به گزارش ایسنا، تاقبستان و داستانِ ادامهدارِ آسیبهایی که هر روز تنِ نحیفِ این محوطهی تاریخی را میلرزانند، از سالها قبل آغاز شده، حتی قبل از ثبتِ نامش در فهرست موقت یونسکو، یعنی ۱۳ سال قبل. اما همین آسیبها و بیتوجهیها از سوی مدیران ادوار میراث فرهنگی و تمایل به درآمدزایی بیشترِ مدیران شهری کرمانشاه، فارغ از هر افتخارآفرینی که میتوانستند برای شهرشان به ارمغان ببرند، مهمترین بخشهای موثر بر همین افکاری بودند که سرانجام متولیان میراثی را برای جهانی کردن این محوطه سستتر کرد.
علاقه و اصرار متولیان شهری کرمانشاه برای احداث تلهکابین در حریم تاقبستان هر چند در اظهارنظرهایشان با رسانههای مختلف ثابت شده است، اما سرعتِ کار برای به سرانجام رسیدن پروژه و حتی تعیین زمانی مشخص برای نصبِ این وسیلهی درآمدزای تفریحی آنهم وقتی هنوز میراث فرهنگی به متولیان شهری جوابی درست نداده و خود دستپاچه بین تاریخ و فرهنگ کرمانشاه و سرمایه سرگردان است، قدری مساله را پیچیدهتر میکند.
شاید هم آنقدر این مساله برای متولیان شهری کرمانشاه انقدر ساده است که نیازی به برطرف شدن ابهامات میراث فرهنگی نمیدانند و همان تقلید از گنجنامه را کافی میدانند.
اما از سوی دیگر میتوان به یک فرضِ محال دیگر هم اندیشید؛ شاید اگر تلهکابینِ نصب شده در بخشِ «بادالینگ»ِ دیوار بزرگ چین، مدیران ارشد وزارت میراث فرهنگی را که قبل از شیوع کرونا از این اثر جهانی دیدن کرده، تحت تاثیر قرار داده و بر همین اساس با احداث تلهکابین در این محوطه تاریخی (براساس صحبتهای سعید طلوعی- شهردار کرمانشاه) موافقت کردهاند، اما آیا ایشان تحتِ تاثیرِ نبودِ ِ اظهارنظرهای کارشناسانِ باستانشناسی که قرار بوده نخست محوطهی دشتکاهو را بررسی و بعد از اعلام نظرشان، موافقت یا مخالفت نهایی میراث فرهنگی برای ایستگاه دوم یا پایانی تلهکابین اعلام و قدم بعدی برداشته شود، قرار نگرفتهاند که بخواهند دستکم درخواست توقفِ کار تا زمانِ اعلامِ نظر کارشناس را مطرح کند؟
حالا نه تنها از یک سو در ضلع غربی پارک کوهستان و پشت بیمارستان امامحسین (ع) جادهی خاکی به مهمانسرای در دست احداثی میرسد که مدتهاست صدای فعالات میراثی را به هوا بلند کرده و بیجواب مانده و از سوی دیگر ایجاد تلهکابینی که مدتهاست خواب را از چشمِ تاقبستان ربوده؛ بلکه بیتوجهی معنادار مسئولان شهری کرمانشاه نسبت به از بین رفتن عرصه و حریم لکهی زردِ تاقبستان و صدور مجوزهای مختلف از احداث هتل گرفته تا مکانهای عمومی مانند سالن اجتماعات و حسینیه و رستورانهایی که به زعم خود به کباب شیشلیک ثبت ملی شده خدمت میکنند خود به مرور، تاقبستان را به داستانی وارد میکند که قصهی هزار و یک شب با آن برابری کند.
این دستدرازیها به لکهی زرد تاقبستان به حدی است که مالکان شخصی زمینهای قرارگرفته در طرح نیز به طمع درآمدزایی بیشتر و احتمالا با الگو قراردادن رفتارهای متولیان شهری و با چشمپوشی از مخالفتهای میراث فرهنگی برای ایجاد هر نوع کاربری، با خشکاندن درختان که بخشی از لکهی سبز این پهنهی تاریخی محسوب میشدند، قصد ایجاد پارکینگ برای همان گردشگرانی را دارند که به مرور از تاقبستان فاصله میگیرند.
شاید هم مانند متولیان شهری خود درحال الگو برداری از فضاهای گنجنامهی همدان باشند، فضایی که فعالان همدانی آن را یکی از بدترین تجربههای سرمایهگذاری شهری در این منطقهی تاریخی – فرهنگی میدانند.
موفقیتهای تلهکابین گنجنامه را به چشم و با سند دیدهاید که مقایسه میکنید؟
حسین زندی - فعال میراث فرهنگی همدان - در گفتوگو با ایسنا، از تلهکابین گنجنامه میگوید و آسیبهایی که تا امروز بر پیکرهی نه فقط الوند تاریخی که به میراث طبیعی همدان وارد شده است.
او بعد از شنیدن صحبتهای شهردار و استاندار کرمانشاه که گنجنامه و تاقبستان را در یک ردیف قرار دادهاند، نخست این سوال را مطرح میکند که «مگر مکانیابی تلهکابین درست انجام شده است؟ و میگوید: از روز اول کارشناسان اعتراض کردند که این دو (تلهکابین و گنجنامه) را در کنار هم قرار ندهید، که هر چند آن از فضای نخست خود در ۲۰ سال گذشته جابجا شد، اما همچنان در حریم کتیبههای گنجنامه است.
وی با بیان اینکه در قدمِ بعدی برای مکانیابی احداث تلهکابین گنجنامه، بحث طبیعت و آبشار و کوهستان الوند به ویژه میدان میشان که منطقه منحصربفردی است نابود میشد، ادامه میدهد: کارشناسان میگفتند از یک ضلع دیگر یعنی سمت جنوب غربی در بخش امامزاده، کوه و جاده «ماوشان» قدیم قرار است تله کابین مستقر شود تا به میدان میشان و قله الوند آسیب نزند و از سوی دیگر این طرح باعث میشد تا عشایر بومی که آنجا سکونت داشتند، از منطقه بیرون شوند و از بُعد دیگر پوشش گیاهی و جانوری را تحتالشعاع قرار داد، با این شرایط و در حالی که آسیبهای زیادی نیز تا کنون به الوند وارد شده، این سوال مطرح است که کدام بخشِ احداثِ تلهکابین به موفقیت رسید.
وی با اشاره به اینکه مجموعه دهکده تفریحی و توریستی گنجنامه یکی از مهمترین برندهای غرب کشور است که بخش خصوصی آن را اداره میکند، میافزاید: از سوی دیگر، این طرح زیاندهترین مجموعه بخش خصوصی در حوزه گردشگری در غرب کشور است که به ادعای مدیر عامل و اعضای شورای شهر همدان و شهردار همدان «در۲۰ سال گذشته یک ریال از تله کابین و مجموعه گردشگری عاید آنها نشده است» بنابراین نمیتوان گفت، این طرح موفق بوده است.
زندی به صحبتهای مدیرعامل تلهکابین گنجنامه که میگوید «هر ساله میلیاردها تومان اعتبار و وام و بودجه به این مجموعه تزریق میشود اما تا کنون هیچ بازگشتی نداشته است» اشاره میکند و اضافه میکند: در این شرایط چطور میگویند تلهکابین گنجنامه موفق است؟
او به وزش بادهای شدید در همدان که گاهی به ۱۲۰ کیلومتر در ساعت اشاره میکند که به تعطیلیهای گاه و بیگاه تلهکابین گنجنامه در طول سال منجر شده است، و ادامه میدهد: این تلهکابین در برخی از تعطیلات نوروز و در زمانهای زیادی در طول سال که فصل گردشگرپذیری همدان است، تعطیل میشود، چون به دلیل همین وزش بادها، نمیتواند مسافر جابجا کند. از سوی دیگر در محدودهی این مجموعه به جز سوییتهای اقامتی بقیه پروژهها مانند پاساژ و فروشگاه و رستوران نیز همگی زیانده شدهاند، شاید به همین دلیل نیز در طول یکی دو ماه گذشته اقدام به تعریض جاده برای آمدو شد کوهنوردان و آفرود سوارها کردهاند.
این فعال میراث فرهنگی همدان با اشاره به کوهتراشی در الوند و تهیهی طرحهایی که خبر از ایجاد سوییت در اطراف جاده دارد، میافزاید: تلهکابین گنجنامه در حریم کتیبههای گنجنامه و در عرصهی کوهستان الوند که ثبت ملی است، قرار گرفته، محوطهای که ضوابط حریم دارد.
او موفقیتِ ضمنی مطرح شده توسط مسوولان کرمانشاه برای تلهکابین گنجنامه را از آنجایی میداند که متولیان آن، هر ساله میلیاردها تومان اعتبار میگیرند و بخشی را برای تبلیغات واهی که گردشگر جذب نمیکند، هزینه میکنند و ادامه میدهد: مساله این است که آنها نتوانستهاند به عنوان یک جاذبهی تلهکابین را مطرح کنند، چون علاوه بر کتیبههای گنجنامه و کوهستان الوند، درهی عباسآباد نیز به خودی خود جاذبههای زیادی دارد و به همین دلیل، جاذبهی مصنوعی ساخته شدهی تلهکابین، زیرِ سایهی این جاذبههای تاریخی و طبیعی رفته است.
زندی با اشاره به صحبتهای مدیران مجموعه و سهامداران تلهکابین گنجنامه که ادعا میکنند که این محوطه تا کنون زیانده بوده و هیچ سودی نصیب آنها نکرده است، ادامه میدهد: