«جشن سده» به عنوان میراث ناملموس ایران و مشترک با کشور تاجیکستان روز چهارشنبه ۱۵ آذرماه در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. «سده» از آیین‌های مهم ایران باستان است که همچنان در مناطقی از ایران و در آغاز شامگاه دهم بهمن برگزار می‌شود. در این آیین، آتش به همراه آب، باد و خاک از عناصر مقدس به شمار می‌رود، که در بسیاری از جشن‌های ایرانیان نقش کاربردی داشته است. ایرانیان باستان معتقد بودند آتشی که در این روز افروخته می‌شود، سمبل و نشانه گرم شدن زمین و آماده شدن برای ورود به فصل بهار است.
علیرضا حسن‌زاده ـ مسئول تدوین و تهیه پرونده جشن سده ـ درباره این پرونده و روند تهیه آن به ایسنا گفت: «جشن سده» به‌عنوان یکی از جشن‌های باستانی ایران در دو حوزه فرهنگی زرتشتیان ایران، یعنی شهرها و در حوزه‌های فرهنگی چون کرمان، یزد، شیراز، اصفهان و... برگزار می‌شود و از سوی دیگر در حوزه فرهنگی خراسان نیز به‌ویژه در میان روستایی‌ها این آیین برپا می‌شود.
او افزود: همه پرونده‌های میراث ناملموس با همکاری اجتماعات و گروه‌هایی که حافظ عناصر ناملموس هستند تهیه می‌شود و پرونده جشن سده هم بر همین مبنا تهیه شده است. این عنصر میراث ناملموس متعلق به حوزه ایران فرهنگی است و مردم تاجیکستان نیز آن را برگزار می‌کنند. با توجه به جایگاه میراث کشاورزی در تاجیکستان این آیین در آن کشور بیشتر شبیه حوزه فرهنگی خراسان ماست.
رییس پژوهشکده مردم‌شناسی به اقداماتی که برای پویایی و حفاظت «سده» باید انجام شود، اشاره کرد و گفت: اصولا هر یک از پرونده‌های میراث ناملموس دربردارنده مجموعه اقدامات پاسدارانه برای حفظ و معرفی بیشتر عناصر میراث ناملموس است که در پرونده «جشن سده» هم این اقدامات معرفی شده‌اند و هم اجتماع‌های برگزارکنندگان این آیین و سازمان‌ها و انجمن‌های غیردولتی و هم نهادهای دولتی را در بردارد. وظیفه نهادهای دولتی از جمله تسهیل برگزاری این آیین در نواحی مختلف کشور و کمک به مردم و انجمن‌های غیردولتی است.
او تاکید کرد: طبیعی است که با ثبت جهانی این عنصر، نهادهای دولتی باید حمایت بیشتری از اجتماعات محلی و برگزارکنندگان این آیین داشته باشند. برای حفظ و نگهداشت بیشتر این عنصر، باید از اجتماعات محلی کمک گرفت و در حوزه اقتصاد فرهنگ و رسانه، فعالیت‌های گوناگونی را تعریف کرد که در پرونده این اقدامات در هر دو کشور معرفی شده‌اند.
حسن‌زاده در پاسخ به این پرسش که گفته شده است در جریان رای‌گیری پیشنهاد ثبت در حوزه حفاظت اضطراری داده شده و چرا چنین پیشنهادی مطرح شده است؟ اظهار کرد: فکر نمی‌کنم چنین باشد و بهتر است از نمایندگان ایران که در اجلاس یادشده حضور داشتند سوال کنید. آنچه من به‌طور آنلاین دیدم، این عنصر در بخش «فهرست معرف» ثبت شد و نه فهرست «میراث در خطر». از سوی دیگر این عنصر در خطر زوال و فراموشی در میان زرتشتیان ایران و مردم تاجیکستان نیست، اما باید از نظر کمّی نقاط برگزارکننده آن در حوزه فرهنگی خراسان ت