در شرایطی که رشتههای مرتبط با میراث فرهنگی، بهویژه مرمت بنا و بافتهای تاریخی، با افت کیفیت آموزش، مدرکگرایی و فاصله روزافزون دانشگاه از میدان عمل مواجهند، ایسنا به عنوان خبرگزاری دانشجویان ایران بر آن است تا در پروندهای به بررسی کیفیت آموزش این رشته در دانشگاهها، کمبودها، و چالشهای آن و همچنین جایگاه آکادمیک این رشته در بازار کار، از دیدگاه دانشجویان، فارغالتحصیلان و اساتید حوزه مرمت بپردازد.
در این زمینه ایسنا با شیما شاهرخی، از دیگر فارغالتحصیلان رشته مرمت بافت و بناهای تاریخی در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد، گفتوگو کرد. او در کنار تدریس، سابقه همکاری حرفهای با نهادهای شهری در زمینه نظارت علمی و تخصصی بر پروژههای مرمتی را دارد. از جمله مهمترین تجربههای حرفهای او میتوان به حضور در کارگاه مرمت کاخ نیاوران، مشارکت در پروژه مرمت آرامستان و آرامگاه امامزاده عبدالله (ع) و همچنین نظارت علمی بر مرمت برخی بناهای تاریخی مناطق ۱۱ و ۱۲ شهر تهران اشاره کرد. در این میان، بناهایی چون بازار چهارسوق (چهارسو)، ساختمان شورای عالی امنیت ملی و مسجد مشیرالسلطنه از جمله پروژههایی هستند که شاهرخی در فرآیند بررسی و نظارت تخصصی آنها نقش داشته است.
این کارشناس مرمت که در حال حاضر فعالیت اصلی خود را در حوزه دانشگاهی و آموزش آکادمیک متمرکز کرده، درباره کیفیت آموزش در حوزه مرمت به ایسنا گفت: رشته مرمت در حوزه آکادمیک و دانشگاهی، متأسفانه در چند سال اخیر با چالشهای جدی مواجه شده است. من حدود چهارده سال است که در دانشگاه فعالیت و تدریس میکنم و در این مدت شاهد بودهام که این رشته در مقطع کارشناسی در بسیاری از دانشگاهها منحل شده است. حتی در سالهای بعد، این روند به مقطع کارشناسی ارشد نیز سرایت کرده و در برخی دانشگاهها، این رشته در این مقطع هم حذف شده است.
او افزود: کیفیت آموزش در رشته مرمت، با توجه به اینکه همواره تعداد داوطلبان آن نسبت به بسیاری از رشتههای دیگر کمتر بوده و همچنین کمبود نیروی متخصص در حوزه مرمت و بهطور کلی میراث فرهنگی وجود داشته، آنچنان که باید و شاید مطلوب نبوده است، مگر در برخی دانشگاههای دولتی کشور. بهطور کلی، تعداد نیروی متخصص مرمت همواره در مقایسه با رشته معماری کمتر بوده و از سوی دیگر، در بسیاری از دانشگاهها، اساتیدی که دروس مرمت را تدریس میکنند، لزوماً فارغالتحصیل یا متخصص این رشته نیستند و از حوزههایی مانند معماری، عمران و رشتههای مشابه میآیند. به همین دلیل، کیفیت آموزش تخصصی مرمت در بسیاری از دانشگاهها در سطح مطلوبی قرار ندارد.
این مدرس دانشگاه با اشاره به تاثیر مرکز آموزش عالی میراث میراث فرهنگی در رشته مرمت، توضیح داد: در گذشته، دانشگاه میراث فرهنگی وجود داشت که خود من فارغالتحصیل آن دانشگاه هستم. متاسفانه این دانشگاه از چارت سازمانی حذف و عملاً منحل شد. در آن دانشگاه، کیفیت آموزش در سطحی تخصصی و بالا قرار داشت؛ چرا که دانشجویان Ù