات و ارقام واقعی و قابل استناد نیاز است. تا برنامه‌ریزی‌ها و اجرای آنها به‌درستی صورت گرفته و شاهد حرکت و رشد صنایع‌دستی باشیم. در حالی که آمار غیرواقعی و بی‌پایه، با وجود ظاهر زیبا و فریبنده درست مانند «چمدان‌های دلوسی»، ما را از مسیر رشد و توسعه دور کرده و دچار خطا و خسران می‌کند.

انتهای پیام

  • در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • -لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • -«ایسنا» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • - ایسنا از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • - نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.

نظرات

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۶ ۱۳:۴۶

واقعا این آمارها از کجا میارن؟ ممنون که شما به فکر صنایع دستی هستین

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۶ ۱۳:۴۷

کسی نیست به وزیر محترم بگه چرا این اعداد رو اعلام می کنید بدون اینکه دربارش توضیحی بدین

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۹:۴۳

همیشه اینطور بوده

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۶ ۱۳:۵۲

پرسش‌های زیادی درباره نحوه محاسبه میزان صادرات چمدانی و اینکه اصلا چنین آماری چقدر قابل اتکا است، مطرح شده است؛ که البته تاکنون نیز پاسخ مشخصی به این پرسش‌ها داده نشده است. کاش جوابم بدن

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۶ ۱۳:۵۸

صنایع دستی خیلی کم بهش توجه میشه. در صورتی که تولید ملی واقعی هستش.

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۶ ۲۳:۵۴

آفت صنایع دستی واردات اجناس بنجل چینی و هندی بخصوص در بخش خانه و آشپزخانه که کارگاههای شمال کشور را تعطیل کرده است.

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۱۰ ۰۹:۰۰

همینطور. و کسی هم جلودارشون نیست. پر بازار شده سفال وارداتی

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۲۵

نمی دونم دولت با این آمارها دنبال چی هستش. دنیا با آمار درست پیشرفت کرده و ما همش داریم عدد روی عدد می زاریم.

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۲۸

حال صنایع دستی اصلا خوب نیست. کارگاه های ما در یاسوج مدام دارن تعطیل میشن یا اصلا فروش ندارن. هیچ کس هم کاری نمیکنه. وقتی ما هیچ فروشی نداریم، رشد آمار به چه دردمون می خوره آخه.

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۳۰

واقعا این آمار ۳۰۰ میلیون دلار صادرات چمدانی از کجا آمده است؟

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۱۱ ۱۰:۴۱

آمارهای نجومی از مهندسان عمران

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۳۲

گویا آقای وزیر و معاون محترمشون با هم خیلی هماهنگی ندارن. البته از حال این وزارت خانه معلومه که چطوره شرایطیتش. اون از بناهای تاریخی و وضعیت گردشگری و اینم از وضعیت صنایع دستی. تبریک می گم

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۳۴

جای تاسف داره که مسئولین کشور به جای توجه به کلام رهبری، بیشتر به فکر تثبت میزهایشان هستند. ما در محضر حضرت ولی عصر (عج) شرمنده ایم که کشور اسلامی را اینگونه مدیریت می کنیم.

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۳۶

آقای وزیر در همدان هیچ کس به فکر کارگاه های صنایع دستی نیست. فکری بکنید.

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۳۹

مشکل مالیات کم بود حالا آمار صادرات چمدانی هم بهش اضافه شد. بخدا ما در کرمانشاه فروش صنایع دتسی کارگاه من و خیلی از دوستانم به صفر رسیده. دیگه دخل و خرجمون باهم نمی خونه. با این مشکلات را به کی بگیم. حالا خوبه که شما این مسئله ها رو مطرح می کنید. ما هیچ صدایی نداریم. مواد اولیه نیست و اگر باشه خیلی گرون. قرار مالیات بدیم. بازار خرابه و واقعا نمی دونیم باید چکار کنیم.

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۴۰

درود عالی بود

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۴۲

واقعا چرا کسی به فرکر صنایع دستی نیست؟؟؟

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۴۵

کاش برای این ادعاها دلیلی هم می آوردن. ما در هر نمایشگاهی که میرین. آمار فروش رو روزانه از ما میگیرن. اغلب با بچه ها از فروش راضی نیستیم، آخر نمایشگاه از فروش میلیاردی و رشدش میگن. همه آماراشون اینطوره. من تو نمایشگاه های تهران که اومده دو بار همین برنامه بوده

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۵۰

اگر اینهمه صادرات بالاست، ما چرا به سختی تولیداتمان را می فروشیم؟

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۱۱ ۱۰:۴۲

خانم معاون لطفا حالا جواب بده

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۸:۵۰

اگر اینهمه صادرات بالاست، ما چرا به سختی تولیداتمان را می فروشیم؟

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۹:۰۳

هنرمندان صنایع دستی را فقط برای شلوغ کردن مراسم ها یادشان هست. خانم معاون صنایع دستی بجای گفتن این حرفها کار بکنید. شما که زنی هستای به فکر ما هنرمندان زن باشد

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۹:۲۸

سلام خواهشا در مورد بازارچه صنایع دستی ارومیه واقع در ایالت ساختمان موزه مردم شناسی ارومیه گزارشی تهیه فرمایید ببینید مدیر گزدشگری چه بلایی بر سر هنرمندان آورده است. ایشان و معاون صنایع دستی همیشه سر دعوا دارند و در این میاندکتکشان را هنرمندان میخورند

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۹:۳۷

چمدان‌هایی که بلای جان صنایع‌دستی شده‌اند چه عنوان جذابی شده

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۹:۴۰

«چمدان‌های دلوسی» بسیار اسم درست و دقیق هستش. چون تنها ظاهر صادرات قشنگ است و از باطنش هیچ خبری نیست.

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۰۹:۴۹

کارگاه های صنایع دستی یکی بعد از دیگری دارن تعطیل میشن

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۱۰:۲۸

وزیر میراث فرهنگی چرا برای صنایع دستی کاری نمیکند. از همان اول که اسم صنایع دستی را بردند آخر اسم وزارت خانه معلوم بود چه کاره هستند.

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۱۰:۵۶

امان این آمارها...

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۱۰ ۰۸:۵۸

ای امان...

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۱۴:۳۴

چرا نهادهای نظارتی دخالت نمی کنند در این مسئله تا که بررسی نمایند عملکرد و حرف درست را

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۱۴:۳۵

من حرفی برای گفتن ندارم

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۱۵:۴۷

خوشبختانه با این همه نابسامانی کشور حداقل شرکتی بنام تلفیق هنر اومده هم به صنایع دستی رونق داده هم اشتغال زایی کرده

avatar
۱۳۹۹-۰۳-۰۷ ۱۶:۰۷

چه وضعیتی بوجود آمده