دکتر علی قنبری در گفت‌وگو با ایسنا، با تأکید بر اینکه این جشنواره یک مشوق ارزشمند برای دانشجویان بوده است، اظهار کرد: یک چالش موجود این است که آگاهی دانشجویان از این جشنواره هنوز نیازمند تقویت است و بر این اساس، مشارکت‌کنندگان در حال حاضر محدود به درصد کمی از جامعه دانشجویی است. همچنین، ارزیابی دقیق میزان دستیابی جشنواره به اهداف بلندمدت خود، مستلزم گردآوری داده‌ها و اطلاعات میدانی است که در حال حاضر به نظر می‌رسد به طور کامل در دسترس نیست.

وی بیان کرد: تاکنون چهار دوره از این جشنواره برگزار شده و این رویداد تقدیر از پژوهش‌های تقاضامحور را در برنامه خود داشته است، اما در این مرحله شاید بهتر باشد نقش حمایتی در ابتدای مسیر تحقیق و همچنین در طول اجرای پژوهش را نیز مورد نظر قرار دهد.

قنبری یادآور شد: برای آنکه این جشنواره بتواند به یک فرآیند مؤثر و گفتمان محوری در مسیر تحقیقات دانشجویان تبدیل شود، باید سه گام اساسی در فرآیند موجود صورت بگیرد؛ اول اینکه ارکان جشنواره نیازهای پژوهشی سازمان‌های مختلف را جمع‌آوری کنند و این نیازها را در سامانه خود درج کنند تا در ابتدای مسیر، امکان انتخاب موضوع تقاضامحور را برای دانشجو تسهیل کنند.

این مدرس دانشگاه گفت: دومین گامی که باید برداشته شود، ارائه تسهیلات و کمک‌های مادی و معنوی به دانشجو در فرایند انجام تحقیق است. متأسفانه برخی دانشجویان برای دریافت داده‌های اولیه، با تأخیرها و موانع زمانی در سازمان‌های دولتی و خصوصی مواجه می‌شوند. متولیان جشنواره می‌توانند با یاری‌رسانی در فرآیند جمع‌آوری داده و همچنین انجام آزمایش‌ها، این مسیر را هموار کنند. انتظار کار اصولی و بنیادی، باید با یک فرآیند حمایتی در جمع‌آوری داده‌ها و انجام آزمایش‌ها همراه باشد تا کمک به دانشجویان محقق به یک فرهنگ تبدیل شود.

وی ادامه داد: حمایت از جمع‌آوری داده و انجام آزمایش باید یک استاندارد شود، زیرا دانشجو در حال بررسی راه‌های حل یک مسئله است. گام سوم نیز، تأمین هزینه‌های تحقیق و یاری‌رسانی به دانشجو در این خصوص است.

قنبری ضمن اشاره به تلاش‌های قابل قدردانی جهاد دانشگاهی در برگزاری این جشنواره، افزود: جشنواره یک حرکت اصولی برای حل مشکلات جامعه است و برگزاری آن باید با سطح و عمق ملی مطابقت داشته باشد. در واقع، مهم است که از تمرکز بر جنبه‌های شکلی و ظاهری فراتر رود و بر عمق‌بخشیدن و اثرگذاری واقعی این حرکت تأکید کند. این کار نیازمند جامع‌نگری بیشتر به این رویداد است.

وی با بیان اینکه بنیاد ملی نخبگان نقش ارتباط‌دهنده بین گروه‌های داوری جشنواره را برعهده داشته، افزود: اگرچه ممکن است تمرکز بنیاد بر ارتباط‌دهی اجزای سیستم باشد، اما تأکید من بر این است که برای مشاهده اثرات واقعی این حرکت، باید از ابتدای مسیر و در طول فرآیند پژوهش، در کنار دانشجویان قرار گرفت.

استاد دانشگاه خوارزمی یادآور شد: اگر اتاق بازرگانی بتواند مشکلات موجود در صنعت را جمع‌آوری، دسته‌بندی و تدوین کند، دانشگاهیان به‌راحتی می‌توانند عناوین پایان‌نامه‌ها را در همان مسیر تعریف کنند. یکی از مسائل محوری این است که در بسیاری از موارد، تعریف مسئله از سوی صنعت به طور کافی اتفاق نمی‌افتد تا دانشگاه برای آن راه‌حلی پیدا کند.

وی ادامه داد: گاهی این تصور وجود دارد که مسئله‌ای وجود ندارد و همه‌چیز مطلوب است، در حالی که می‌دانیم شرایط اقتصادی و فنی در بسیاری از موارد جای بهبود دارد. برای مثال، منابع آب زیرزمینی در استان البرز در حال کاهش است. سؤال اینجاست که آیا سازمان آب منطقه‌ای این موضوع را به عنوان یک مشکل تعریف کرده و از دانشگاهیان برای تحقیق در این باره حمایت می‌کند؟ متولیان جشنواره باید در قدم اول، فرهنگ تعریف مسئله و بیان مشکل را ترویج کنند.

قنبری در ادامه تصریح کرد: تجاری‌سازی مرحله بعد از انجام تحقیق است. محققانی که محصولی را در سطح آزمایشگاهی تولید می‌کنند، برای تجاری‌سازی آن نیاز به همکاری با سازمان‌های بزرگ‌تر دارند. متولیان جشنواره باید در ارتباط بین شرکت‌های خصوصی بزرگ و استارت‌آپ‌هایی که ایده دارند، نقش واسطه‌گر فعال را ایفا کنند؛ یعنی ظرفیت‌های مناسب را شناسایی کرده و آنها را به هم معرفی کنند. بنیاد نخبگان می‌تواند با فراهم کردن ضمانت‌های لازم، دانشجو را برای شرکت‌های خصوصی بیمه کند.

این استاد دانشگاه معتقد است جشنواره با انتقال تمرکز از یک رویداد سالانه به یک راهبرد پیوسته و زیرساختی، می‌تواند الگویی شود که در آن صنعت، دانشگاه را به عنوان مرکز حل مسئله خود ببیند.

وی افزود: برای رسیدن به این هدف، باید در تعریف مسئله، در انجام تحقیق و حتی در تجاری‌سازی محصول، حضوری مؤثر داشت.

وی گفت: همچنین دانشگاه باید اثرگذاری اجتماعی و اقتصادی را به عنوان مأموریت اصلی آموزش و پژوهش تعریف کند. دولت و نهادهای پشتیبان نیز باید جشنواره را به عنوان یک ابزار کارآمد برای شناسایی و سرمایه‌گذاری بر پروژه‌های کاربردی بپذیرند و نقش حمایت‌کننده واقعی داشته باشند. این تحول نیازمند حمایت بلندمدت نهادهای بالادستی و انعطاف در قالب‌های سنتی دانشگاهی است.

قنبری مطرح کرد: یک نکته جانبی دیگر این است که میزان جایزه اختصاص‌یافته به برگزیدگان نیز اهمیت دارد. اگر تشویق در حد یک لوح تقدیر باشد، ممکن است اثرگذاری مثبت مورد انتظار را نداشته باشد و بهتر است تشویق‌ها واقعی و در قالب مبلغی قابل‌توجه باشد.

انتهای پیام