به گزارش ایسنا، سیدابراهیم رئیسی پیش از عزیمت به نیویورک در سخنان کوتاهی برنامهها و اهداف این سفر را تشریح کرده و حضور در نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد را فرصتی برای تبیین مواضع جمهوری اسلامی در شرایطی خوانده بود که «فضای رسانهای دنیا تحت کنترل قدرتهای بزرگ و نظام سلطه قرار دارد»؛ سخنانی مرتبط با اقدامات رسانهای و غیررسانهای خارج از ایران در جریان التهابات اجتماعی ناشی از جانباختن مهسا امینی که ناآرامیهایی در تابستان و پاییز ۱۴۰۱ را به همراه داشت. رئیس دولت سیزدهم یک روز پیش از سفر به نیویورک هم در تماسی تلفنی با خانواده امینی گفته بود: «من در جریان سفر ازبکستان از این واقعه مطلع شدم که بلافاصله به همکارانم دستور دادم تا بررسی موضوع را به صورت ویژه در دستور کار قرار دهند. مطمئن باشید این موضوع را از دستگاههای مسئول مطالبه خواهم کرد تا ابعاد آن روشن شده و هیچ حقی ضایع نشود.»
رئیسی در آستانه یکی از مهمترین سفرهای خارجی خود قرار داشت و رخدادهای داخلی ایران می توانست به سوژهای جذاب برای رسانههای آمریکایی در گفتوگوهایشان با عالیترین مقام اجرایی جمهوری اسلامی شود تا علاوه بر پرسش از انتقام ترور سردار سلیمانی، بازگشت به برجام و گفتوگو با مقامات آمریکا، وضعیت زنان را به چالش اصلی این مصاحبهها بدل کنند. در گام اول رئیسی به گفتوگو با شبکه CBS نشست و از جدیت دولتش در مذاکرات برای رسیدن به یک توافق خوب، سخن گفت: «این ادعا (تمایلنداشتن ایران به بازگشت به برجام) از همان ادعاهای بیاساسی است که مطرح میشود»، او به تبادل زندانیان آمریکا هم اشاره کرد: « پیوندزدن آزادی زندانیان آمریکایی در ایران به برجام کار درستی نیست.» و یادآور شد: « از مذاکره با آمریکاییها هیچ نفعی نصیب ملت ایران نشده است.»
او به پرسش انتقام ترور سردار سلیمانی پاسخی صریح داد: «ما به عنوان جمهوری اسلامی آنچه را دنبال میکنیم و دنبال خواهیم کرد اجرای عدالت است. حتما باید اجرای عدالت را در مورد جنایتی که ترامپ و همدستانش نسبت به ترور یک انسان مجاهد و مبارز که نقش بزرگی در امنیت منطقه داشت دنبال کرد. ما مصمم به اجرای عدالت یعنی رسیدگی به ترور حاج قاسم سلیمانی هستیم.» و درباره وضعیت زنان و اینکه آیا محدودیتها نسبت به آنان تشدید شده و تحت فشار قرار گرفتهاند، به دیدگاهها، قوانین و مقررات متفاوت زندگی اجتماعی در کشورهای مختلف اشاره کرد و گفت: «صدها سال مردم این مرز و بوم با حجاب، عفت و با رعایت حریمهای لازم زندگی کرده اند. این موضوع مربوط به این ۴۰ سال هم نیست. ینجا کسی نسبت به زندگی خصوصی مردم کاری ندارد و به هیچ عنوان تعرضی نسبت به زندگی خصوصی افراد ندارند. در مسائل اجتماعی هم مردم خودشان رعایت میکنند یعنی میدانند قانونی وجود دارد و به این قانون همه پایبند هستند. اگر در مواردی هم خلاف قانون دیده شود تاکید شده که به هیچ عنوان کسی حق ندارد که برخوردهای فراقانونی و خلاف مقررات داشته باشد.»
وی چند ساعت بعد از این گفتوگو وارد نیویورک شد و در جمع خبرنگاران حاضر در فرودگاه این شهر، همان هدف «برقراری نظم عادلانه بینالمللی از طریق چندجانبهگرایی اقتصادی» بازگو کرد: «تحریمها به ضرر ملتها هستند و با صلح، آرامش و امنیت در تضاد است. تحریم، تروریسم و جنگ از جلوههای یکجانبه گرایی است و نتیجه یکجانبهگرایی، رنج جوامع بشری است.» رئیس دولت سیزدهم پس از استقرار در محل اقامت خود در نیویورک، راهی اجلاس تحول آموزش سازمان یونسکو شد و در سخنانش سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی را در برابر سند ۲۰۳۰ مطرح کرد و گفت: ما این سند را با ابتناء به فلسفه تربیتِ ایرانی- اسلامی و بدون اتکا به رویکردهای تک بعدیِ سکولارِ موجود در سند ۲۰۳۰ تدوین کردهایم.
رئیسی در حاشیه نشست عمومی سازمان ملل متحد در دیدار با امانوئل ماکرون رئیس جمهوری فرانسه با تأکید بر اینکه ایران آماده دستیابی به یک توافق عادلانه و پایدار است، لازمه حصول این توافق را تضمینهای اطمینانبخش و بسته شدن پروندههای پادمانی ایران خواند و گفت: سطح همکاریها و روابط ایران و فرانسه قابل ارتقاء است، ضمن اینکه اروپا باید در عمل نشان دهد که سیاستهای آن مستقل است و تابع خواست و سیاست آمریکا نیست.
او در این دیدار با اشاره به خروج آمریکا از برجام و نقض تعهدات آن، و همچنین عمل نکردن اروپاییها به تعهدات خود به منظور انتفاع اقتصادی ایران از توافق، افزود: با وجود خروج یکجانبه آمریکا از توافق و خسارات ناشی از آن، خواسته جمهوری اسلامی برای دریافت تضمینهای اطمینانبخش یک خواسته کاملاً معقول و منطقی است.
پس از این دیدار رئیس دولت سیزدهم با لوئیس آرسه رئیسجمهور بولیوی برای گسترش روابط دو کشور تاکید کرد و در گفتوگو با شارل میشل رئیس شورای اتحادیه اروپا نیز اعمال تحریم علیه کشورها را از جمله اقدامات ضدانسانی و ناقض حقوق بشر برشمرد و گفت: «تحریم ایران نقض ناروای حقوق ۸۰ میلیون ایرانی و از مصادیق جدی نقض حقوق بشر است. او با اشاره به موضوع مذاکرات هستهای و لزوم ارائه تضمینهای اعتمادآفرین تاکید کرد: این آمریکاییها بودند که از توافق خارج شدند و از سوی دیگر کشورهای اروپایی نیز به تعهدات خود در قبال ایران عمل نکردند، بنابراین ایران حق دارد که تضمینهای اعتمادآور مطالبه کند. اگر مسائل پادمانی حل نشود چه تضمینی وجود خواهد داشت که در فردای توافق دوباره سه کشور اروپایی اقدام به پیشنهاد و پیگیری صدور قطعنامه علیه جمهوری اسلامی ایران نکنند، بنابراین مطالبات ایران برای حل مسائل پادمانی کاملاً منطقی است.
دیدار بعدی رئیسی در دومین روز از سفر خود به نیویورک با شهباز شریف نخستوزیر پاکستان بر گسترش همکاریها و ارتقای سطح روابط دو کشورتاکید کرد و ر دیدار مصطفی الکاظمی نخستوزیر عراق از لزوم تسریع در تکمیل پروژه مسیر ریلی بصره به شلمچه سخن گفت و ابراز امیدواری کرد روند سیاسی انتخابات پارلمانی عراق هر چه سریعتر با تفاهم طرفهای عراقی به نتیجه برسد و دولتی قوی و مقتدر تشکیل شود.
رئیسجمهوری در گفتوگو با ایگنازیو کاسیس رئیسجمهوری سوئیس مشکل قضیه هستهای را تصمیم نگرفتن آمریکاییها دانست و اظهار کرد: این آمریکا بود که از برجام خارج شد نه ایران و با وجود عمل کردن ایران به تعهدات خود، طرفهای غربی از انجام تعهداتشان سرباز زدند. او یادآور شد که ما میز مذاکره را ترک نکرده و برای یک توافق خوب و عادلانه آمادهâ€