به گزارش ایسنا، شورای عالی فضایی، نام عالیترین مرجع رسیدگی به مسائل فضایی ایران است و زیر نظر رئیسجمهور، به مسائل مربوط به این حوزه رسیدگی میکند.
رئیس جمهور، رئیس این شورا است و وزرای ارتباطات و فناوری اطلاعات، علوم، تحقیقات و فناوری، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، امور خارجه، صنعت، معدن و تجارت، راه و شهرسازی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران از اعضای این شورا هستند و رئیس سازمان فضایی ایران به عنوان دبیر شورا، در جلسات این شورا حضور دارند. در غیاب رئیس جمهور ریاست جلسه برعهده معاون اول رئیسجمهور خواهد بود.
اولین جلسه شورای عالی فضایی در دولت سیزدهم بعد از ۱۰ سال وقفه در روز ۵ آذرماه برگزار شد.
برگزاری نمایشگاهی از دستاوردهای حوزه فضایی از برنامههای جنبی این جلسه بوده است و در حالی شرکتهای دانش بنیان بسیاری مرتبط با این حوزه تشکیل شده است، ولی این نمایشگاه بدون حضور این شرکتها برگزار شد و دستاوردهای این حوزه به رییس جمهور معرفی شد.
به گفته رییس کنسرسیوم شرکتهای فعال در حوزه فضایی اکنون که عزم دولت سیزدهم بر توسعه صنعت فضایی است، بهتر است به فناوران و نوآوران این حوزه توجه داشته باشند، چرا که در دنیا بعد از یک پوستاندازی در این حوزه، اکنون این شرکتهای بخش خصوصی هستند که با هزینههای کمتر اقدام به تسخیر فضا کردهاند.
رویکرد سنتی جایگزین رویکرد نیاز محور!
دکتر حسین شهرابی، رییس کنسرسیوم شرکتهای فعال در حوزه فضایی در گفتوگو با ایسنا، با ابراز خرسندی از برگزاری جلسه شورای عالی فضایی، گفت: از منظر دیگر این موضوع نگرانیهایی را ایجاد کرده است؛ چرا که دغدغههایی که ما از قبل پیش بینی کرده بودیم، در حال بروز و ظهور است.
وی با اشاره به دغدغهها و نگرانیهای موجود در حوزه فضایی، توضیح داد: بعد از یک دوره بی مهری به صنعت فضا، بازگشت به فضا با رویکرد سنتی شکل گرفته است، نه رویکرد مورد نیاز کشور.
شهرابی رویکرد سنتی صنعت فضا را توجه به بازیگران دولتی در حوزه فضایی عنوان کرد و یادآور شد: در این رویکرد تمرکز بر بازیگران دولتی و بودجه دولتی برای دستیابی به یکسری از اهداف است که این رویکرد در زمان خودش مناسب بود و با این رویکرد کشور صاحب پرتابگر شد و توانستیم ماهواره بومی بسازیم که اقدامات خوبی بوده است.
رییس کنسرسیوم شرکتهای دانش بنیان فعال حوزه فضایی، اضافه کرد: ولی در همان زمانی که ما صاحب ماهواره و پرتابگر بومی شدیم، در آن زمان دنیا در صنعت فضایی در حال پوست اندازی بود که بر اساس آن شرکتهایی مانند اسپیس ایکس و با فاصله چند سال شرکتی مانند پلنت لب با رویکرد بازیگری جدی بخش خصوصی در حوزه فضایی در حال شکل گیری بوده است به این معنا که در آن زمان دنیا از زیست بوم دولتی به زیست بومی خصوصی در حال مهاجرت بوده است.
وی ادامه داد: الان که عزم کشور به بازگشت به سمت فضا معطوف شده، باید با این رویکرد جدید به صنعت فضایی بازگردیم و اگر بخواهیم با رویکرد گذشته به این صنعت رجوع کنیم، اتفاق خاصی نخواهد افتاد.
شهرابی خاطر نشان کرد: ما طی نامهای که برای رییس جمهوری ارسال کردیم، این نکته را به استحضار ایشان رسانده بودیم که اگر بخش خصوصی و مردمی شدن صنعت فضایی جدی گرفته شود، کشور میتواند گامهای بزرگی بردارد و در عرصه بین الملل میتواند جایگاه مناسبی برای خود داشته باشد.
وی اظهار کرد: ولی اگر رویکرد سنتی باشد، اتفاق جدیدی در کشور رخ نمی دهد، ضمن آنکه دولت توان این را ندارد که قادر به پشتیبانی از این حوزه باشد.
برگزاری نمایشگاهی فضایی با حضور بازیگران سنتی فضا
رییس کنسرسیوم شرکتهای فعال در حوزه فضایی با اشاره به برگزاری نمایشگاهی از دستاوردهای فضایی در حاشیه جلسه شورای عالی فضایی، گفت: با توجه به نحوه برگزاری این نمایشگاه برداشت ما از این نمایشگاه این است که بازیگران گذشته صنعت فضایی کشور تمایل نداشتند که بازیگران جدید و از بخشهای خصوصی در این عرصه عرض اندام کنند و به نظر میرسد که دست اندرکاران این نمایشگاه نخواستند اتفاقاتی که در بخش خصوصی رخ داده است، دیده شود.
شهرابی تاکید کرد: در صورتی که این واقعیات و دستاوردهای بخش خصوصی در این حوزه دیده میشد، متوجه میشدند که همان اقداماتی که در صنعت فضایی با منابع انسانی متعدد و زیاد انجام میشود، همان اقدامات در بخش خصوصی با نیروی انسانی بسیار کمتر در حال انجام است.
وی ادامه داد: علاوه بر آن پروژههای فضایی که در بخش دولتی با اعتباراتی نزدیک به ۱۰ تا ۱۵ میلیون دلار در حال انجام است، در بخش خصوصی در حد یک تا ۲ میلیون دلار قابل انجام است.
این فعال صنعت فضایی خاطر نشان کرد: زمانی که این تفاوتها با هم مقایسه میشود، بازیگران سنتی این حوزه احساس خطر خواهند کرد.
شهرابی با انتقاد نسبت به نبود بخش خصوصی در این نمایشگاه، یادآور شد: پیشنهاد میشود که تیم رییس جمهور باید نگاهشان در این صنعت به سمت تیمهای نوآفرین و خلاق و جوان باشد، نه به سمت تیمهای سنتی؛ در غیر این صورت کشور در این حوزه پیشرفت نخواهد کرد.
وی ادامه داد: تصور میشود نمایشگاهی در این حوزه برگزار شد و بازیگرانی که در این نمایشگاه دعوت شدند تا پیشرفتهای این صنعت را به رییس جمهور ارائه دهند، همگی بخش دولتی بودند و حال این سوال مطرح است که رییس جمهور چگونه بداند که کنسرسیومی از شرکتهای دانشبنیان تشکیل شده است که یک ماهواره با رزولوشن بهتر از ۴ متر با قیمت یک دهم بخش دولتی در زمانی به مراتب کمتر در دست ساخت دارد.
شهرابی افزود: پروژهای که ما در مدت ۲ سال اجرا کردیم، تنها مطالعات امکان سنجی ماهواره مشابه آن در بخش دولتی ۳ سال طول کشیده است.
رییس کنسرسیوم شرکتهای فعال در حوزه فضایی با طرح این سوال که اگر این مقایسهها صورت نگیرد، رییس جمهور از کجا باید بداند که مسیر درست در این حوزه کدام است، گفت: برداشت من این است که بازیگران سنتی که برگزاری این نمایشگاه را بر عهده داشتند، تعمدا نمی خواستند بخش خصوصی دیده و نمیخواستند خروجی جهشی بخشهای خصوصی در این صنعت عرضه شود.
انتقاداتی که به سازمان فضایی وارد است
وی گفت: قاعدتا برگزاری چنین نمایشگاهی باید با سازمان فضایی باشد، چون این سازمان دبیر شورای عالی فضایی است و اگر سازمان فضایی نیز در جریان برگزاری این نمایشگاه نبوده است، جای سوال است.