خدیجه مهدوی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: ویژگیهای تمدن، فرهنگ و هنر غنی ایرانی را باید در منشور رفتارهای آئینی و نمایشی ایرانیان جستجو کرد. ایرانیان جزو معدود جوامعی بودند که از هزارههای دور آئین مهر را به عنوان نخستین شیوه زندگی معنوی و الهی تجربه کردند و بعد از آن با دین زرتشت و تبعیت از پیامبر ایرانی و کتاب آسمانی و سپس اسلام به عنوان کاملترین دین، هدایت شدند و مراتب تکامل معنوی و مذهبی خودشان را در کنار کنشهای آئینی و سنتی در تمام مراتب زندگی فردی و اجتماعی، تجربه کردند.
وی افزود: با همین سابقه چندین هزار ساله در رفتار الهی ایرانیان، کنشهای زیست آنها هیچگاه از آئینهای روایی و نمایشی جدا نبوده است. در حال حاضر ما این واژهها را «سنن» مینامیم که از آئینهای روایی و نمایشی جدا نبوده است و به همین دلیل در کتب تاریخ هنر جهان وقتی که فصل کتب پژوهشی در دسترس ما ایرانیان قرار میگیرد در یکی از اصلیترین بزنگاهها، تاریخنویسان، پژوهشگران، باستانشناسان و آنهایی که در این عرصه گامی برداشتهاند به شیوههای زیستآئینی و رفتارها و کنشهای آئینی مردمان ایران زمین متمرکز شدهاند.
این هنرمند ضمن اشاره به انواع نمایش در ایران، بیان کرد: نمایش سنتی و عروسک خیمهشببازی با قدمت بیش از هزار سال در تاریخ هنرهای نمایشی ایران در حوزه نمایشهای کودک و نوجوان میدرخشد و اگر تاریخ را واکاوی کنیم میبینیم که در گذشتهای نه چندان دور اهمیت و اثرگذاری خاصی نیز در میان بزرگسالان داشته است.
وی ضمن تأکید بر اهمیت و جایگاه خیمهشببازی در فرهنگ و هنر ایران زمین، ادامه داد: شاید امروز عموم مخاطبان در مواجهه با نمایش خیمهشببازی، این نمایش سنتی را مخصوص کودکان یا نوجوانان بدانند اما در سدههای پیشین اجرای نمایش خیمهشببازی به عنوان یکی از انواع نمایشها برای گروه مخاطبان بزرگسال به دلیل اصالت، قدمت و محوریت خاصی که داشته انجام میشد.
این مدرس و کارشناس تئاتر گفت: تولید و اجرای این گونه نمایش در گذشته را میتوان در خانوادههای دربار و اشراف رصد کرد به این صورت که هنرمندان این گونه نمایشها در جشنها و شادیها و مناسبتها، در فضای کمدی یا فضای نقادانه برای بازتاب مطالبات مردمی از هنر نمایش استفاده میکردند.
وی خاطرنشان کرد: به همین علت بیتردید هنر نمایش سنتی خیمهشببازی همواره یکی از مهمترین شیوهها و گونههای تولید آثار نمایشی در تاریخ هنر نمایشی ایران محسوب میشود که برداشتی از شخصیتهای واقعی داشته و با انتقال به درون خیمه و امر بداهه نمایشی جذاب برای مخاطبین اجرا میشد.
این فعال فرهنگی تصریح کرد: تأکید میکنم جایگاه و حضور هنر نمایش سنتی خیمهشببازی، در عمق فرهنگ ایران زمین و اشعار شعرا و روایت نویسندگان خود تاریخ سند و محوریت اصل این گفتار و