محمود مدرسهاشمی چهارشنبه سوم دی در آیین تجلیل از پژوهشگران و فناوران برتر استان اصفهان با بیان اینکه قصد دارد ۱۵ نکته در باب پژوهش و فناوری مطرح کند، اظهار کرد: بسیاری از مطالبی که مطرح خواهد شد، معطوف به چالشها و مسائلی است که امروز، بهویژه در ایران، در حوزه پژوهش و فناوری با آن مواجهیم. در برخی موارد، شاید بیان بنده در دل خود نوعی راهحل را نیز داشته باشد، اما در بسیاری از موارد، طبیعتاً بیان راهحل با دشواریها و پیچیدگیهای خاص خود همراه است.
وی نخستین نکته خود را یکپارچگی پژوهش در سطح جامعه دانست و افزود: پژوهش در جامعه، یک کل یکپارچه است و در یک جامعه باید به همه علومی که دستکم با یکدیگر مرتبطند، پرداخته شود. متأسفانه در کشور ما کمتر از پنج درصد پژوهشها و تولید علم به حوزه علوم انسانی اختصاص دارد، در حالی که میانگین جهانی این رقم بیش از ۱۲ درصد است. این در حالی است که علومی مانند فلسفه، تاریخ، روابط بینالملل، جامعهشناسی، اقتصاد و مدیریت، جزء حوزههایی است که در کشور ما کمتر به آنها بها داده میشود.
رئیس اسبق دانشگاه صنعتی اصفهان ادامه داد: در حوزه علوم پایه نیز گرچه در برخی رشتهها تولیدات خوبی داریم، اما در بسیاری از موارد همچنان با ضعف مواجهیم. کشوری که در علوم انسانی و علوم پایه، مقلد، بیمحتوا یا کممحتوا باشد، حتی پیشرفت آن در فناوری و مهندسی نیز عاریهای خواهد بود.
مدرسهاشمی دومین نکته را لزوم آزادی آکادمیک در پژوهش دانست و تصریح کرد: پژوهشی که نتیجه آن از پیش روشن باشد، پژوهش نیست. در برخی رشتهها، بهویژه در علوم انسانی، اجازه انجام پژوهشهایی که نتایج آنها ممکن است مغایر با برخی چارچوبها باشد، داده نمیشود و این یکی از اشکالات اساسی نظام پژوهشی ماست. به نقل از کتاب «ایده دانشگاه»، حتی اگر آزادیهای قانونی در جامعه محدود شود، آزادی آکادمیک در دانشگاه باید توسط دولت تضمین شود.
او افزود: جمله پایانی این کتاب بسیار قابل تأمل است؛ اینکه اگر اعضای دانشگاه محتاطانه از یکدیگر فاصله بگیرند و ارتباط حقیقی به معاشرتی صرف تبدیل شود، دانشگاه دیگر مکان جست