به گزارش ایسنا، روزنامه «فرهیختگان» در ادامه نوشت: چندصباحی است که خبر از جهشهای جدید و خطرناک کرونا نیست، آمار مرگومیر در کشورهایی که وضعیت وخیمی داشتند، مثل ایران، روند نزولی به خود گرفته و میزان مبتلایان هم کاهشی است. با این همه هنوز نگرانیها سر جای خودش باقی است. کرونا از همان دوسال پیش که سروکلهاش پیدا شده تا امروز نشان داده ویروس باهوشی است و اصلا نمیتوان رفتارهایش را پیشبینی کرد، بهزودی خودش را با شرایط هماهنگ میکند و حتی واکسن ها را دور میزند. در هر حال الان میتوان وضعیت را مثبت ارزیابی کرد و به آینده امیدوار بود. در این بین گمانهزنیهای امیدوارکنندهای هم نسبت به آینده وجود دارد که اصلا سوژه و بهانه اصلی این گزارش هم هستند. یکی از آنها، تبدیل شدن کرونا از یک بیماری پاندمیک (جهانی) به یک بیماری اندمیک (محلی) است. به زبان ساده یعنی تبدیل شدن این بیماری به چیزی شبیه آنفلوآنزا، سرخک یا سرخچه که در تمام دنیا همه گیر نیستند، قابل مهار و مقابلهاند و در عین حال وضعیت اضطراری را برای همه دنیا ایجاد نمیکنند. با واکسن و راهکارهای درمانی و غیردرمانی هم قابل مدیریت و کنترل است و از این غول بیشاخودم، به یک بحران ضعیفتر تبدیل خواهد شد ولی همه اینها فعلا در حد گمانهزنی و برآمده از وضع موجود بهعلاوه رفتار ما در آینده است. اینکه ما در ادامه مسیر مقابله با کرونا چه روندی را طی میکنیم، جریان سرمایهداری و سلطه سر کیسه کمکرسانی و اهدا و فروش واکسن را شل میکند یا نه و... همه و همه در آنچه آینده پیش خواهد آمد، موثرند.
۶ ماه تا کنترل کرونا؟ همهچیز به عدالت وابسته است
سوجیت سینگ، مدیر مرکز ملی کنترل بیماریهای هند (NCDC) در مصاحبه با NDTV گفت: «این همهگیری بسیاری از پیشبینیهای ما را زیر پا گذاشته است اما در ۶ ماه آینده به وضعیت بومی بیماری نزدیک میشویم و اگر مرگومیر و شیوع بیماری کنترل شود، میتوانیم بیماری را مدیریت کنیم. پاندمی کووید-۱۹ ممکن است در ۶ ماه آینده به یک بیماری اندمی تبدیل شود. به این معنی که این بیماری همچنان غالب است اما شدت آن کمتر و مدیریت آن آسانتر خواهد شد.»
اما این تنها اظهارنظر در ارتباط با کنترل قریبالوقوع کرونا در جهان و تبدیل شرایط آن از پاندمی به اندمی نیست و پیش از این نیز کارشناسان زیادی چنین پیشبینی را انجام داده بودند. برای مثال چندی پیش سومیا سوامیناتان، دانشمند ارشد سازمان بهداشت جهانی (WHO) گفته بود: «ممکن است وارد مرحلهای از بیماری بومی شویم که در آن سطح انتقال، پایین یا متوسط باشد اما شاهد انواع رشد ویروس مانند چندماه پیش نیستیم.»
این اظهارات و نظرها شاید بدون درنظر گرفتن الزامات ورود به چنین شرایطی خام و عبث باشند. مواجهه حدود دوساله و تجربهای که از سر گذراندیم به ما نشان داد که کوچکترین غفلتی در این گذار، تبعات جبرانناپذیری را بهدنبال خواهد داشت و به قیمت از دست رفتن جان میلیونها انسان در سراسر دنیا تمام خواهد شد. این الزامات چیست؟
در ادامه و در گفتوگو با کارشناسان حتما مفصلتر به این خواهیم پرداخت اما قبل از آن بهتر است به برخی موضوعها اشاره کنیم و صورتمساله را بهدرستی تعریف کنیم. چه اتفاق و تغییری در روند مقابله با کرونا افتاد که به یک شرایط نسبتا باثبات در این مقابله و جنگ رسیدیم و از آن مهمتر به روزهای آینده امیدوار شدیم؟ طبیعتا واکسیناسیون گسترده درکنار راهکارهای غیردرمانی! در جریان این امر، یعنی واکسیناسیون چه چالشهایی وجود داشت و دارد؟
یکی از اصلیترین این چالشها کمبود و عدم توزیع عادلانه واکسن در دنیاست. بهخوبی میدانیم که دنیا فقط کشورهای متمول اروپایی، آمریکایی و ... نیستند. کشورهای بسیاری وجود دارند که نه از نظر تکنولوژیک، نه زیرساختی، نه درمانی و بهداشتی و نه حتی فرهنگی مثل سایرین رشد نکردهاند و نمیتوانند و نتوانستهاند مقابله خوب و جدی در برابر این همهگیری داشته باشند. کشورهای توسعهنیافتهای که برای کوچکترین اقلام مقابلهای هم دچار مشکل بودند و هستند و نیاز دارند تا جریانی از خدمات در همه سطوح بهسمت آنها هم سرازیر شود. چرا؟ چون این بیماری مادامی که حتی در یک جای دنیا هم وجود داشته باشد و یک نفر هم به آن مبتلا باشد، امکان شیوع و همهگیری دارد و باید نهفقط در مرزهای یک کشور که درتمام دنیا کنترل شود و تمام مردم از خدمات بهداشتی و درمانی برابر بهره ببرند.
با علم به این مهم، حالا صفحه گوگل مرورگرهای خود را باز کنید و در ارتباط با احتکار و ذخیرهسازی واکسن مازاد در کشورهای متمول و سرمایهدار دنیا جستوجو کنید. میبینید که دنیا هم به فکر نیست و هر کشوری فقط کلاه خودش را محکم چسبیده که مبادا باد ببرد. برای نمونه به آخرین اظهارات و انتقادها از رویه کشورهای متمول دنیا در احتکار واکسن کرونا اشاره میکنم. گوردون براون نخستوزیر اسبق انگلیس که فرستاده ویژه سازمان ملل است، از جو بایدن رئیسجمهور آمریکا و دیگر رهبران گروه هفت خواسته تا فورا واکسنهای انبارهای آمریکا و اروپا را به آفریقا بفرستند.
براون در مقالهای که در نشریه ساندیمیرر منتشر کرد با استناد به یک پژوهش شرکت Airfinity نوشت: «کشورهای غربی حدود ۳۰۰ میلیون دوز واکسن را احتکار میکنند، درحالیکه تنها ۷۰ میلیون نفر در آفریقا تاکنون واکسینه شدهاند. تا کریسمس، حتی اگر هر بزرگسال اروپایی و آمریکایی هم دوز واکسن تقویتی را دریافت کرده و همه کودکان بالای ۱۲ سال نیز تزریق واکسن کرده باشند، غرب باز هم یکمیلیارد دوز مازاد خواهد داشت. ما در یک رقابت «تسلیحاتی» جدید هستیم - اینکه واکسنها را در سریعترین زمان ممکن به مردم برسانیم - اما این رقابتی تسلیحاتی است که در آن غرب افسار تامین واکسن را بهدست گرفته است. سلطه کشورهای ثروتمند بر ذخایر واکسن جلوی این را میگیرد که کوواکس، نهاد بینالمللی خرید واکسن به وعدهاش برای ارسال دومیلیارد واکسن به کشورهای فقیرتر در سال جاری میلادی عمل کند. این انبارسازی همچنان باعث بهتاخیر افتادن ارائه دوزهای واکسن از سوی کشورهای گروه هفت به آفریقا و کشورهای کمدرآمد شده است.» پس آن نگاه خوشبینانه به آینده و دنیای بدون کرونا با شروطی قابلدستیابی است و یکی از آنها هم رعایت عدالت در تامین نیازها از سوی کشورهای اروپایی و آمریکایی است.
همه دنیا باید بدانند که در مواجهه با کرونا همه در یک کشتی هستیم
در ارتباط با این وضعیت و تشریح شرایط دنیای بعد از پاندمی و تبدیل شدن به شرایط اندمی کرونا ابتدا با سیدعلیرضا ناجی، رئیس مرکز ویروسشناسی بیمارستان مسیحدانشوری گفتوگویی انجام دادیم و او در این رابطه گفت: «وقتی تا ۶ ماه آینده واکسیناسیون جلو برود و سطح پوشش بالاتری از آن را داشته باشیم، بیماری از حالت پاندمی که همهگیری جهانی است به یک بیماری اندمیک تبدیل میشود که مخصوص مناطق خاصی است. میتوان تصور کرد چیزی شبیه به آنفلوآنزا است. هرسال این بیماری اندمی در سراسر دنیا وجود دارد ولی با شیوع کمی روبهرو و در برخی نقاط بیشتر و در برخی کمتر است. با توجه به واکسیناسیون در افرادی که لازم است (آنهایی که فاکتورهای خطر دارند و باید تزریق کنند) این معضل یک بیماری محلی میشود، بهصورت بومی درمیآید و به منطقه خاصی تعلق میگیرد و راههای پیشگیری آن هم وجود دارند. هم واکسیناسیون و هم تا آن زمان داروهایی خواهیم داشت که بتوانیم درمان موثرتری از کووید را داشته باشیم. درباره پیشبینی ۶ ماه آینده توسط متخصصان و سازمان بهداشت جهانی، بالاخره این سازمان با پیشبینیهایش و با صندوق کوواکس احتمالا این برنامهریزی را داشته که واکسن بهصورت عادلانه بین کشورهای مختلف پخش شود و تمام اینها منوط است به که این اتفاق رقم بخورد، یعنی درصدی از مردم در تمام دنیا واکسن را دریافت کنند و اندمیک شدن آن بهخاطر همین موضوع است که شاید یکسری از کشورها نداشته باشند و بهنظر من این کار هم خیلی معقول نیست. سازمان بهداشت جهانی تعهد دارد - همانطور که درباره بیماریهای دیگر این کار را کرده است - کمک کرده و بسترهای لازم را ایجاد کند و برای آن کشورها واکسن ارزانقیمت را که تولید انبوه دارند، تهیه کند و به آن کشورها بفرستد و بتوانند واکسیناسیون را انجام دهند، همانطور که درباره فل