جمعه ۲۵ مهر ۱۴۰۴ | ۰۹:۰۳
چرا بازار ایران به اخبار تحریم حساس است؟

تله روانی ماشه مهم‌تر از تله تحریمی

چرا بازار ایران به اخبار تحریم حساس است؟

یک کارشناس اقتصادی معتقد است اقتصاد ایران از نظر شاخص‌های کلان مانند ذخایر، تراز تجاری غیرنفتی و تنوع شرکای تجاری نسبت به دهه گذشته تاب‌آورتر شده است اما جامعه و فعالان اقتصادی به دلیل تجربه تورم مزمن و بی‌ثباتی، به محض شنیدن اخبار منفی به سمت "انتظارات تورمی" و "دوراهی اعتماد" می‌روند. در واقع آن‌ها به جای اعتماد به وعده‌ها، به رفتار دیگران نگاه می‌کنند و اگر افزایش قیمت را ببینند، خود نیز اقدام به خرید یا نگهداری ارز می‌کنند.

وحید حاجی حتم‌لو در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه فعال‌سازی «مکانیسم ماشه» را نباید صرفاً از منظر حقوقی یا تحریمی قدیمی تحلیل کرد، گفت: اسنپ‌بک یا مکانیسم ماشه در بستر جدیدی از تحولات جهانی و تغییر موازنه قدرت‌ها رخ می‌دهد.

وی افزود: نکته کلیدی، عضویت ایران در نهادهایی مانند بریکس و شانگ‌های است. اما این موضوع فراتر از امکان دور زدن تحریم‌ها است، چراکه این تحول، یک تغییر پارادایم از اقتصاد تک‌قطبی دلار محور به سمت یک نظام چندقطبی مالی است.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به عملکرد کمیته مقابله با تحریم‌های آمریکا در شانگ‌های گفت: شانگ‌های برای اولین بار یک نهاد رسمی بین‌المللی را ایجاد می‌کند که مأموریت صریح آن خنثی‌سازی تحریم‌های غرب است. در واقع این یک مشروعیت‌بخشی بین‌المللی به استراتژی مقاومت فعال ایران است.

طرح پول مشترک عملیاتی زمان‌بر و قدرتمند علیه انحصار دلار است

حاجی حتم‌لو تصریح کرد: طرح "پول مشترک" در بریکس هم موضوع مهم دیگری است که اگرچه عملیاتی شدن آن زمان‌بر خواهد بود، اما حتی در حد طرح مفهومی، یک ابزار روانی قدرتمند علیه انحصار دلار است. این امر به کشورهایی مانند ایران اجازه می‌دهد مبادلات خود را بر اساس هزینه فرصت انجام دهند، نه ترس از تحریم.

وی افزود: در نتیجه، مکانیسم ماشه در شرایطی فعال می‌شود که ایران برای اولین بار پس از انقلاب، در یک ائتلاف اقتصادی-امنیتی بزرگ و غیرغربی عضویت دارد. این موضوع، هزینه‌های اجرایی کردن آن را برای طرف غربی به شدت افزایش می‌دهد.

حاجی حتم لو گفت: ادعای توقف‌ناپذیری فروش نفت ایران، نه یک ادعای تبلیغاتی، بلکه بر اساس واقعیت اقتصاد سایه جهانی است. شبکه‌ای از بازیگران دولتی و غیردولتی شامل شرکت‌های نفتی، دلالان بین‌المللی و پالایشگاه‌های مستقل، به دلایل سودآوری بالا، انگیزه قوی برای ادامه همکاری با ایران دارند.

کاهش دامنه اثرگذاری تحریم‌ها با حرکت به سوی ارزهای ملی و پایاپای

این کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه تحریم‌های آمریکا بر اساس "حوزه قضایی دلار" عمل می‌کند، گفت: هرچه مبادلات به سمت ارزهای ملی، پایاپای و کریپتوکارنسی‌ها سوق پیدا کند، دامنه اثرگذاری این تحریم‌ها محدودتر می‌شود.

حاجی حتم لو با اشاره به افزایش ذخایر استراتژیک طلا توسط ایران، آن را یک حرکت هوشمندانه برای عبور از تحریم‌ها دا