تالاب استیل شهرستان آستارا که بخش مهمی از اکوسیستم طبیعی و مبنای اصلی زیست بوم شمال غربی استان گیلان بوده و از جاذبه‌ها و شگفتی‌های طبیعت ایران بشمار می‌رود، با ۱۳۸ هکتار وسعت، نه تنها بخش مهمی از اکوسیستم گیلان است، بلکه به عنوان یکی از جاذبه‌های شناخته شده گردشگری کشور، سالانه میزبان گردشگران بسیاری بوده و قابلیت توسعه پایدار در حوزه گردشگری را دارد.

این تالاب که در هفت کیلومتری جنوب آستارا و بین دو روستای عباس‌آباد و دربند واقع شده، با منظره‌ درختان توسکا در آب، پناهگاه پرندگان مهاجر و ذخیره‌گاه آب شالیزارهای اطراف، سرمایه‌ای طبیعی و خدادادی محسوب می‌شود، اما امروز، سرنوشت این تالاب در میانه‌ دو راهی حفاظت کامل و توسعه گردشگری قرار دارد. ضلع غربی تالاب پوشیده از جنگل و پوشش‌های سرسبز است و درختان توسکای داخل آب، زیبایی چشم‌نوازی را خلق کرده‌اند که در فصول گرم، استراحتگاه مسافران داخلی و خارجی می‌شود.

وجود ماهیانی مانند کپور و اردک‌ماهی، پستاندارانی مانند نوتریا و خزندگانی چون قورباغه، مارهای آبی و لاک‌پشت، بر تنوع زیستی این منطقه تأکید دارد. با این حال، این جاذبه‌ گردشگری که از سال ۱۳۸۱ به عنوان منطقه‌ نمونه گردشگری و شکار ممنوع معرفی شده، با چالش‌های جدی مواجه است.

نگرانی از تخریب تالاب استیل شهرستان آستارا توسط سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و حتی دولتی، میدان عمل برای اجرای طرح‌های گردشگری را به شدت محدود کرده است. علیرغم تأکید مکرر مسئولان استانی و شهرستانی بر لزوم حمایت از طرح‌های مطالعه‌شده گردشگری برای ایجاد اشتغال، سخت‌گیری‌های دستگاه‌های اجرایی متولی مانند محیط زیست، منابع طبیعی، آب‌ منطقه‌ای و میراث فرهنگی، عملاً مانع از پیشرفت این طرح‌ها شده و این در حالی است که حتی پروژه‌های آغاز شده مانند پل چوبی و بوم‌کلبه نیز نیمه کاره با سازه‌هایشان در محوطه تالاب رها شده‌اند و این تالاب با ظرفیتی کم‌مانند فاقد امکانات اولیه مناسب برای گردشگران است و مسافران مجبورند در آلاچیق‌های محدود اطراف تالاب توقف کنند و در بسیاری موارد، زباله‌های خود را در همان حوالی رها می‌کنند و این صحنه‌ برای دوستداران محیط زیست بسیار ناراحت کننده است.

شهر تالابی آستارا که استیل را به عنوان یکی از جاذبه‌های مهم گردشگری منطقه در خود جای داده است، نظر هر شخصی را در ورود به آستارا به خود جلب می‌کند و با پایین رفتن سطح آب تالاب در فصل تابستان، جزیره‌هایی در آن نمایان می‌شود و گردشگران تا وسط تالاب قدم می‌زنند و در فصل‌های پر بارش بار دیگر با افزایش سطح آب، جزیره‌های پدیدار شده در آن، ناپدید می‌شوند.‌

اجرای هرگونه طرح گردشگری مطالعه شده در حاشیه استیل به جهت ایجاد شغل برای جوانان آستارا همواره مورد تاکید مردم و سرمایه گذاران بوده اما به دلایل مختلف با اجرای طرح‌های گردشگری در حاشیه تالاب و بدون وارد شدن آسیب به محیط زیست منطقه تاکنون مخالفت شده است.

مسئولان اداراتی همچون محیط زیست، آب‌ منطقه‌ای، میراث فرهنگی و منابع طبیعی در اظهارات خود همواره تاکید دارند که مخالف جذب گردشگر و ایجاد رونق اقتصادی در حاشیه تالاب استیل نیستیم، اما این کار باید با ملاحظات دقیق زیست محیطی و برنامه کارشناسی صورت گیرد در غیر این صورت طرح‌های گردشگری نیز به طبیعت تالاب لطمه خواهد زد. در این رابطه یکی از فعالان بخش خصوصی بومی سالها پیش مجوزی برای سرمایه‌گذاری در تالاب استیل گرفته بود که همچنان هم درگیر این موضوع است و تاکنون موفق به سرمایه گذاری در این تالاب نشده است.

علی درمانی- فرماندار شهرستان مرزی بندر آستارا در این رابطه در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اهمیت و جایگاه تالاب‌ها به عنوان یکی از سرمایه‌های طبیعی در کشور، اظهار کرد: تالاب استیل، یکی از سرمایه‌های طبیعی و خدادادی شهرستان آستارا است و همه باید در راستای صیانت از این منطقه کوشا باشیم و آن را به درستی برای نسل‌های آینده حفظ کنیم.

وی با بیان اینکه بهتر است با ریختن زباله در سطل‌های تعبیه شده در اطراف اینگونه مناطق طبیعی، نسبت به حفظ و صیانت از محیط سبز و زیبای خود تلاش کنیم، افزود: تالاب استیل از جاذبه‌های گردشگری آستارا است و باید با حفظ ارزش‌های طبیعی و گونه‌های گیاهی و جانوری، از ظرفیت آن برای رونق گردشگری استفاده کنیم.

درمانی گفت: از سازمان های مردم نهاد و دوستداران محیط زیست انتظار داریم در فرهنگ سازی و ارائه آموزش‌های لازم به شهروندان برای نگهداری از تالاب‌ها، نوار ساحلی و طبیعت بکر این شهرستان فعالیت کنند.

درمانی، ادامه داد: در تلاش هستیم تا از طبیعت تالاب استیل آستارا برای رونق گردشگری شهرستان استفاده کنیم.

فرماندار آستارا افزود: ضمن حمایت از طرح‌های گردشگری مطالعه شده در این تالاب اجازه تخریب اراضی ملی و طبیعی را به کسی نخواهیم داد.

وی با بیان اینکه حفاظت از طبیعت تالاب استیل بسیار مهم است، اظهار کرد: ادارات منابع طبیعی از نظر بحث مالکیت، آب‌ منطقه‌ای در بحث آبیاری زمین‌های روستای عباس‌آباد در کنار اداره حفاظت محیط زیست در بحث تالاب استیل آستارا وظایف قانونی دارند.

محمدرضا سلامی- رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان آستارا نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا با استناد به ماده یک قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تالاب‌های کشور و ماده ۵ آئین نامه اجرایی قانون، اظهار کرد: هرگونه تخریب و آلودگی تالاب‌ها و حریم بوم شناختی آن ممنوع بوده و مرتکبین علاوه بر مجازات‌های مقرر در قانون به جبران خسارت وارده نیز محکوم می‌شوند.

وی با بیان اینکه اداره حفاظت محیط زیست آستارا وضعیت تالاب استیل را همیشه با حساسیت ویژه‌ای دنبال می‌کند، افزود: تالاب استیل به طور مرتب با تلاش ماموران محیط زیست پایش می‌شود و اجرای هر طرح گردشگری در آن باید با حفظ کامل موارد قانونی محیط زیست باشد.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست آستارا با بیان اینکه تالاب استیل، محیط طبیعی با موقعیت خاص گردشگری است و باید از آن به نحوه شایسته استفاده شود تا مردم از موهبت اقتصادی آن نیز بهره مند شوند، گفت: هزینه بالای تخریب محیط زیست بر همگان روشن و فرهنگ سازی صیانت از تالاب و جنگل‌ها وظیفه فعالان محیط زیست است و توسعه آستارا بدون جاذبه‌های طبیعی غیر ممکن است.

سلامی اظهار کرد: زباله و نخاله مهم ترین عامل تهدید نظام طبیعی تالاب استیل آستارا محسوب می‌شود و به همین سبب مسافران و گردشگران ورودی شهرستان آستارا باید از ریختن هرگونه پسماند در حاشیه آن خودداری کنند.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست آستارا با اشاره به اینکه استیل یکی از مناطق نمونه گردشگری استان گیلان نیز محسوب می‌شود، گفت: از رانندگان انتظار داریم تا از شستشوی ماشین‌ها و کامیون‌ها در کنار تالاب و ریختن روغن، نفت و گازوئیل به آب خودداری کنند.

وی تصریح کرد: دستگاه‌ها باید با همکاری حفاظت محیط زیست در راه توسعه پایدار تلاش کنند تا پروژه‌ای بدون هماهنگی با محیط زیست اجرا نشود که بعدها دچار مشکل شود.

به گزاش ایسنا، روند طولانی بررسی و تصویب اجرای طرح‌های گردشگری در تالاب استیل شهرستان مرزی بندر آستارا سبب شده تا عملیات اجرایی آن با تاخیر چند ساله مواجه شود. به نظر می‌رسد خروج از بن‌بست فعلی برای تالاب استیل، نیازمند عزمی جدی برای اجرای توسعه پایدار است و ایجاد زیرساخت‌های لازم مانند توقفگاه و سرویس بهداشتی، مدیریت پسماند و نظارت مستمر بر اجرای طرح‌هایی که با کمترین آسیب زیست‌محیطی همراه باشند، می‌تواند زمینه ساز تحول در سرنوشت تالاب استیل آستارا شود و در این رابطه همکاری نهادهای مسئول استانی و شهرستانی با حمایت شورای عالی حفاظت محیط زیست کشور، برای تدوین و اجرای یک برنامه جامع و کارشناسی شده، ضروری به نظر می‌رسد و تنها در این صورت است که می‌توان این تالاب زیبا را به قطب واقعی گردشگری استان گیلان تبدیل و فرصت‌های شغلی متعددی را برای جوانان منطقه ایجاد کرد. تالاب استیل آستارا، این شگفتی طبیعت شمال ایران، نیازمند نگاهی متعادل است تا هم طبیعتش حفظ شود و هم میزبان شایسته‌ای برای گردشگران داخلی و خارجی باشد.

تالاب گردشگرپذیر استیل با ۱۳۸ هکتار وسعت در نزدیکی شهر آستارا و حاشیه جاده آستارا به تالش قرار دارد و زیستگاه و مأمن انواع پرندگان مهاجر و بومی و محل رشد و نمو درختان توسکا است و به عنوان یکی از ۱۵ جاذبه گردشگری شهرستان آستارا، نظر هر پیاده و سواره را به خود جلب می کند و از سال ۱۳۸۱ به عنوان یکی از مناطق نمونه گردشگری استان گیلان و منطقه شکار ممنوع محسوب می‌شود.

انتهای پیام