کنگره بین‌المللی غدیر یکشنبه ۱۴ دی با پیام آیت الله جوادی آملی به‌صورت ویدیویی در دانشگاه آزاد اسلامی ساری آغاز شد.

در پیام آیت‌الله جوادی آملی آمده است: از ذات اقدس اله مسئلت می‌کنیم نظام ما، مسئولان عالی رتبه نظام ما و فرد فرد ملت ولایتمدار ما را مورد عنایت ویژه ولی‌عصر اروحنا فدا قرار بدهد و از همه شما بزرگواران که با ایراد مقال یا ارائه مقالت بر وزن علمی این کنگره و مانند آن افزودید و می‌افزائید حق شناسی می‌کنیم و از ذات اقدس اله مسئلت می‌کنیم حسنات دنیا و آخرت را در نامه اعمال همه شما بزرگواران و مسئولان روحانی و سیاسی و سایر طبقات بزرگ و بزرگوار ثبت و درج بفرماید.

در این پیام اشاره شد، جریان غدیر که وابسته به تبیین مقام ولایت و امامت علی بن ابی طالب علیه افضل صلوات المصلین است بهترین بزرگ و بزرگواری که شایسته تبیین غدیر به مقام امامت است خود علی بن ابی طالب سلام الله علیه است

در  پیام آیت الله جوادی آملی در راستای کنگره بین‌المللی غدیر تاکید شد، این مطلب و مانند آن در کتاب شریف تمام نهج البلاغه آمده است این اوج تبیین مقام امام علی ابن ابی طالب سلام الله علیه است بعد فرمود کجا پیامبر راضیست کجا پیامبر ناراضی است رفتار و گفتار من نشان می‌دهد رضاء وصحت من نشان می‌دهد قهر و مهر من نشان می‌دهد یعنی من جز چیزی که از ناحیه وحی آمده نه می‌پذیرم و نه معتقد می‌شوم و نه می‌گویم و عمل می‌کنم این کتاب شریف تمام نهج البلاغه باید در برنامه اصلی ما روحانیون و شیعه‌ها قرار بگیرد معجم نویسی یک، فهرست نویسی دو، شرح کلمات سه، این یک بحر عمیقیست که گوهرهای فراوانی دارد این نهج البلاغه کنونی بضعه منه پاره‌ای از ان کتاب است حتما کتاب تمام شریف نهج البلاغه در حوزه‌های علمیه و در جلسات علمی به ویژه در دیار علویین باید رواج گسترده داشته باشد هذا اولا وثانیا وجود مبارک امیر بیان خود را آیت (الله) معرفی کرد و آیت رسول الله معرفی کرد یعنی نمونه کامل توحید و وحی و نبوت اوست خود حضرت بیان ‌کند می‌گوید خدا دینی که برای فرشته‌ها انتخاب کرده است همان دین را برای ما انتخاب کرد منتهی بشر نمی‌داند رهاورد قرآن کریم و معارف وحیانی چیست همان دستورات و معارف و عقایدی که خدای سبحان برای ملائکه معین کرد همان‌ها را، ازلیت خدا، ابدیت خدا خالقیت الهی مسئله حشر مسئله عود مثل والعصر این معارفی که در قرآن کریم است فرمود این دین ملائکه است و خدا دین ملائکه را برای ما انتخاب کرد که انسان را فرشته کند اگر گفتند؛   تو فرشته شوی ارجهد کنی از پی آنک     برگ توت است به تدریج کنندش اطلس

در بخش دیگری از پیام آیت الله جوادی آملی اشاره شد، تازه گوشه‌ای از مقام انسانیت است فرمود برنامه‌هایی که برای انسان مشخص کرده است همان برنامه‌های ملکوتی است فرشته‌ها موظفند به معارف توحیدی معتقد باشند ما موظفیم موظفند به معارف وحیانی معتقد باشند ما موظفیم موظفند خاضع و خاشع باشند ما هستیم موظفند عابد باشند ما هستیم منتهی نحوه عبادت و امثال ذلک فرق می‌کند وگرنه دینی را که خدا برای ما انتخاب کرد برای بشر همان دینی است که برای ملائکه مشخص کرده است این پیام غدیر است پس وظیفه ما در درجه اول همراه قرآن کریم با قرآن کریم مسئله کتاب شریف تمام نهج البلاغه است فهرست نگاری معجم نگاری خلاصه نگاری تبیین و مانند آن حین وظیفه اولیه ماست نهج البلاغه کنونی هرگز گویای اوج مقام امامت ولایت نیست.

همچنین در پیام آیت الله جوادی آملی اشاره شده است، در جریان کنونی که شما شاهدید می‌بینید غزه و امثال غزه است عده‌ای اصلا خویی جز سبوعیت و درندگی ندارند ناظر به این حس که حرف انبیا را گوش ندادند اگر در قرآن کریم فرمود کلانعام بل هم اضل برای همین است که این‌ها هم خودشان را فراموش کردند هم مبدا معاد را فراموش کردند لذا از مسئله برزخ و قیامت امثال ذلک محرومند و از انسانیت انسان محروم ودر قرآن فرمود اینا خودشان را فراموش کردند ولا تکونو ا کالذین نسو الله فانسهم انفسهم ... چون خداشناس نیستند مبتلا شدند به خودفراموشی خودشان از یادشان رفته است آنچه در غزه و امثال غزه از اسرائیل می‌گذرد از همین قبیل است گرچه بسیاری از مردم جهان به این فکر هماهنگی افتادند اما متاسفانه قدرت به دست کسانی است که جز ان هم الا کا لانعام بل هم اضل چیز دیگری ندارد.

در بخش پایانی سخنان آیت الله جوادی آملی خطاب به مدعوین کنگره بین‌المللی غدیر آمده است، به همه شما بزرگواران روحانیت معزز مسئولین سیاسی معزز، خاندان معظم شهدا و سایر بزرگوارانی که حق مسلمی بر ما دارند و درباره نظام تلاش و کوشش کردند و سعی با صدق و صفا دارند خدا از همه قبول کند و عظمت و جلال و شکوه همه این ها مورد دعای همیشگی ماست امیدواریم ذات اقدس اله امام راحل را با اولیا الهی محشور بفرماید مقام معظم رهبری را، بزرگان کشور ما را، فرد فرد ملت ما را، شهدای عزیز ما را بازماندگان و وراث شهدا را مورد عنایت ویژه خود قرار بدهد و ما را ان شاالله اهل غدیر کند.

از بنیاد بین المللی غدیر حق شناسی می‌کنیم از کسانی که در این راه قدم برداشته و برمی‌دارند حق شناسی می‌کنیم و توفیق همگان را از ذات اقدس اله مسئلت می‌کنیم.

تأکید بر جایگاه امام علی(ع) و ضرورت بازخوانی معارف غدیر

آیت‌الله سید صادق موسوی محقق و صاحب اثر «تمام نهج‌البلاغه»، در کنگره بین‌المللی غدیر، با تجلیل از مقام امام علی(ع) به بیان بخشی از مباحث غدیرشناسی پرداخت.

این عالم ربانی با اشاره به اینکه غدیر، نقطه عطفی است که اسلام ناب محمدی(ص) را از انحراف احتمالی حفظ کرد و خط امامت و ولایت را بعنوان تداوم رسالت، برای امت ترسیم کرد، گفت: وظیفه امروز ما، بازخوانی عمیق این واقعه سرنوشت‌ساز، نه به عنوان یک رویداد تاریخی صرف، بلکه بعنوان یک نظام فکری و عملی زنده و کارآمد است.

محقق و صاحب اثر «تمام نهج‌البلاغه»، یادآور شد: متأسفانه برخی تلاش کرده‌اند تا غدیر را تنها به یک روایت احساسی و محدود تقلیل دهند، در حالی که غدیر یک نظام حکومتی، یک الگوی عدالت‌خواهی و یک چارچوب کامل برای زندگی فردی و اجتماعی را به بشریت ارائه می‌دهد. آنچه امروز نیاز داریم، استخراج همین نظام از متون اصیل، به ویژه از کلمات گوهربار خود حضرت امیر(ع) است.

آیت الله موسوی تصریح کرد: به همین دلیل، احساس شد که با وجود خدمت بزرگ سید رضی در گردآوری نهج‌البلاغه، بسیاری از کلمات و خطبه‌های امام علی(ع) در منابع پراکنده دیگر باقی مانده و جامعه باید به میراث کامل‌تری دسترسی داشته باشد. وی افزود: مجموعه «تمام نهج‌البلاغه» تلاشی است در جهت جمع‌آوری و ارائه همه آنچه از آن حضرت در منابع معتبر شیعه و سنی بر جای مانده، تا پژوهشگران و عموم مردم با بینش گسترده‌تری بتوانند فرهنگ ناب غدیر را درک کنند.

محقق و صاحب اثر «تمام نهج‌البلاغه»، خاطرنشان کرد: شناخت این فرهنگ، سلاحی در برابر تهاجم فرهنگ‌های مادی و انحرافی دوران ماست. اگر مکتب امامت را به درستی بشناسیم، در می‌یابیم که پاسخگوی نیازهای بشر امروز برای عدالت، اخلاق و معنویت است.

تکمیل و احیای نهج‌البلاغه با انتشار «تمام نهج‌البلاغه»

آیت‌الله سید صادق موسوی شیرازی با اشاره به تاریخچه گردآوری نهج‌البلاغه، از انتشار اثر تحقیقی گسترده‌ای با عنوان «تمام نهج‌البلاغه» گفت: این اثر با هدف رفع نواقص تاریخی و استنادی این کتاب شریف تهیه شده است.

متن مقطّع و ناتمام شریف رضی

وی در تشریح انگیزه این پروژه تحقیقی بیان کرد: شریف رضی با متن مقطع روبرو بوده؛ خودش هم به علت محدودیتی که در همان فصل «المُلک و الکتاب» بوده، هرچه توانسته آنجا را تقسیم کرده و خلاصه کرده تا اینکه در این فصل متناسب با بقیه‌ فصول هم باشد در مقدمه خودش اعلام می‌کند که من آخر هر فصلی برگ‌های سفیدی را نگه داشته‌ام که اگر بعداً چیزی متناسب هر فصلی پیدا کردم اضافه کنم؛ یعنی کار خود را بسته‌شده و تمام‌شده اعلام نکرده.

دغدغه‌ای که در کنگره مطرح شد

محقق و صاحب اثر «تمام نهج‌البلاغه»،  به طرح یک دغدغه اساسی در کنگره نهج‌البلاغه در دهه ۶۰ اشاره کرد و گفت: مقام معظم رهبری، این مسئله را مطرح کردند که آقا ما اولاً متن نهج‌البلاغه شریف رضی، آن میزان بلاغتی که دارد، حتی ادبای این دوران ما هم خیلی از کلمات ایشون را نمی‌فهمند دوم، ما فارسی می‌فهمیم و فارسی هیچ نمادی از آن بلاغت ویژه برای ما منتقل نمی‌کند، ایشان مطرح کردند که باید والا همتانی افتاده‌ها و انداخته‌های شریف رضی چه در داخل نهج‌البلاغه و چه از خارج از منابع دیگر پیدا کنند.

آیت‌الله موسوی شیرازی اهداف این کار بزرگ را برشمرد و گفت: اولاً از حالت «مرسلی» دربیاید همراه با منابع و اسامی بشود. دوم، تنظیم موضوعی و تاریخی اگر ما متن کلام را بدون لحاظ شرایط تاریخی و موضوعی بخوانیم درست نمی‌فهمیم. از همه مهم‌تر مسئله ارتباط این کلام با شرایط ویژه است.

انتخاب نام «تمام» و دقت در استناد

وی درباره انتخاب نام «تمام نهج‌البلاغه» توضیح داد: اگر «اکمال» بگذاریم، در مقابل نقص است اما «تمام» در مقابل نقص نیست لذا اسم کتاب را «تمام نهج البلاغه» گذاشتیم.

این عالم حوزه و دانشگاه در مورد دقت در ارجاعات افزود: مسئله منابع و اسناد خیلی مشکل داشتیم اگر ما در دو منبع، سلسله سند یکی بود و فقط اسم یک راوی اختلاف داشت، اگر یقین نمی‌کردیم که خطای نساخ بوده دوباره همان سلسله را به طور کامل ذکر می‌کردیم که مبادا بیایند بگویند شما امانت در نقل رعایت نکردید.

گستره بی‌نظیر منابع و تأیید مرجعیت

موسوی شیرازی حجم تحقیقات انجام‌شده را بی‌سابقه خواند و گفت: تعداد منابعش ۱۲۰۰ عنوان منبع است هیچ مؤلفی، هیچ کتابی، هیچ تحقیقی در هیچ زبانی در سطح کل دنیا در این حد استناد منبعی ندارد.

 وی سپس به تأیید آیت‌الله جوادی آملی اشاره و نقل قول کرد: ایشان فرمودند: ما تا قبل از این کتاب، هیچ‌کدام از فقها به نهج‌البلاغه استناد نمی‌کردند مگر در یک جا که صاحب‌جواهر می‌فرمایند «مرسلة» از آن به بعد ما می‌توانیم به تمام نهج‌البلاغه مثل کافی استناد کنیم.

اهدای جهانی و فرصت جدید برای معرفی مکتب اهل بیت(ع)

محقق و صاحب اثر «تمام نهج‌البلاغه»، به استقبال جهانی از این اثر اشاره کرد و گفت: نمونه‌اش همین آخری پاپ که آمد لبنان تنها کسی که هدیه فاخر به پاپ اهدا کرد همین «تمام نهج‌البلاغه» بود به شیخ الازهر تقدیم کردم و قبلش هم در نیویورک به دبیرکل سازمان ملل؛ الان کلام امیرالمؤمنین(ع) در دسترس همه ادیان و مذاهب هست.

 وی خاطرنشان کرد: همان‌طوری که حضرت آیت‌الله جوادی آملی فرمودند: باید اهل تحقیق این سفره پهن‌شده را استفاده کنند تا بتوانیم با دنیای امروز که خسته از تفکر تکفیری است، مکتب اهل‌بیت(ع) را به جهانیان به راحتی معرفی کنیم.

در ادامه کنگره بین‌المللی غدیر، حجت‌الاسلام عباسعلی ابراهیمی دبیر کنگره اظهار کرد: استقبال گسترده پژوهشگران از این رویداد علمی را شاهد بودیم در مجموع ۱۹۱ مقاله به دبیرخانه کنگره ارسال شده که ۳۰ مقاله آن از کشورهای خارجی بوده است.

حجت‌الاسلام ابراهیمی افزود: این مقالات از استان مازندران، سایر استان‌های کشور و کشورهای عراق، ایتالیا، فرانسه، اکوادور، افغانستان، آرژانتین، پرو، کلمبیا و پاکستان و به زبان‌های فارسی، عربی، انگلیسی، ایتالیایی و اسپانیایی دریافت شده است.

وی با بیان اینکه ۵۲ درصد مقالات توسط مردان و مابقی توسط زنان نگاشته شده است، ادامه داد: تمامی مقالات بر اساس معیارهای علمی، محتوایی و نگارشی کدگذاری و در اختیار داوران متخصص قرار گرفت و هر مقاله توسط دو داور ارزیابی شد.

دبیر کنگره تصریح کرد: بر اساس نتایج داوری‌ها، ۲۵ مقاله شامل ۱۷ مقاله فارسی و ۸ مقاله خارجی به عنوان مقالات برتر انتخاب شدند که بخشی از آن‌ها در جریان اجلاسیه کنگره ارائه می‌شود و همزمان کتاب مجموعه مقالات نیز رونمایی خواهد شد.

ابراهیمی خاطرنشان کرد: سایر مقالاتی که حد نصاب علمی لازم را کسب کرده‌اند، پس از ساماندهی در قالب نسخه الکترونیکی منتشر و لینک دسترسی آن‌ها از طریق سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، پایگاه سیویلیکا و پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) در اختیار پژوهشگران قرار خواهد گرفت.

پیام غدیر، پاسخی به بحران‌های جهان معاصر

عبدالرضا بابایی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی مازندران، نیز در این کنگره، واقعه غدیر را چارچوبی اصولی و جهان‌شمول برای بحران‌های جامعه معاصر خواند و تأکید کرد: دنیای امروز که بر مدار قدرت و ثروت می‌چرخد، تشنه عدالت، اخلاق و معنویت است و غدیر طرحی جامع برای سیراب کردن این کالبد تشنه است.

وی در جمع علما، فرهیختگان و مسئولان استانی با اشاره به فرمایش رهبر معظم انقلاب درباره نیاز به نهج‌البلاغه، گفت: یکی از پیام‌های بسیار مهم نهج‌البلاغه و همچنین غدیر برای ما این است که رهبری مبتنی بر شایستگی است، نه رهبری مبتنی بر قدرت و ثروت که امروز دنیا دارد بر مدار آن می‌چرخد.

بابایی با اشاره به رخدادهای جهانی، افزود: همین اتفاق دیروزی که در ونزوئلا رخ داد، مصداق بارز این نوع رهبری در دنیاست. اما امیرالمؤمنین(ع) در غدیر، بعنوان تجسم علم، تقوا، عدالت و مدیریت، معیار الهی و انسانی برای رهبری معرفی می‌شود.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی مازندران بر تقدم اخلاق بر مصلحت‌اندیشی‌های کوتاه‌مدت تأکید و بیان کرد: به حسب محاسبات سیاسی وقت، نمی‌بایست واقعه غدیر اتفاق می‌افتاد، اما دستور الهی بود. پیامش برای امروز این است که اصول اخلاقی و ارزش‌های انسانی نباید فدای مصلحت‌سنجی‌های زودگذر شود.

بابایی غدیر را الگویی برای وحدت عنوان کرد و گفت: غدیر می‌خواست امت بعد از پیامبر حول محور رهبری معین متحد باشند، اما این وحدت به معنای نفی تنوع و گفت‌وگو نبود. در جهان امروز که جهانی قطبی است، غدیر الگویی از وحدت حول محور حق است که می‌تواند مبنای همکاری‌های بین‌المللی و گفت‌گوهای بین ادیان باشد.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی مازندران، پایبندی به عهد و پیمان را یکی دیگر از ضرورت‌های امروز بشری برشمرد و خاطرنشان کرد: می‌بینیم در روزی که از گفت وگو و مذاکره صحبت می‌شود، خیانت در عهد و پیمان توسط استکبار جهانی صورت می‌گیرد غدیر یک پیمان بزرگ الهی و انسانی است که وفاداری به آن، سنگ محک ایمان شمرده می‌شود.

وی با بیان اینکه غدیر برای دنیای امروز یک اتوپیا نیست، بلکه الگویی اجرایی برای ساختن جامعه‌ای الهی و انسانی است، تصریح کرد: این یعنی صلح، امنیت و سعادت برای تمامی بشریت است.

شناخت فرهنگ غدیر در گرو مقابله با فرهنگ‌های معارض و بازخوانی متون اصیل

نماینده ولی فقیه در مازندران نیز در این کنگره شناخت فرهنگ غدیر را در گرو مقابله با فرهنگ‌های معارض و بازخوانی متون اصیل دانست.

آیت‌الله محمدباقر محمدی لایینی به تبیین دو نگاه کلیدی برای ترویج فرهنگ غدیر پرداخت.

وی در بخشی از سخنان خود با اشاره به ضرورت شناخت دقیق فرهنگ غدیر، اظهار کرد: شناخت هر چیزی و از جمله فرهنگ غدیر با دو نگاه است، یک نگاه به فرهنگ‌های معارض و ضد آن، فرهنگ غدیر با فرهنگ‌های جاهلیت، فرهنگ اموی که خلافت را به سلطنت تبدیل کرد. فرهنگ شاهنشاهی، فرهنگ مارکسیستی الحادی و فرهنگ لیبرالیستی که خدا را به حاشیه می‌راند، در تعارض است.

نماینده ولی فقیه در مازندران افزود: نگاه دوم، نگاه به خود فرهنگ غدیر و متنی است که این فرهنگ از آن برآمده که عمده‌ترین آن نهج‌البلاغه است.

عضو خبرگان رهبری با اشاره به تلاش‌های علمی برای تکمیل و تنقیح متون مرتبط با فرهنگ غدیر، تصریح کرد: مرحوم سید رضی و علما واقف بودند که آنچه در نهج‌البلاغه موجود است، همه سخنان حضرت علی(ع) نیست. بنابراین زحمت بزرگی لازم بود تا نهج‌البلاغه‌ای کامل‌تر فراهم شود. این کار بزرگ را محقق گرانقدر حضرت آیت‌الله موسوی انجام داده‌اند و قریب ۳۰ سال برای تدوین تمام نهج‌البلاغه زحمت کشیده‌اند.

آیت‌الله محمدی لایینی با تجلیل از مقام علمی آیت‌الله موسوی، خاطر نشان کرد: امروز اگر صاحب نهج‌البلاغه اینجا بود، همه می‌گفتیم فقط او صحبت کند. حالا صاحب تمام نهج‌البلاغه اینجا است و لذا بنده بقیه وقت خود را به ایشان می‌دهم.

انتهای پیام