مرتضی زارعی، شامگاه چهارشنبه ۲۱ آبان، در دومین نشست علمی حفظ خانههای تاریخی تبریز که توسط سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی استان برگزار شد، اظهار کرد: متأسفانه بخشی از بافت تاریخی تبریز در حال از بین رفتن است و بسیاری از بناهای ارزشمند یکییکی حذف میشوند. هویت تبریز از دل همین محلهها و بافتهای تاریخی مثل محله ساعت، تربیت و... شکل گرفته است. وظیفه امروز ما این است که با تغییر سیاستها و نگاهها در این حوزه، مسیر مثبتی ایجاد کنیم. در همین راستا، همکاریهایی با نهادهایی از جمله شهرداری آغاز کردهایم تا بتوانیم در حفاظت از نماها و آثار تاریخی شهر نقش مؤثرتری داشته باشیم.
وی با اشاره به برنامههای پیشروی انجمن تصریح کرد: در حال حاضر، طرحهایی برای مرمت خانه باقرخان و مسجد کبود در دست اجرا داریم. انجمن معماران استان بیش از ۲۲ سال است که در حوزه نظام مهندسی، کسبوکار جوانان و حفظ و احیای آثار تاریخی همچون میدان ساعت و میدان نظامی ولیعصر فعالیت میکند. اما برای تداوم این مسیر، نیازمند حضور افراد باتجربه و حرفهای هستیم تا در کنار جوانان، هم از منظر اقتصادی و هم فرهنگی و هویتی، انجمن را یاری کنند. خوشبختانه نسل جوان علاقهمند است و ما امیدواریم با همکاری آنان بتوانیم گامهای مؤثری در احیای هویت تبریز برداریم.
خانههای تاریخی تبریز؛ گنجینههایی از دانش، زیبایی و هویت شهری
جعفر صرافزاده، معمار، پژوهشگر و مدرس دانشگاه، در این نشست با اشاره به کمتوجهی به میراث فرهنگی اظهار کرد: ما هنوز بلد نیستیم میراثداری کنیم. میراثداری یعنی شناخت، احترام و تداوم یک ارزش. خانههای تاریخی تبریز تنها ساختمان نیستند، بلکه روایتگر ذوق، هنر و هویت شهریاند. این آثار، گنجینهای از دانش و تجربه قرون گذشته را در خود جای دادهاند و هر جزئی از آنها حرفی برای گفتن دارد.
وی بیان کرد: مقیاس صمیمی در معماری یعنی طراحی فضا متناسب با فرد و پیشینه ذهنی او. زیبایی نباید فقط در ظاهر خلاصه شود، بلکه باید از درون فضا بجوشد. ماهیت فضاست که زیبایی را خلق میکند. خانههای تاریخی تبریز نماد همین نگاه درونیاند؛ فضایی درونگرا با حیاط مرکزی، تالارها، ایوانها و حوضهایی که آرامش را به ساکنان هدیه میدهند و آنان را از هیاهوی بیرون جدا میکنند.
وی ادامه داد: در این خانهها، تقسیمبندی فضاها با هوشمندی تمام صورت گرفته است؛ از تالارهای پذیرایی تا اتاقهای خصوصی، هر بخش با توجه به کارکرد و آرامش انسان طراحی شده است. پنجرههای اُرُسی و شیشههای رنگی، نور را به شکلی شاعرانه وارد فضا میکنند و با بازی سایهها، آرامش بصری میآفرینند. این همان زبان پنهان معماری تبریز است که باید دوباره خوانده شود.
صرافزاده نمونههایی از معماری تاریخی تبریز را یادآور شد و گفت: خانه امیرنظام گروسی با تالار تابستانیاش نمونهای درخشان از هماهنگی با طبیعت است. خانه بهنام نشاندهنده توجه به نیازهای روزمره و هماهنگی زندگی و معماری ا