خیاطی رجبی نزدیک به شش دهه پیش در راسته پارچهفروشیها قد برافراشت؛ روزهایی که صدای چرخهای دستی در گوشه گوشه بازار سرپوشیده میپیچید و مشتریها برای تحویل لباسهای دستدوز هفتهها منتظر میماندند.
او از همان روز نخست، به دوختِ تمیز و راست قولی شهره شد. مشتریهایش میدانستند اگر رجبی لباسی تحویل دهد، هر درزش دوام دارد و هیچ ابریشم و لایی چسبی جای سوزن او را نمیگیرد.
سالهای بسیاری، پیرمرد صبحها چراغِ مغازه را روشن میکرد، دستی بر چرخ فلزی میکشید و با نگاهی آرام به پارچهای تازه میخندید؛ گویی هر لباس برای او نه یک سفارش، بلکه اثری هنری بود. با گذر زمان اما چشمهایش سستتر شد و دستانش لرزید تا آنجا که نه چرخ دیگر همراهیاش کرد و نه پارچه زیر دستش رام شد.
اکنون تنها خاطره آن مغازه مانده؛ بسته شدن آن در چوبی شاید تنها پایان یک مغازه باشد، اما برای بسیاری نشانه فراموشی هنری است که سالها با سوزن و نخ زنده مانده بود.
روزگاری که لباس بوی اعتماد میداد
رجبی سالهای دور را اینگونه تعریف میکند؛ زمانی که هنوز خیابانها خاکی بودند و مردم برای دوخت لباسهایشان به خیاط مراجعه میکردند نه به پاساژ؛ آن زمان برای خرید لباس، مردم پارچهشان را خودشان انتخاب میکردند. هرکسی سلیقهای داشت؛ یکی مخمل میخواست، دیگری فاستونی. خیاط کار سختی داشت اما احترامش سرجای خود بود.
وی با بیان اینکه دوخت لباس نوعی نمایش سلیقه و شأن بود، افزود: مردم برای مراسم خاص، از عید گرفته تا عروسی، خیاط مخصوص خود را داشتند؛ اما این رسم کمکم رنگ باخته و جای خود را به لباسهای آماده داده است.
این خیاط قدیمی با نگاهی انتقادی به تغییر ذائقه نسل امروز گفت: امروزه اغلب مردم، به ویژه جوانان، دنبال لباسهای آمادهاند؛ لباسهایی که در بوتیکها با نور و زرقوبرق چیده شدهاند و آنقدر خوشرنگ و مرتب هستند که خیال میکنی برای تمام عمر دوخته شدهاند؛ اما واقعیت این است که بیشترشان عمر کوتاهی دارند. پارچههای نامرغوب و دوختهای بازاری، فقط ظاهر خوبی دارند.
به گفته این خیاط کهنهکار، بسیاری از پوشاک حاضر در بازار، به دلیل استفاده از لاییهای چسبی و پارچههای بیکیفیت، دوام چندانی ندارند؛ در واقع لباسهای آماده مثل خاطرههای کوتاهند و یک فصل بیشتر دوام نمیآورند.
وی در مقابل، به کیفیت دوختهای قدیمی اشاره کرد و افزود: لباسی که با دقت و عشق دوخته شود، سالها مهمان تن صاحبش میماند. هنوز افرادی را سراغ دارم که لباس دوخته سی سال پیششان را نگه داشتهاند.
هنر خیاطی، تلفیقی از دقت و احساس
رجبی، خیاطی را صرفاً یک شغل نمیداند. برای او، دوخت و برش لباسی نو، نوعی خلق هنر