مجید جلالی در گفت‌وگویی تفصیلی با ایسنا، درباره زندگی ورزشی خود به صحبت پرداخت. او در این گفت‌وگو به مرور خاطرات خود از فوتبال پرداخت و عنوان کرد برخی با طرح اتهاماتی نظیر جادوگری قصد ضربه زدن به او را داشتند. جلالی در این گفت‌وگو اشاره‌ای هم به دیدار هفته پایانی لیگ ششم که منجر به قهرمانی استقلال شد داشت و عنوان کرد زمانی که سرمربی فولاد بود، برخی به او پیشنهاد دادند برابر ذوب‌آهن شکست بخورد تا این تیم قهرمان لیگ ششم شود و در عوض فولاد در جام حذفی برابر ذوب‌آهن به برتری برسد و راهی فینال شود.
در ادامه گفت‌وگوی مجید جلالی را با ایسنا می‌خوانیم:
*درباره شروع فوتبال‌تان صحبت کنید. مجید جلالی فوتبال را از کجا شروع کرد؟
اگر بخواهم به این سوال پاسخ بدهم باید بگویم دقیقا نمی‌دانم از کی فوتبال وارد زندگی من شد چون از زمانی که یادم می‌آید در کوچه‌ها به دنبال یک توپ بودیم و فوتبال بازی می‌کردیم. من از ۱۲ سالگی یک تیم محلی تشکیل داده بودم و با تیم‌های محلی خودمان فوتبال بازی می‌کردیم اما به طور کلی از سال ۱۳۵۲ به صورت حرفه‌ای وارد یک تیم فوتبال شدم. در حوالی خیابان عارف یک زمینی بود که نام‌اش غیایی بود. برادران غیایی آن زمین را ساختند تا محلی‌ها بتوانند فوتبال بازی کنند. در آن زمین یک تیم به اسم البرز که در دسته سه باشگاه‌های تهران بازی می‌کرد حضور داشت و یک تیم دیگر هم که نام‌اش جوانان بود در آنجا بازی می‌کرد. تیم البرز زیر نظر ناصر عبدی کار می‌کرد که اولین مربی من محسوب می‌شود. من در آن زمین فوتبال بازی می‌کردم و کم کم زندگی فوتبالی من شکل گرفت. در آن زمان بزرگانی چون ناصر عبدی، غلام مرتضی‌زاده و مسعود غیایی حضور داشتند. آن‌ها به ما فقط فوتبال یاد نمی‌دانند بلکه آداب و معاشرت را هم می‌آموختند تا افراد باشخصیتی بشویم.
تمام کسانی که در آن زمین فوتبال بازی کردند مدیون این عزیزان هستند. من در سال ۱۳۵۳ برای تیم البرز بازی کردم و به مرور همان تیم نام‌اش به ابومسلم تغییر پیدا کرد و ما از دسته سه به دسته دو آمدیم و در ادامه به دسته یک باشگاه‌های تهران رسیدیم. من یک مهاجم بودم که هم در گوش چپ و هم در گوش راست بازی می‌کردم. بعد از انقلاب تیم‌ها را رده‌بندی کردند و ما به دسته دو رفتیم و در ادامه توانستیم به دسته یک باشگاه‌های تهران صعود کنیم. در ادامه ما تیمی داشتیم که در زمین‌های خاکی مسابقه می‌داد که نام‌اش وحدت بود. از همان جا تیم وحدت شکل گرفت و من برای این تیم بازی کردم. از سال ۵۸ تا ۶۵ برای وحدت بازی کردم و بعد از اینکه فوتبال را کنار گذاشتم همان موقع سرمربی تیم وحدت شدم. مدتی هم برای شاهین بازی کردم و از این بابت بسیار خوشحالم که در باشگاه‌هایی بازی کردم که صاحب مکتب بودند. این باشگاه‌ها هم به اخلاق و هم به مباحث فنی بازیکنان اهمیت می‌دانند. تا سال ۱۳۶۵ همزمان با اینکه فوتبال بازی می‌کردم مربی تیم جوانان و نوجوانان وحدت بودم و از سال ۱۳۶۵ هم به طور رسمی وارد عرصه مربی‌گری شدم.
*آیا در طول دوران بازیگری به تیم ملی هم دعوت شدید؟
بله، در دوره آقای ناصر ابراهیمی در مقطعی به تیم ملی دعوت شدم و در ادامه نام من خط خورد. آن زمان ۴۴ نفر به تیم ملی دعوت شده بودند که من تا ۳۲ نفر پایانی در تیم بودم. در ادامه کنار رفتم.
*شما از فوتبالیست‌هایی بودید که پیش از انقلاب هم بازی کردید و بعد از انقلاب هم در تیم وحدت حضور داشتید. می‌خواهیم تفاوت‌های فوتبالی قبل و بعد از انقلاب را تشریح کنید؟
پیش از انقلاب بدنه فوتبال در ایران حالت محلی داشت. جام‌های محلی رواج زیادی داشت. ما یک لیگ تخت جمشید داشتیم که بازیکنان بزرگ در آن لیگ بازی می‌کردند و لیگ هم مربوط به باشگاه های دسته یک تهران می‌شود که یک سطح از جام تخت جمشید پایین‌تر بود. در ادامه با وجود اینکه دسته دو و دسته سه هم در تهران وجود داشت اما بیشتر بازی‌های محلی رواج داشت. آن زمان در محله‌ای که ما زندگی می‌کردیم نزدیک به ۲۵ زمین خاکی وجود داشت و بازیکنان در آن زمین‌ها بازی می‌کردند. الان شرایط فرق کرده است و با وجود اینکه برخی بچه‌ها استعداد کافی دارند اما جایی برای بازی کردن ندارند. هر کسی پول داشته باشد می‌تواند فرزندش را به یک مدرسه فوتبال بفرستد اما کسی که پول نداشته باشد چنین امکانی ندارد. اما در زمان ما زمین‌های خاکی رواج داشت و مربیان تیم‌های محلی بودند و بازی‌ها برگزار می‌شد. خاطرم هست قدیم اگر به سمت کوهسنگی یعنی انتهای خیابان پیروزی می‌رفتید بیش از ۲۰ زمین خاکی وجود داشت که در آن ها مسابقات برگزار می‌شد.
*خیلی از فوتبالیست‌های قدیمی می‌گویند قبل از انقلاب فوتبال در بخش خصوصی اداره می‌شد و به همین خاطر پول‌های زیادی هم به بازیکنان پرداخت می‌کردند. شما این موضوع را قبول دارید؟
بله در باشگاه‌های بزرگ پول‌های خوبی پرداخت می‌شد. مثلا در باشگاه تهران جوان به بازیکنان ماهی ۲۰۰ تومان می‌دادند. با این پول بازیکنان هزینه رفت و آمد و خورد و خوراک خود را تأمین می‌کردند. البته در رده‌های بالاتر پول‌های بیشتری هم پرداخت می‌شد. یادم می‌آید در تیم دارایی به برخی بازیکنان تا ۱۰۰۰ تومان هم پرداخت می‌کردند.
سال ۱۳۵۳ زمانی که بازی‌های آسیایی در تهران برگزار شد وقتی خارجی‌ها به اینجا می‌آمدند با تعجب نگاه می‌کردند. در آن زمان وضعیت اقتصادی نه در کشورهای عربی خوب نبود و در ژاپن و کره هم اوضاع مناسب نبود. ژاپنی‌ها و کره‌ای در ایران کارگری می‌کردند.
*پیش از انقلاب تیم ملی فوتبال ایران سه بار به طور پیاپی قهرمان جام ملت‌های آسیا شد اما بعد از انقلاب این مهم شکل نگرفت. دلیل‌اش را چه می دانید؟
واقعیت این است که از اواخر دهه ۴۰ وضعیت اقتصادی در ایران خوب شده بود و نتیجه آن این بود که فوتبال هم از این شرایط اقتصادی بهره‌مند بود اما این حالت در سایر کشورهای آسیا وجود نداشت. خاطرم هست سال ۱۳۵۳ زمانی که بازی‌های آسیایی در تهران برگزار شد وقتی خارجی‌ها به اینجا می‌آمدند با تعجب نگاه می‌کردند. در آن زمان وضعیت اقتصادی در کشورهای عربی هنوز خوب نبود و در ژاپن و کره هم اوضاع مناسب نبود. ژاپنی‌ها و کره‌ای در ایران کارگری می‌کردند. همان طور که گفتم وضعیت اقتصادی خوب بود و به همین خاطر در فوتبال هم اوضاع بهتر بود. آن زمان بازی‌های تدارکاتی تیم ملی با تیم‌هایی چون آرژانتین و فرانسه برگزار می‌شد. در آن سال‌ها کشورهای آسیایی خیلی در فوتبال سرمایه‌گذاری نکرده بودند و فوتبال ما سرمایه‌گذاری خوبی انجام داده بود و پیشرفت کرده بود. در آن زمان رقیب ایران در آسیا تیم برمه بود و در مقطعی هم تایلند تیم خوبی شده بود. در ادامه ژاپن و کره روی فوتبال سرمایه‌گذاری کردند و به پیشرفت رسیدند.
من فکر می‌کنم به این دلیل بود که ما در آن سال‌ها به قهرمانی می‌رسیدیم و جام‌هایی به دست آوردیم. زمانی که ما لیگ تخت جمشید را برگزار می‌کردیم در آسیا لیگ چندانی وجود نداشت. همان سالی که تیم ملی در کویت بازی کرد اگر جنگ نمی‌شد شاید باز هم به قهرمانی می‌رسیدیم چون همان تیم بود که به قهرمانی رسیده بود و دوباره به کویت رفته بود. ما در اوایل انقلاب با جنگ روبه‌رو شدیم که همین امر باعث تعطیلی فوتبال شده بود. آن زمان اولویت با جنگ بود و اگر مسابقه‌ای هم برگزار می‌شد به فاصله هر یک ماه بود. اینکه بعد از انقلاب فوتبال ما ۱۰ سال ساکن بود و پیشرفتی نداشت، تأثیر زیادی روی شرایط فوتبال بعد از انقلاب داشت.
*بعد از پایان جنگ و در دهه ۷۰ فوتبال تقریبا شکل گرفت و هزینه‌های زیادی هم برای باشگاه‌ها شد. چرا در این سال‌ها تیم ملی فوتبال ایران نتوانسته به قهرمانی آسیا برسد و یا حتی هیچ کدام از باشگاه‌های ایرانی نتوانسته‌اند قهرمانی لیگ قهرمانان آسیا بشوند؟
قطعا بعد از دهه ۶۰ در فوتبال سیاست‌گذاری خوبی نشد و به فوتبال به عنوان ورزشی که می‌تواند یک قدرت نرم باشد نگاه نشد. باید بپذیریم که فوتبال خوب مدیریت نشد و آن‌هایی که سیاست‌گذاری کردند تصمیمات اشتباهی داشتند. در این برهه زمانی کسانی می‌آمدند و در فوتبال مدیریت می‌کردند که فوتبال را نمی‌شناختند. وقتی این فضا فراهم می‌شود افراد فرصت‌طلبی هم که بیرون فوتبال هستند تلاش می‌کنند خودشان را وارد این مقوله کنند و از سود مالی آن بهره ببرند. در دهه ۷۰ پول بی‌حساب و کتابی وارد فوتبال شد که برای افراد فرصت‌طلب منافع مالی زیادی ایجاد کرده بود. آن‌ها شبکه‌هایی ایجاد کردند که خیلی از مسائل را در اختیار بگیرند.
برخی مدیران با وجود اینکه افراد سالمی بودند هم مجبور بودند با این افراد کار کنند. یعنی مدیران فوتبال آن زمان مجبور بودند با این افراد کار کنند و براساس نظرات آن‌ها افرادی را بیاورند و ببرند. به همین خاطر هر روز شرایط بدتر شد. بعد از دهه ۶۰ برای فوتبال تبلیغات زیادی انجام شد اما مدیریت خوبی انجام نشد. شما ببینید الان نزدیک به ۳۶ هزار مدرسه فوتبال در کشور وجود دارد اما امسال هیچ پدیده‌ای در لیگ برتر ندیدیم. این به خاطر این است که در مدارس فوتبال برای سود مالی کار می‌کنند نه اینکه به دنبال بازیکن‌سازی باشند. قطعا شما هر چیزی که به دنبال آن باشید به آن می‌رسید. مدارس فوتبال هم برای سود مدیران آن تشکیل شده است. همان طور که گفتم در فوتبال خوب سیاست‌گذاری نشد.
دراوایل انقلاب می‌گفتند ما اصلا به فوتبال فضا بدهیم یا خیر. برخی می‌گفتند فوتبال برای غربی‌ها است و باید تعطیل شود. اما برخی هم می‌گفتند ما می‌توانیم برویم و در این بازی‌های بین‌المللی قهرمان بشویم و آنجا شعار الله اکبر بدهیم و انقلاب را صادر کنیم.
*در اوایل انقلاب فوتبال در ایران تعطیل شد و بعد با جام شهید اسپندی شروع شد. البته در آن سال‌ها بازی‌ها به صورت استانی برگزار می‌شد و لیگ سراسری نداشتیم. از آن سال‌ها برایمان بگویید؟
وقتی انقلاب شد می‌خواستند به علاقه مردم توجه کنند و فوتبال ادامه داشته باشد اما از طرفی اولویت با جنگ بود و نمی‌خواستند فوتبال خیلی داغ بشود. بحث‌هایی در آن زمان بود که ما اصلا به فوتبال فضا بدهیم یا خیر. برخی می‌گفتند فوتبال برای غربی‌ها است و استدلال‌شان این بود که فوتبال را انگلیسی‌ها آوردند و باید تعطیل شود. اما برخی هم استدلال‌هایی می‌آورند و می‌گفتند ما می‌توانیم برویم و در این بازی‌های بین‌المللی قهرمان بشویم و به جای اینکه جام را بالای سر ببریم، پرچم را بالای سر ببریم و انقلاب را صادر کنیم. این بحث‌ها در آن زمان وجود دارد و مقالاتی در برخی نشریات منتشر می‌شد. سوال اساسی هم این بود که فوتبال هدف باشد یا یک وسیله. اوایل دهه ۶۰ هم کسانی در فوتبال مسئولیت داشتند که نگاه‌شان این بود که به فوتبال نباید پروبال داده شود. آن‌ها طرحی آوردند که به طرح منطقه‌ای مشهور شد و یا طرح دیگری را به اجرا گذاشتند به نام طرح ۲۷ ساله‌ها که براساس آن بازیکنان بعد از ۲۷ سال نباید بازی می‌کردند. آن زمان شرایط طوری بود که وقتی یک بازی انجام می‌شد و قرار بود ۵۰۰۰ نفر تماشاگر بیاید اما به یک باره ۷۰۰۰ نفر می‌آمد و می‌گفتند بازی را تعطیل کنید و باید یک ماه صبر می‌کردیم تا بازی بعدی انجام شود. همان موقع به خاطر این شرایط بازی‌های محلات رونق داشت. آن زمان من هم در اوج فوتبال بودم و می‌توانستم به باشگاه‌های خوب بروم اما فوتبال رونق نداشت و ما در زمین خاکی بازی می‌کردیم. اواخر دهه ۶۰ مسئولینی که مدیریت فوتبال را در اختیار گرفتند با دیدگاه‌های جدیدی آمدند. آن‌ها فکر می‌کردند باید به فوتبال رسیدگی شود و این شرایط در حالی رقم می‌خورد که به اواخر جنگ رسیده بودیم. اینجا بود که من فوتبال را کنار گذاشته بودم و وارد عرصه مربی‌گری شده بودم. خاطرم هست وقتی از سربازی آمدم به تمام اداره‌های آموزش و پرورش رفتم تا به عنوان معلم ورزش کار کنم چون واقعا مربی‌گری و کار ورزش را دوست داشتم.
*اولین دوره مربی‌گری خود را چه سالی پشت سر گذاشتید؟
در سال ۱۳۶۱ اولین دوره مربی‌گری خودم را در استادیوم داودی که به صورت شبانه‌روزی و یک ماهه بود پشت سر گذاشتم. سال ۱۳۶۴ کلاس درجه دو را پشت سر گذاشتم و کم کم دوره‌ها را پشت سر می‌گذاشتم و آموزش می‌دیدم. سال ۱۳۶۵ هم آقای مرتضوی که خودش سرمربی تیم وحدت بود آمد و گفت که دیگر وقت آن است که مجید جلالی سرمربی تیم شود و این گونه شد که در ۲۸ سالگی فوتبال را کنار گذاشتم و وارد عرصه مربی‌گری شدم. این دوره‌ها سیکل‌های جدیدی برای من باز کرد و بعد که به دوره‌های بین‌المللی نظیر دوره مالزی رفتم ذهنم نسبت به فوتبال دگرگون شد.
*در صحبت‌هایتان به نگاه‌های مسئولان ورزش به فوتبال در اوایل انقلاب اشاره کردید. به خاطر همین نگاه‌ها بود که نام باشگاه‌های استقلال و پرسپولیس تغییر کرد؟
اوایل دهه ۶۰ نشریاتی منتشر شد که با هم مقابله می‌کردند. برخی در آن زمان دیدگاه شان این بود که هدف در ورزش نباید قهرمانی باشد بلکه باید پهلوانی باشد. یعنی به ورزش نگاه پهلوانی داشتند نه اینکه قهرمان بشود. برخی هم پاسخ‌شان این بود در فوتبال اگر قهرمان نشوید کسی به حرف شما گوش نمی‌دهد. این‌ها با یکدیگر در مبارزه بودند. در نیمه اول دهه ۶۰ کسانی در ورزش مسئولیت داشتند که می‌گفتند هدف باید پهلوانی باشد و به همین خاطر بود که بحث آقای تختی را مطرح کردند. همان سال‌ها بود که نام باشگاه تاج را به استقلال و پرسپولیس را به پیروزی تغییر دادند. آن‌ها دیدگاه‌های تندی داشتند. طرح ۲۷ ساله‌ها هم برای این بود که آن‌هایی که از قدیم فوتبال بازی می‌کردند را کنار بگذارند یا به طور مثال طرح منطقه‌ای طرحی بود که با هماهنگی مدرسه، مسجد و محلات با محوریت مسجد انجام می‌شد. این طرح هم بیشتر از یک سال دوام نیاورد. در این میان کسانی هم بودند که تلاش می‌کردند ورزش قهرمانی از بین نرود.
*پس با این شرایط آیا می‌توان گفت در آن سال‌ها نسلی از فوتبال ایران سوخت؟
قطعا همین طور است و در این مورد تردید نکنید. بازیکنانی بودند که از نظر سطح مهارتی در جایگاهی قرار داشتند که می‌توانستند در خارج بازی کنند و بازیکنان بزرگی بشوند. مجید نامجومطلق، مهدی ابطحی، ناصر محمدخانی و محمد پنجعلی از فوتبالیست‌های بسیار خوب ایران بودند اما این‌ها یک بازی انجام می‌دادند و بازی بعدی یک ماه دیگر انجام می‌شد.
برخی در اوایل انقلاب دیدگاه شان این بود که هدف در ورزش نباید قهرمانی باشد بلکه باید پهلوانی باشد. یعنی به ورزش نگاه پهلوانی داشتند نه اینکه قهرمان بشود
*در آن سال‌ها برخی فوتبالیست‌های ایرانی به قطر رفتند و حرف و حدیث‌هایی در مورد آن‌ها مطرح شد. مثلا اینکه می‌گفتند دلارهای عربی را می‌گیرند در حالی که ایران در جنگ با عراق است؟
همان طور که گفتم در آن زمان دو نگرش متضاد وجود داشت. در سال ۶۶ خاطرم هست یک روز پس از پایان تمرین تیم، مهدی ابطحی در حال شستن کفش‌هایش بود. محمد پنجعلی هم برای دیدار با دوستانش به محل تمرین ما آمده بود. این موضوع برای زمانی است که آن‌ها از تیم ملی استعفا کرده بودند. برخی بازیکنان آن سال به خارج رفته بودند و مهدی ابطحی را هم می‌خواستند. محمد پنجعلی همان جا آمد و به مهدی ابطحی گفت به ما پنج میلیون تومان پول می‌دهند اما به تو هفت میلیون تومان می‌دهند. آن زمان با هفت میلیون تومان می‌شد سه آپارتمان خوب در تهران خرید اما مهدی ابطحی در پاسخ گفت که ما با این‌ها در حال جنگ هستیم بعد تو به من می‌گویی که بروم برایشان فوتبال بازی کنم؟ چنین دیدگاهی در کشور وجود داشت اما برخی بازیکنان طور دیگری فکر می‌کردند. برخی فکر می‌کردند که ما به خارج می‌رویم و پول می‌گیریم و پولش را به ایران می‌آوریم برخی هم می‌گفتند ما برایشان فوتبال بازی نمی‌کنیم. به هر حال دیدگاه‌های متضاد وجود داشت. الان باید خودشان قضاوت کنند که آیا کار درستی انجام داده‌اند یا خیر.
* وحدت گربه سیاه پرسپولیس و استقلال بود. تیمی که خیلی نتایج خوبی نمی‌گرفت اما استقلال و پرسپولیس را می‌برد. دلیل آن چه بود؟
تا سال ۶۵ وحدت معمولا در پایین جدول بود و آن سال‌ها با وجود این شرایط استقلال و پرسپولیس را می‌برد. همان زمان که من سرمربی تیم شدم با بازیکنان صحبت کردم و گفتم که دیگر نمی‌خواهیم در انتهای جدول باشیم و باید خودمان را به فوتبال ایران نشان بدهیم. آن زمان هفته‌ای سه جلسه و در روزهای زوج تمرین می‌کردیم. اما من به بازیکنان گفتم که باید هر روز تمرین کنید. بازیکنان هم مخالفت کردند و گفتند که ما کار و زندگی داریم اما من پای حرفم ایستادم و گفتم هر کسی کار دارد، برود و این گونه شد که بازیکنان جوانی آمدند و کار را شکل دادیم و تیم وحدت بسیار قدرتمند شد. ما سال ۶۵ و ۶۶ در لیگ تهران پنجم شدیم. برای تیمی که در زمین خاکی تمرین می‌کرد واقعا نتیجه قابل قبولی بود.
*شما هم بازیکن وحدت بودید و هم مربی این تیم شدید. می‌خواهیم درباره تفاوت های مربی‌گری و بازیگری بگویید. آن‌هایی که از بازیگری به مربی‌گری می‌رسند از تفاوت‌های این دو مقوله می‌گویند؟
نمی‌شود این دو مقوله را با یکدیگر همخوان دانست. دنیا بازیگری با دنیای مربی‌گری متفاوت است. فقط کسانی که بازیکنان خوبی هستند، می‌توانند از کاریزمای دوره بازیگری خود رانتی بگیرند و خیلی زود پله‌ها را طی کنند. آن‌ها تا زمانی که این کاریزما را دارند در بالا هستند و می‌توانند مربی‌گریکنند. این کاریزما به آن‌ها ای