یکشنبه ۱۲ دی ۱۴۰۰ | ۰۳:۱۵
تصمیمات بنزینی و تبعات آن

تصمیمات بنزینی و تبعات آن

انتشار نامه محرمانه معاون اقتصادی رئیس جمهور درباره اجرای طرح بازتوزیع یارانه بنزین در کیش و قشم در فضای مجازی و در پی آن اظهارات وزیر نفت در مورد اجرای تدریجی این طرح در کشور نگرانی‌هایی را بین اقشار مختلف مردم خصوصا در زمینه تورم و افزایش قیمت در کالاها ایجاد کرده که انتظار می‌رود تمهیدی برای آن صورت گیرد.

به گزارش ایسنا، در نامه محرمانه‌ای که شب اول دی ماه در فضای مجازی منتشر شد، اجرای طرح بازتوزیع یارانه بنزین از طریق ارائه سهمیه بنزین به افراد به‌جای خودروها به‌صورت آزمایشی در جزایر قشم و کیش پیش بینی شده بود؛ طرحی که به دنبال عادلانه کردن یارانه‌های توزیعی است تا خانوارهای فاقد خودرو نیز بتوانند از این یارانه استفاده کنند؛ چراکه براساس گزارش‌های رسمی در ایران سالانه حدود ۸۵ میلیارد دلار یارانه پنهان پرداخت می‌شود که حجم بالایی از آن به سوخت و بویژه بنزین، با مصرف روزانه حدود ۱۰۰ میلیون لیتر اختصاص دارد.

جواد اوجی وزیر نفت هم روز دوشنبه هفته گذشته با تشریح جزییات طرح یارانه بنزین و با بیان اینکه دولت سیزدهم قصد افزایش قیمت بنزین را ندارد، گفت: این دولت مصمم است به آن دسته از افرادی که صاحب خودرو نیستند و تاکنون از یارانه بنزین بی‌بهره مانده‌اند، یارانه بدهد. درحقیقت دولت قصد دارد که بنزین را به صورت عادلانه بین همه مردم توزیع کند و همه هموطنان از این نعمت بهره‌مند شوند. اقدامات کارشناسی این طرح در دست انجام است، قرار است در ابتدا این طرح در جزایر کیش و قشم به صورت پایلوت و آزمایشی اجرا و پس از آن نیز در سراسر کشور اجرا شود.

وی با تاکید بر اینکه هیچ افزایش قیمتی در کار نیست، گفت: تمام مردم چه کسانی که صاحب خودرو هستند و چه کسانی که خودرو ندارند، بر حسب کارت ملی و با شرط اینکه یک سال در ایران اقامت داشته باشند، در ابتدای این طرح، ماهانه ۱۵ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی به آنها تعلق می‌گیرد و دریافت کنندگان می‌توانند آن را استفاده کرده و یا به‌صورت اعتباری از بخش ریالی آن استفاده کنند. قرار است در این طرح همه مردم از یارانه بنزین استفاده کنند و جزو طرح‌هایی است که برای دولت هزینه دارد ولی در نهایت همه مردم بهره‌مند خواهند شد.

جلیل سالاری معاون وزیر نفت هم روز سه‌شنبه هفته گذشته با بیان اینکه در این مرحله سهمیه خودروهای عمومی تغییر نخواهد کرد، گفت: در این طرح به ازای هر نفر ١۵ لیتر واریز می‌شود، همچنین تمهیداتی دیده شده تا در این طرح پایلوت خانواده‌هایی که تعداد نفراتشان کمتر از سقف ۶٠ لیتر باشد، همان سهمیه ۶٠ لیتر را دریافت کنند.  

احمد وحیدی وزیر کشور نیز در پاسخ به این پرسش که آیا قرار است بنزین گران شود؟ با بیان اینکه «بنزین گران نخواهد شد»، تاکید کرد: فعلا قراری برای گران شدن بنزین وجود ندارد.

طبق اعلام مسئولان منطقه آزاد کیش، در طرح جدید بنزین که قرار است به صورت آزمایشی در این جزیره اجرا شود، قیمت بنزین تغییر نمی کند، بلکه به ازای هر کارت ملی ۲۰ لیتر بنزین تعلق می‌ گیرد؛ به طوری که ارائه بنزین یارانه‌ای با ۱۵۰۰ و آزاد ۳۰۰۰ تومان ادامه دارد ولی به جای شارژ کارت سوخت بر اساس پلاک، به هر کارت ملی که مالک آن ساکن ایران و حداکثر یکسال است که از ایران خارج نشده و در کیش ساکن است ماهانه ۲۰ لیتر معادل بنزین تعلق می‌گیرد. همچنین هیچ تغیری هم در وضعیت بنزین خودروهای دیزلی با هر نوع کاربری ایجاد نخواهد شد ولی خانواده این افراد نیز در این طرح مورد توجه قرار گرفته و سهمیه ای مانند  بقیه دریافت می کنند.

علی بهادری جهرمی سخنگوی دولت هم در نشست خبری روز سه‌شنبه خود در پاسخ به پرسشی در زمینه شایعه افزایش قیمت بنزین تاکید کرد: هیچ طرحی برای افزایش قیمت بنزین در دستور کار دولت قرار ندارد. دولت به دنبال توزیع عادلانه تر یارانه بنزین است و طرحی برای توزیع عادلانه‌تر یارانه بنزین به صورت آزمایشی در دو جزیره پیش بینی شده است که براساس این طرح بنزین به افرادی که خودرو هم ندارند اختصاص می یابد. 

وی با بیان اینکه تا پیش از این یارانه بنزین به دارندگان خودروها اختصاص پیدا می‌کرد که ناعادلانه‌ بود چرا که بخشی از مردم فاقد خودرو هستند و یارانه ای یا معادل آن به ایشان تعلق نمی‌گرفت، افزود: موضوع دیگر اینکه برخی از مردم چند خودرو داشتند و چند برابر افرادی که یک خودرو دارند از این یارانه استفاده می‌کردند. بنابراین برای اینکه یارانه بتواند توزیع عادلانه‌تری داشته باشد، طرح این است که بنزین یارانه‌ای به افراد اختصاص پیدا کند. اما تاکید می شود قیمت بنزین قرار نیست هیچ تغییری بکند.

او کنایه‌ای هم به موضوع افزایش قیمت بنزین در دولت قبل زد و گفت: دولت سیزدهم، اهل تصمیمات یک شبه و خبرهای تلخ صبح جمعه نیست، این دولت، دولت مردمی است نه دولت امنیتی. دولت سیزدهم صادقانه با مردم گفت و گو می کند. اینگونه نگرانی ها و شایعات ناشی از بی صداقتی و نامحرم دانستن مردم در گذشته است که به اعتماد عمومی آسیب رسانده است و از گذشته برای این دولت به ارث گذاشته شده است. هر برنامه ای که برای اصلاح ساختارهای بودجه ریزی، بانکی، ارزی، یارانه ای و غیره باشد که در بدنه کارشناسی و تصمیم گیری دولت به جمع بندی و تصمیم قطعی برسد را اعلام خواهیم کرد و مردم را از قبل در جریان هر برنامه اصلاحی قرار می دهیم.

اما آثار و تبعات اجرای این طرح چیست؟ آیا امکان ایجاد تورم در پی اجرای این طرح وجود دارد و آیا جامعه تاب عواقب این طرح را دارد یا خیر؟

نباید با بنزین و گاز مدام در جامعه تنش ایجاد کنیم

فریدون عباسی عضو کمیسیون انرژی مجلس در همین رابطه گفت: در اصل هر طرحی در حوزه انرژی باید مراحل کارشناسی را طی کرده و در اندیشکده‌های مختلف مورد بررسی قرار گیرد، سپس در کامپیوتر آنچه که طراحی شده به مدل تبدیل و اجرا شود و نتایج آن سنجیده شود. طرح‌هایی با این اهمیت باید دارای پیوست‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و روانی باشد. از سال گذشته این مسائل موجود بود و هر کسی یک طرح بنزینی ارائه می‌کرد.

وی افزود: یک طرح وان مطرح شد و ما نیز در کمیسیون انرژی بر روی این طرح متمرکز شدیم. یک‌سری اشکالاتی را به این طرح وارد دانستیم و گفتیم که در اجرا ممکن است این مشکلات را ایجاد کند. طرح وان مخفف واحد انرژی بود. بر اساس این طرح یک عدد وان به هر فرد یا هر خانوار اختصاص می‌یابد و اختیار به افراد داده می‌شود. یک‌بار برای همیشه تکلیف یارانه بر روی همه حامل‌های انرژی مشخص می‌شود. به مردم اختیار داده می شود که شما دوست دارید چه حامل انرژی را مصرف کنید. هر فرد یک یارانه دارد که می تواند آن را بر روی هر حامل انرژی که می‌خواهد مصرف کند. این طرح درست بود و باید اجازه می‌دادند بر روی آن کار شود. این طرح در کمیته‌های کارشناسی در حال بررسی است.

نماینده مردم کازرون در مجلس، تصریح کرد: این طرح به آخر دولت گذشته خورد و دولت جدید بر روی کار آمده است و حال تصویر نامه‌ای در فضای مجازی منتشر شده که حکایت از اجرای طرح بازتوزیع یارانه بنزین از طریق ارائه سهمیه بنزین به افراد به‌جای خودروها به صورت آزمایشی در جزایر قشم و کیش دارد. بنده نیز این نامه را در فضای مجازی دیدم و در فضای رسمی آن را ندیده‌ام. ولی مسئله از یک منطقی هم برخوردار است. بعد از این‌که یک کار کارشناسی صورت گرفته، حال در یک مقیاس کوچک اجرا خواهد شد. این مقیاس کوچک نیز منطقه آزاد قشم و کیش است که برای این امر مناسب است چراکه مردم در آنجا به نرخ آزاد عادت دارند.

وی همچنین گفت: باید حتما در یک مقیاس کوچک این طرح اجرا شود. منطقه آزاد نیز انتخاب خوبی است. بنده استقبال می‌کنم که بعد از بررسی این طرح بر روی کاغذ و مدل‌سازی آن در کامپیوتر حال در عالم واقعی در یک مقیاس اجتماعی کوچک اجراء شود. ولی نظر بنده بر این است ما زمانی باید این مسائل را مطرح کنیم که همزمان با این موضوع ما تکلیف حقوق و دستمزد را در کشور مشخص کرده باشیم. نمی‌شود یک‌باره دلار این جهش‌ها را داشته باشد اما حقوق‌ها متناسب با آن افزایش نیابد. در ابتدا نظام حقوق و دستمزد در کشور باید اصلاح شود سپس یارانه‌ها تغییر کند. اگر خط فقر ۱۰ میلیون تومان است کارمند و کارگر چقدر درآمد دارند. کسی که کار می‌کند نباید فقیر باشد و درآمد آن زیرخط فقر باشد. اگر کارمند و کارگر طبق آمار بانک مرکزی و سایر مراکز آماری، فقیر